હવે નોકરી છોડ્યા વગર બનો એન્જિનિયર! AICTEએ ‘પાર્ટ-ટાઇમ B.Tech’ને આપી મંજૂરી

JEE સ્કોર વગર એન્જિનિયરિંગમાં એડમિશન! જાણો વર્કિંગ પ્રોફેશનલ્સ માટેની આ ખાસ તક

એન્જિનિયરિંગની ડિગ્રી આજે પણ ભારતમાં સૌથી વધુ સન્માન અને સારો પગાર અપાવતી ડિગ્રીઓમાંથી એક માનવામાં આવે છે. પરંતુ રેગ્યુલર કોલેજ જવા માટે 4 વર્ષનો સમય આપવો દરેકના વશની વાત હોતી નથી. આ સમસ્યાનું સમાધાન છે— પાર્ટ-ટાઇમ એન્જિનિયરિંગ (Part-Time Engineering for Working Professionals).

1. આખરે શું છે પાર્ટ-ટાઇમ એન્જિનિયરિંગ?

સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, આ એવા લોકો માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવેલો કોર્સ છે જેઓ પહેલાથી જ કોઈ ટેકનિકલ ક્ષેત્રમાં કામ કરી રહ્યા છે અથવા જેમની પાસે ડિપ્લોમા છે, પરંતુ તેઓ હવે ડિગ્રી (B.Tech/B.E) મેળવવા માંગે છે.

• ફ્લેક્સિબલ ક્લાસીસ: આમાં તમારે સવારે 9 થી 5 કોલેજમાં બેસવાની જરૂર નથી. ક્લાસીસ અવારનવાર સાંજના સમયે (Evening Shift) અથવા શનિવાર-રવિવાર (Weekends) ના રોજ હોય છે.

• હાઇબ્રિડ મોડલ: આજકાલ ઘણી સંસ્થાઓ થીયરી ક્લાસીસ ઓનલાઇન લે છે અને પ્રેક્ટિકલ માટે તમારે લેબમાં જવું પડે છે.

2. શું ખરેખર JEE સ્કોર વગર એડમિશન મળે છે?

આ સવાલ સૌથી વધુ પૂછવામાં આવે છે. રેગ્યુલર B.Tech માટે તો JEE Main અને Advanced ની કડક પરીક્ષા આપવી પડે છે, પરંતુ પાર્ટ-ટાઇમ એન્જિનિયરિંગમાં નિયમો થોડા અલગ અને સરળ છે:

• સીધો પ્રવેશ (Direct Admission): ઘણી રાજ્ય સરકારો અને પ્રાઈવેટ યુનિવર્સિટીઓ પાર્ટ-ટાઇમ કોર્સ માટે એન્ટ્રન્સ એક્ઝામની જગ્યાએ તમારા ડિપ્લોમાના માર્ક્સ અથવા કામના અનુભવ (Work Experience) ના આધારે એડમિશન આપે છે.

• અનુભવનું મહત્વ: અહીં તમારા રેન્ક કરતા વધુ એ જોવામાં આવે છે કે તમે ફિલ્ડમાં કેટલો સમય વિતાવ્યો છે. સામાન્ય રીતે 1 થી 2 વર્ષનો વર્ક એક્સપિરિયન્સ હોવા પર તમને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવે છે.

• પ્રવેશ પરીક્ષા (જો હોય તો): કેટલીક સંસ્થાઓ પોતાની નાની પ્રવેશ પરીક્ષા લે છે, જે JEE ની સરખામણીએ ઘણી સરળ હોય છે.

3. એડમિશન માટે જરૂરી લાયકાત (Eligibility)

જો તમે આ કોર્સમાં જોડાવા માંગતા હોવ, તો તમારી પાસે નીચે મુજબની લાયકાત હોવી જોઈએ:

કર્ણાટકના નવા મુખ્યમંત્રી બન્યા ડી.કે. શિવકુમાર: રાહુલ ગાંધી અને ખડગેની હાજરીમાં લીધા શપથ

‘આત્મનિર્ભર ભારત’ તરફ વધુ એક ડગલું: નૌસેના ખરીદશે ખાસ મિની સબમરીન, સમુદ્રમાં મારકોસ કમાન્ડો રહેશે વધુ ઘાતક

1. ડિપ્લોમા: સંબંધિત બ્રાન્ચમાં ઓછામાં ઓછો 3 વર્ષનો એન્જિનિયરિંગ ડિપ્લોમા (Polytechnic).

2. નોકરીનું પ્રમાણપત્ર: આ કોર્સ ‘વર્કિંગ પ્રોફેશનલ્સ’ માટે હોવાથી, તમારી પાસે કોઈ કંપનીમાં કામ કરતા હોવાનો એપોઇન્ટમેન્ટ લેટર અથવા અનુભવનું પ્રમાણપત્ર હોવું જરૂરી છે.

3. લઘુત્તમ ગુણ: ડિપ્લોમામાં સામાન્ય રીતે 45% થી 50% ગુણ અનિવાર્ય હોય છે.

4. પાર્ટ-ટાઇમ એન્જિનિયરિંગના મોટા ફાયદા

• કમાણી પણ અને ભણતર પણ: તમારે તમારા પગારનો ત્યાગ કરવો પડતો નથી. તમે દિવસે કમાણી કરો છો અને સાંજે તમારું ભવિષ્ય સુધારો છો.

• ઓછી ફી: રેગ્યુલર એન્જિનિયરિંગની સરખામણીએ પાર્ટ-ટાઇમ કોર્સની ફી ઘણી ઓછી હોય છે, જેનાથી તમારા પર આર્થિક બોજ પડતો નથી.

• પ્રેક્ટિકલ નોલેજ: તમે જે કોલેજમાં ભણો છો, તેનો ઉપયોગ બીજા જ દિવસે તમારી નોકરીમાં કરી શકો છો. આ શીખવાની શ્રેષ્ઠ રીત છે.

• પ્રમોશનની તકો: ઘણી કંપનીઓમાં પ્રમોશન માટે ડિગ્રી અનિવાર્ય હોય છે. આ કોર્સ તમારા પ્રમોશનના બંધ રસ્તાઓ ખોલી દે છે.

5. કઈ સંસ્થાઓમાં તક મળી શકે છે?

AICTE ની નવી ગાઈડલાઈન્સ પછી હવે ઘણી પ્રતિષ્ઠિત કોલેજો આ કોર્સને પ્રોત્સાહન આપી રહી છે:

• ઘણી IITs અને NITs હવે વર્કિંગ પ્રોફેશનલ્સ માટે સ્પેશિયલ સર્ટિફિકેટ અને ડિગ્રી પ્રોગ્રામ્સ શરૂ કરી ચૂકી છે.

• રાજ્યની ટેકનિકલ યુનિવર્સિટીઓ (જેમ કે દિલ્હીમાં DTU, ઉત્તર પ્રદેશમાં AKTU વગેરે) માં પાર્ટ-ટાઇમ વિકલ્પો ઉપલબ્ધ છે.

• ઘણી ટોચની પ્રાઈવેટ યુનિવર્સિટીઓ પણ હવે શાનદાર લેબ અને ફેકલ્ટી સાથે આ કોર્સ ઓફર કરી રહી છે.

6. સાવધાન! એડમિશન પહેલા આ જરૂર ચેક કરો

મિત્રો, ઉતાવળમાં આવીને કોઈ પણ કોલેજમાં એડમિશન ન લો. આ બે વાતો ખાસ ધ્યાનમાં રાખો:

1. AICTE એપ્રૂવલ: ખાતરી કરો કે તે કોલેજ અને કોર્સ AICTE થી માન્યતા પ્રાપ્ત હોય. માન્યતા વગરની ડિગ્રી રદ્દીના ટુકડા સમાન છે.

2. બ્રાન્ચની પસંદગી: પ્રયત્ન કરો કે તમે એ જ બ્રાન્ચમાં ડિગ્રી લો જેમાં તમે ડિપ્લોમા કર્યું છે અથવા જેમાં તમે નોકરી કરી રહ્યા છો. આનાથી તમને કરિયરમાં વધુ ફાયદો થશે.

સપનાઓને સાચા કરવાનો સાચો સમય

હવે એ બહાનું નહીં ચાલે કે “પૈસા નહોતા એટલે ભણવાનું છોડી દીધું” અથવા “નોકરીને કારણે ડિગ્રી ન કરી શક્યો.” પાર્ટ-ટાઇમ એન્જિનિયરિંગે શિક્ષણના લોકશાહીકરણ (Democratization) તરફ એક મોટું ડગલું ભર્યું છે. જો તમારામાં શીખવાની ધગશ છે, તો ઉંમર અને નોકરી હવે અવરોધ નથી.