નવા વર્ષની ઉજવણી પર સંકટ: 31 ડિસેમ્બરે Swiggy, Zomato અને Blinkit સહિતની સેવાઓ ખોરવાશે, ગિગ વર્કર્સનું દેશવ્યાપી હડતાળનું એલાન
જો તમે નવા વર્ષની પૂર્વ સંધ્યાએ (31 ડિસેમ્બર) ઘરે બેઠા ખાવાનું મંગાવવાનું કે ઓનલાઈન શોપિંગ કરવાનું વિચારી રહ્યા છો, તો તમારે તમારી યોજના બદલવી પડી શકે છે. ભારતમાં એપ-આધારિત ડિલિવરી સેવાઓ પૂરી પાડતા લાખો ‘ગિગ વર્કર્સ’ (Gig Workers) એ પોતાની પડતર માંગણીઓને લઈને 31 ડિસેમ્બર, બુધવારના રોજ દેશવ્યાપી હડતાળ પર જવાની જાહેરાત કરી છે.
કઈ સેવાઓ પર અસર પડશે?
આ હડતાળમાં ફૂડ ડિલિવરી પ્લેટફોર્મ્સ જેવા કે Zomato અને Swiggy, ક્વિક કોમર્સ સેવાઓ જેવી કે Blinkit અને Zepto, તેમજ ઈ-કોમર્સ દિગ્ગજ Amazon અને Flipkart ના ડિલિવરી એજન્ટ્સ જોડાવાના છે. વર્ષના અંતિમ દિવસે જ્યારે ઓર્ડરની સંખ્યા ટોચ પર હોય છે, ત્યારે આ હડતાળને કારણે આખા દેશમાં ડિલિવરી સેવાઓ ઠપ થઈ જવાની ભીતિ સેવાઈ રહી છે.
કેમ થઈ રહી છે આ હડતાળ?
‘ઈન્ડિયન ફેડરેશન ઓફ એપ-બેઝ્ડ ટ્રાન્સપોર્ટ વર્કર્સ’ (IFAT) અને કર્ણાટક તેમજ તેલંગાણાના ગિગ વર્કર્સ યુનિયનોએ આ આંદોલનને સમર્થન આપ્યું છે. ગિગ વર્કર્સના આ રોષ પાછળના મુખ્ય કારણો નીચે મુજબ છે:
- ઓછું વેતન અને મોંઘવારી: કામદારોનો આરોપ છે કે લાંબા કલાકો સુધી કામ કરવા છતાં અને ડિલિવરી ટાર્ગેટ વધવા છતાં તેમની કમાણીમાં કોઈ નોંધપાત્ર વધારો થયો નથી. મોંઘવારીના જમાનામાં ઘર ચલાવવું મુશ્કેલ બની રહ્યું છે.
- સામાજિક સુરક્ષાનો અભાવ: ડિલિવરી એજન્ટ્સને કંપનીઓ દ્વારા ‘પાર્ટનર’ કહેવામાં આવે છે, પરંતુ તેમને કર્મચારી ગણવામાં આવતા નથી. પરિણામે તેમને પીએફ, વીમો કે પેન્શન જેવી કોઈ સુવિધા મળતી નથી.
- જીવનું જોખમ: 10 મિનિટમાં ડિલિવરી કરવાના દબાણ હેઠળ ડિલિવરી બોયઝ અકસ્માતનો ભોગ બને છે. રસ્તા પરના જોખમો વચ્ચે તેમની પાસે પૂરતું સુરક્ષા કવચ નથી.
- સન્માનજનક સ્થિતિની માંગ: કામદારોનું કહેવું છે કે પ્લેટફોર્મ ઈકોનોમીમાં તેમની સાથે મશીન જેવો વ્યવહાર કરવામાં આવે છે, તેમને માનવીય ગરિમા મળવી જોઈએ.
નવા વર્ષની ઉજવણીમાં મુશ્કેલી
31 ડિસેમ્બર એટલે કે ‘ન્યુ યર ઈવ’ પર ભારતીયો કરોડો રૂપિયાનું ભોજન અને અન્ય વસ્તુઓ ઓનલાઈન મંગાવે છે. ગયા વર્ષે Zomato અને Swiggy એ આ દિવસે રેકોર્ડબ્રેક ઓર્ડર નોંધાવ્યા હતા. પરંતુ આ વર્ષે જો હડતાળ સફળ રહેશે, તો રેસ્ટોરન્ટ્સ અને ગ્રાહકો બંનેએ ભારે હાલાકી ભોગવવી પડશે.
એક્સપર્ટ્સનું શું કહેવું છે?
નિષ્ણાતો માને છે કે ભારતમાં ડિલિવરી એપ પર નિર્ભરતા ખૂબ વધી ગઈ છે, પરંતુ જે લોકો આ સુવિધા પૂરી પાડે છે (ગિગ વર્કર્સ), તેમના અધિકારો માટે કોઈ ચોક્કસ કાયદો નથી. જો સરકાર અને કંપનીઓ આ કામદારોની માંગણીઓ પર ધ્યાન નહીં આપે, તો આગામી સમયમાં આવી હડતાળ વારંવાર જોવા મળી શકે છે.
તમારા માટે સલાહ: જો તમે 31 ડિસેમ્બરે કોઈ ખાસ આયોજન કર્યું હોય, તો કરિયાણું કે જરૂરી સામાન અગાઉથી મંગાવી લેવો હિતાવહ છે. ફૂડ માટે પણ સ્થાનિક રેસ્ટોરન્ટમાં જઈને જમવાનું કે જાતે જઈને પાર્સલ લેવાનું આયોજન કરવું વધુ સુરક્ષિત રહેશે.
