સુત્રાપાડાના દરિયાકિનારે રહસ્યમય ઉપકરણ મળતાં ફફડાટ: ‘Danger’ લખેલા બોક્સથી સ્થાનિકોમાં કૌતુક અને ભય
ગીર સોમનાથ જિલ્લાના સુત્રાપાડા બંદર વિસ્તારમાં તાજેતરમાં એક એવી ઘટના બની જેણે સમગ્ર પંથકમાં ચર્ચા જગાવી દીધી છે. રોજની જેમ દરિયાની લહેરો સાથે માછીમારી અને રોજીરોટીમાં વ્યસ્ત રહેતા સુત્રાપાડાના કિનારે એક અજાણ્યું અને શંકાસ્પદ ઉપકરણ તણાઈ આવ્યું હતું. આ કોઈ સામાન્ય કચરો કે લાકડાનો ટુકડો નહોતો, પરંતુ તેના પર મોટા અક્ષરે લખેલી એક ચેતવણીએ લોકોના શ્વાસ અધ્ધર કરી દીધા હતા. ઉપકરણ પર સ્પષ્ટ શબ્દોમાં લખ્યું હતું: “DANGER – DO NOT TOUCH” (ખતરો – અડકશો નહીં).
આ લખાણ જોતાં જ કિનારા પર હાજર સ્થાનિક માછીમારો અને બંદરના શ્રમિકોમાં ફફડાટ ફેલાઈ ગયો હતો. જો કે, સ્થાનિકોએ સમજદારી દાખવીને કોઈપણ પ્રકારની ઉતાવળ કે અખતરો કરવાને બદલે તાત્કાલિક પોલીસ તંત્રને આ અંગે વાકેફ કરવાનું મુનાસિબ માન્યું હતું.
સ્થાનિકોની સતર્કતા અને પોલીસનો કાફલો ઘટનાસ્થળે
દરિયાકિનારે આવી કોઈ વિસ્ફોટક કે જોખમી વસ્તુ હોઈ શકે તેવી આશંકા સાથે બંદરના સ્થાનિકોએ તુરંત જ સ્થાનિક પોલીસ સ્ટેશનનો સંપર્ક સાધ્યો હતો. મામલાની ગંભીરતાને જોતા પોલીસ વિભાગ પણ એક્શન મોડમાં આવી ગયો હતો. થોડી જ મિનિટોમાં પોલીસનો ઉચ્ચ અધિકારીઓ સહિતનો કાફલો સુત્રાપાડાના એ ચોક્કસ દરિયાકિનારે પહોંચી ગયો હતો જ્યાં આ વસ્તુ પડી હતી.
પોલીસે ઘટનાસ્થળે પહોંચીને સૌથી પહેલાં તો ઉત્સુકતાપૂર્વક ભેગા થયેલા લોકોના ટોળાને દૂર ખસેડ્યા હતા અને એ વિસ્તારને સુરક્ષિત ઘેરાવ (કોર્ડન) હેઠળ લઈ લીધો હતો. સુરક્ષાના તમામ માપદંડોને ધ્યાનમાં રાખીને પ્રાથમિક તપાસ શરૂ કરવામાં આવી હતી કે આખરે આ નળાકાર જેવું દેખાતું રહસ્યમય સાધન શું છે અને તે ક્યાંથી આવ્યું હોઈ શકે.
પ્રાથમિક તપાસનો અહેવાલ: ‘સ્મોક સિગ્નલ ડિવાઇસ’ હોવાનું અનુમાન
પોલીસ અને સંરક્ષણ ક્ષેત્રના નિષ્ણાતોની પ્રાથમિક પૂછપરછ અને તપાસના આધારે જાણવા મળ્યું છે કે, આ ઉપકરણ કોઈ આતંકવાદી પ્રવૃત્તિ કે દુશ્મન દેશનું કોઈ ઘાતક હથિયાર નથી, પરંતુ તે દરિયાઈ ક્ષેત્રમાં ખૂબ જ સામાન્ય રીતે વપરાતું ‘સ્મોક સિગ્નલ ડિવાઇસ’ (Smoke Signal Device) હોવાની પ્રબળ સંભાવના છે.
દરિયાઈ જહાજો, કટોકટીના સમયે બચાવ કામગીરી (Rescue Operations) કરતી ટીમો અથવા સૈન્ય દ્વારા આ પ્રકારના સાધનોનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. જ્યારે કોઈ મોટું જહાજ મધદરિયે મુશ્કેલીમાં મુકાય, કે કોઈ નાવડી ડૂબવા લાગે, ત્યારે હવામાં કે પાણીની સપાટી પર રંગીન ધુમાડો છોડીને પોતાની હાજરી અને લોકેશનની જાણ કરવા માટે આ સ્મોક સિગ્નલ સળગાવવામાં આવે છે. આ ધુમાડો જોઈને હેલિકોપ્ટર કે અન્ય કોઈ મોટું જહાજ બચાવ માટે ત્યાં પહોંચી શકે છે. અનુમાન છે કે કોઈ મોટા આંતરરાષ્ટ્રીય અથવા સ્થાનિક જહાજમાંથી આ સાધન છૂટું પડીને મોજાંના પ્રવાહ સાથે ઘસડાઈને સુત્રાપાડાના કિનારે આવી પહોંચ્યું છે.
સૌથી મોટો સવાલ: શું આ ઉપકરણ હજુ પણ સક્રિય છે?
ભલે પ્રાથમિક દ્રષ્ટિએ આ એક લાઇફ-સેવિંગ (જીવન રક્ષક) સ્મોક સિગ્નલ સાધન લાગતું હોય, પરંતુ તેના પર લખેલી ‘Danger’ની ચેતવણીને હળવાશથી લઈ શકાય તેમ નથી. હાલમાં પોલીસ અને બોમ્બ ડિસ્પોઝલ સ્ક્વોડ (BDS) જેવી નિષ્ણાત એજન્સીઓ એ તપાસી રહી છે કે આ ઉપકરણ સક્રિય (Active) છે કે એક્સપાયર (કામ ન આપે તેવું) થઈ ગયેલું છે?
આવા ઉપકરણોમાં ચોક્કસ પ્રકારના કેમિકલ્સ અને ફોસ્ફરસ જેવા પદાર્થો હોઈ શકે છે, જે જો અડધા વપરાયેલા હોય કે સક્રિય હોય, તો તેને ખોટી રીતે હલાવવાથી કે અડકવાથી તે અચાનક બ્લાસ્ટ થઈ શકે છે અથવા તેમાંથી અતિશય ગરમ અને ઝેરી ધુમાડો નીકળી શકે છે, જે આંખો અને શ્વાસ માટે અત્યંત જોખમી સાબિત થાય. આથી જ, વૈજ્ઞાનિક પદ્ધતિથી તેનો નિકાલ ન થાય ત્યાં સુધી તેને સંપૂર્ણ સુરક્ષિત રાખવામાં આવ્યું છે.
