પ્લાસ્ટિકથી બનેલી લસણ જેવી વસ્તુઓથી સાવધાન
શિયાળાના સમયમાં રસોડામાં સતત ઉપયોગમાં લેવાતું લસણ હવે ભેળસેળના નિશાન પર આવી ગયું છે. બજારમાં ઘણી જગ્યાએ એવા લસણ દેખાઈ રહ્યા છે કે જે દેખાવમાં તો બિલકુલ અસલ લસણ જેવા લાગે છે, પરંતુ હકીકતમાં તે પ્લાસ્ટિકથી બનાવવામાં આવ્યા છે. અસલીની જેમ આકાર, રંગ અને ત્વચા ધરાવતા આવા નકલી ઉત્પાદનોને સામાન્ય ગ્રાહક તરત ઓળખી શકતો નથી. આવી વસ્તુઓ ઘરમાં આવતાં સ્વાસ્થ્ય પર ગંભીર અસર પડી શકે છે, જેને અવગણવું જોખમી છે.
આરોગ્ય માટે જોખમરૂપ નકલી લસણની ઓળખ જરૂરી
વાસ્તવિક લસણની જગ્યાએ નકલી વસ્તુનું સેવન કરવામાં આવે તો ફૂડ પોઈઝનિંગથી લઈને પેટના ચેપ સુધીની તકલીફો સર્જાઈ શકે છે. ઘણીવાર લોકો દૈનિક ઉપયોગને કારણે લસણ ખરીદતી વખતે ખાસ ધ્યાન આપતા નથી. પરંતુ બજારમાં વધી રહેલી ભેળસેળને ધ્યાનમાં રાખીને હવે તેની સારી રીતે તપાસ કરવી જરૂરી બની ગઈ છે. ઘરમાં બેઠાં થોડા સરળ પરીક્ષણો દ્વારા વાસ્તવિક અને નકલી લસણની વચ્ચેનો તફાવત જાણી શકાય છે.
ત્વચા અને તાજગીથી ઓળખો અસલ લસણ
અસલી લસણની કળીઓની છાલ પાતળી, સૂકી અને કાગળ જેવી હોતી છે, જે સરળતાથી છૂટે છે. જો છાલ ઉપરથી અતિ ચોખ્ખી, ચળકતી કે રંગીન લાગે, તો તે શંકા કરવાનું કારણ બને છે. નકલી અથવા પ્રોસેસ કરેલી કળીઓ પર ઘણીવાર અસ્વાભાવિક તેજ હોય છે, જે અસલી લસણમાં જોવા મળતું નથી. ખરીદતી વખતે લસણની બહારની અવસ્થાને ધ્યાનપૂર્વક નિરીક્ષવું અત્યંત જરૂરી છે.
અંદરની રચના અને ઘાટ પણ આપે સાચા સંકેત
વાસ્તવિક લસણની દરેક કળી ચુસ્તપણે જોડાયેલી અને ગાઢ રચનાવાળી હોય છે. નકલી અથવા સડેલા પ્રકારમાં અંદરથી ભેજવાળું, નરમ અથવા ફુગાયેલું પાથરાટપણ જોવા મળે છે. કાપીને તપાસીએ ત્યારે અસલ લસણમાં સ્તરો સ્પષ્ટ દેખાય છે, જ્યારે નકલી વસ્તુઓમાં આ રચના અસ્પષ્ટ હોય છે. આવી સરળ તપાસો અસલી પસંદગીમાં મદદરૂપ બને છે.
ગંધ અને સ્વાદ દ્વારા ખાતરીનો સૌથી સરળ રસ્તો
લસણને દબાવતા કે કાપતા તેની તીવ્ર અને કુદરતી સુગંધ તરત બહાર આવે છે. જો ગંધ નબળી, અજાણી કે રાસાયણિક લાગે, તો તેમાં ભેળસેળ હોવાની શક્યતા હોય છે. સ્વાદની તપાસમાં પણ અસલ લસણ થોડું તીખું અને ગરમાશવાળું લાગે છે. જો સ્વાદ અસામાન્ય અથવા પ્લાસ્ટિક જેવો અનુભવાય, તો તે નકલી હોવાનું સ્પષ્ટ નિશાન માનવું જોઈએ.
પાણીમાં મૂકીને તરત જાણી શકો સાચા–નકલીનું રહસ્ય
ઘરમાં આજમાવી શકાય એવું એક સરળ પરીક્ષણ પાણીનું છે. લસણની કળી ગ્લાસમાં નાખો, તો અસલ કળી તળિયે બેસી જાય છે. નકલી અથવા ખાલી રચનાવાળી કળીઓ પાણીની સપાટી પર તરતી રહે છે. આ પદ્ધતિ ઝડપી અને નિર્ભર પરિણામ આપે છે, ખાસ કરીને શંકાસ્પદ લસણ ખરીદી કર્યા બાદ.
રંગ પરિવર્તન પણ બતાવે છે ભેળસેળ
અસલ લસણની અંદરનો ભાગ સામાન્ય રીતે સફેદ અથવા આછો પીળો હોય છે. જો કળી કાપતાં લીલો, કાળો અથવા અશ્વાભાવિક ભૂરો રંગ દેખાય, તો તે નકલી અથવા પ્રોસેસ કરેલી વસ્તુ હોઈ શકે છે. રંગમાં થતો અસ્વાભાવિક ફેરફાર ઉપભોક્તાને સાવચેત રહેવાનો ચોક્કસ સંકેત આપે છે.

