હત્યાની સાજિશ વચ્ચે ટ્રમ્પનો ઈરાન પર પલટવાર: “પરિણામ ભોગવવા તૈયાર રહેજો”
વૈશ્વિક રાજકારણના ગલિયારામાં આ સમયે એક અત્યંત સંવેદનશીલ અને ચોંકાવનારો મામલો ચર્ચામાં છે. અમેરિકાના ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાનને લઈને એક એવી ચેતવણી જારી કરી છે, જેણે ભૂ-રાજકીય સમીકરણોમાં હલચલ મચાવી દીધી છે. ટ્રમ્પે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહ્યું છે કે જો ઈરાન તેમની હત્યાની કોઈ પણ સાજિશમાં સફળ થાય છે, તો તેના પરિણામો એટલા વિનાશકારી હશે કે ઈરાને ઇતિહાસમાં આવી ‘બોમ્બવર્ષા’ ક્યારેય જોઈ નહીં હોય.
ડર અને ધમકીઓ વચ્ચે એક લાંબી ગાથા
ટ્રમ્પની આ ટિપ્પણી ‘ન્યૂયોર્ક પોસ્ટ’ સાથેની વાતચીત દરમિયાન સામે આવી છે. વાસ્તવમાં, ઘણા સમયથી એવી ગુપ્તચર અહેવાલો સામે આવી રહ્યા છે કે ઈરાન સતત ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પને પોતાનું નિશાન બનાવવાની કોશિશ કરી રહ્યું છે. ટ્રમ્પે આ અહેવાલો પર પ્રતિક્રિયા આપતા કહ્યું, “હું ઘણા લાંબા સમયથી ઈરાનની ‘હિટ લિસ્ટ’માં રહ્યો છું. આ કોઈ નવી વાત નથી, અમે ઘણા સમયથી આ પરિસ્થિતિનો સામનો કરી રહ્યા છીએ.”
ટ્રમ્પનું માનવું છે કે વર્ષ ૨૦૨૦માં કાસિમ સુલેમાનીના ખાતમા પછીથી જ ઈરાન તેમની પાસેથી બદલો લેવાની ફિરાકમાં છે. કાસિમ સુલેમાની, જે ઈરાનની કુદ્સ ફોર્સના વડા હતા, તે બગદાદમાં એક અમેરિકી ડ્રોન હુમલામાં માર્યા ગયા હતા. તે ઘટના પછીથી જ ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે તણાવનું સ્તર સતત વધી રહ્યું છે.
“ઈરાને નહીં જોઈ હોય આવી બોમ્બવર્ષા”
ટ્રમ્પે જે આત્મવિશ્વાસ અને આક્રમકતા સાથે પોતાની વાત રાખી, તે તેમના સમર્થકો અને વિરોધીઓ બંને માટે ચિંતાનો વિષય છે. તેમણે કહ્યું, “મેં સ્પષ્ટ નિર્દેશ આપી રાખ્યા છે કે જો મારી હત્યાની કોઈ કોશિશ સફળ થાય, તો ઈરાન પર એવી બોમ્બવર્ષા કરવામાં આવે જેવી તેણે પહેલા ક્યારેય જોઈ નહીં હોય.” આ નિવેદન કોઈપણ કૂટનીતિક શિષ્ટાચારથી પરે, એક સીધી અને સ્પષ્ટ સૈન્ય ધમકી છે. ટ્રમ્પના આ નિવેદનથી સ્પષ્ટ છે કે તેઓ માત્ર પોતાની સુરક્ષાને લઈને ચિંતિત નથી, પરંતુ તેઓ ઈરાનને એ સંદેશ પણ આપવા માંગે છે કે તેમને ‘હળવા’માં લેવા ભારે પડી શકે છે.
ગુપ્ત ઇનપુટ અને ઇઝરાયેલનું નામ
તાજેતરમાં ઇઝરાયેલી ગુપ્તચર એજન્સીઓ દ્વારા પણ અમેરિકી વહીવટીતંત્રને ટ્રમ્પની સુરક્ષાને લઈને ગંભીર ચેતવણીઓ આપવામાં આવી હતી. અહેવાલોમાં દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે ઈરાન રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પની હત્યાની કોઈ નવી સાજિશને અંજામ આપવાની ફિરાકમાં છે. જોકે, જ્યારે ટ્રમ્પને આ વિશે પૂછવામાં આવ્યું, ત્યારે તેમણે તેને સ્પષ્ટપણે નકારી કાઢ્યું હતું. તેમણે કહ્યું કે ઇઝરાયેલ તરફથી એવી કોઈ નવી વાત કે ઇનપુટ આવ્યું નથી. તેમણે પોતાના આગવા અંદાજમાં એ પણ ઉમેર્યું, “હું ઘણા લાંબા સમયથી તેમની લિસ્ટમાં નંબર ૧ પર રહ્યો છું, અને જિંદગી આવી જ છે.”
શું આ માત્ર એક ચૂંટણીલક્ષી નિવેદન છે?
જુલાઈ ૨૦૨૪માં ટ્રમ્પ પર થયેલા જીવલેણ હુમલા બાદ, તેમની સુરક્ષાને લઈને દુનિયાભરમાં ચર્ચા જાગી હતી. તે ઘટનાએ ટ્રમ્પને એક પીડિત તરીકે રજૂ કરવાને બદલે, તેમને એક એવા ‘સર્વાઇવર’ (જીવિત રહેનાર) તરીકે સ્થાપિત કર્યા, જે દરેક ખતરાનો સામનો કરવા માટે તૈયાર છે. ટ્રમ્પ દ્વારા ઈરાનને આપવામાં આવેલી આ ચેતવણી આ જ નેરેટિવને આગળ વધારે છે. તેઓ પોતાના મતદારોને એ દેખાડવા માંગે છે કે ભલે તેમના પર હુમલા થયા હોય, પણ તેઓ ડરનારા નથી અને તેમના ઈરાદા આજે પણ લોખંડી છે.
કૂટનીતિ વિરુદ્ધ ટકરાવ
ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચેનો આ સંઘર્ષ હવે એક એવા વળાંક પર છે જ્યાં કૂટનીતિ માટે જગ્યા ઓછી અને ટકરાવના રસ્તા વધુ દેખાઈ રહ્યા છે. અમેરિકી અધિકારીઓ છેલ્લા ઘણા વર્ષોથી ઈરાન સાથે જોડાયેલી ઘણી સાજિશોનો ખુલાસો કરી ચૂક્યા છે, જેનાથી સ્પષ્ટ થાય છે કે આ ખતરો કાલ્પનિક નથી. પરંતુ બીજી તરફ, ટ્રમ્પની આ પ્રકારની ‘બોમ્બવર્ષા’ વાળી ધમકીઓ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે તણાવને વધુ વધારી શકે છે.
શું થશે ભવિષ્ય?
ટ્રમ્પનું આ નિવેદન ભલે એક ચૂંટણીના માહોલમાં આપવામાં આવ્યું હોય, પરંતુ આ ગલ્ફ વિસ્તાર અને વિશ્વ શાંતિ માટે સારા સંકેત નથી. ઈરાનનો પોતાનો એજન્ડા છે અને અમેરિકાનો પોતાનો. જ્યારે બે મહાસત્તાઓ કે એક મહાસત્તા અને એક પ્રાદેશિક તાકાત આ પ્રકારના સામ-સામેના નિવેદનો પર ઉતરી આવે છે, ત્યારે સામાન્ય માણસ માત્ર શાંતિની પ્રાર્થના જ કરી શકે છે. ટ્રમ્પનું આ ‘આક્રમક સ્ટેન્ડ’ તેમને તેમના સમર્થકોની વચ્ચે વધુ મજબૂત બનાવી શકે છે, પરંતુ તે આવનારા સમયમાં ઈરાન-અમેરિકા સંબંધો માટે એક કઠિન પરીક્ષા સાબિત થશે.
