સાવધાન! ગૂગલે બંધ કર્યું હેલ્થ એડવાઈઝ આપતું AI ફીચર, ખોટી માહિતી ફેલાવવાનો હતો મોટો ભય
ગૂગલે તેના સર્ચ એન્જિનમાંથી એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ પરંતુ વિવાદાસ્પદ ફીચર ‘વોટ પીપલ સજેસ્ટ’ (What People Suggest) ને સંપૂર્ણપણે હટાવી દીધું છે. આ ફીચર આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ (AI) નો ઉપયોગ કરીને વિવિધ ઈન્ટરનેટ ફોરમ (જેમ કે Reddit અને Quora) પરથી લોકોના અનુભવો અને સલાહ એકઠી કરતું હતું અને તેને ‘હેલ્થ ટિપ્સ’ તરીકે યુઝર્સને બતાવતું હતું.
માર્ચ 2026ના મધ્યમાં આવેલા અહેવાલો અનુસાર, ગૂગલે આ ફીચરને શાંતિથી બંધ કરી દીધું છે. ચાલો સમજીએ કે આખરે ગૂગલે આ પગલું કેમ ભરવું પડ્યું.
શું હતું ‘What People Suggest’ ફીચર?
ગયા વર્ષે ગૂગલની વાર્ષિક હેલ્થ ઈવેન્ટ ‘The Check Up’ માં આ ફીચરની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી. તેનો ઉદ્દેશ્ય એવા લોકોને મદદ કરવાનો હતો જેઓ કોઈ બીમારીથી પીડિત છે અને જાણવા માંગે છે કે અન્ય લોકોએ તેને કેવી રીતે મેનેજ કરી.
-
ઉદાહરણ તરીકે: જો કોઈ ‘સંધિવા’ (Arthritis) વિશે સર્ચ કરે, તો આ ફીચર નિષ્ણાતોની સલાહની સાથે એ પણ બતાવતું હતું કે અન્ય દર્દીઓ કઈ કસરત કરી રહ્યા છે અથવા કઈ સાવચેતી રાખી રહ્યા છે.
-
ગૂગલનો તર્ક: કંપનીનું માનવું હતું કે લોકો નિષ્ણાતોના અભિપ્રાય સાથે ‘લિવ્ડ એક્સપિરિયન્સ’ (Lived Experience) એટલે કે અન્યના અનુભવોને પણ મહત્વ આપે છે.
કેમ બંધ કરવું પડ્યું આ ફીચર?
કેમ બંધ કરવું પડ્યું આ ફીચર?જોકે ગૂગલે સત્તાવાર રીતે તેને “સર્ચ રિઝલ્ટને સરળ બનાવવાની” (Simplification of Search) પ્રક્રિયા ગણાવી છે, પરંતુ તેની પાછળ ઘણા ગંભીર કારણો માનવામાં આવે છે:
-
ખોટી અને ભ્રામક માહિતી (Misinformation Risk): તાજેતરની તપાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે ગૂગલના AI ઓવરવ્યુ અને આ પ્રકારના ફીચર્સ ક્યારેક ગંભીર બીમારીઓ (જેમ કે લિવરની સમસ્યા અથવા કેન્સર) માટે એવી સલાહ આપી રહ્યા હતા જે તદ્દન ખોટી અથવા અધૂરી હતી. AI ઘણીવાર ઈન્ટરનેટ પરના ‘અજાણ્યા’ લોકોની વાતોને કોઈ પણ મેડિકલ વેરિફિકેશન વગર સારાંશ (Summary) બનાવીને રજૂ કરી દેતું હતું.
-
નિષ્ણાત વિરુદ્ધ અજાણ્યા લોકો: મેડિકલ એક્સપર્બ્સે ચેતવણી આપી હતી કે સ્વાસ્થ્ય જેવા સંવેદનશીલ વિષય પર કોઈ પણ રેન્ડમ ઈન્ટરનેટ યુઝરની સલાહને પ્રાધાન્ય આપવું જોખમી હોઈ શકે છે. લોકો ઘણીવાર AI દ્વારા લખાયેલી વાતોને ‘ડોક્ટરની સલાહ’ સમજી લે છે, જેનાથી તેમના જીવને જોખમ થઈ શકે છે.
-
ડેટા અને સંદર્ભનો અભાવ: AI હજુ એટલું સમજદાર નથી થયું કે તે દરેક વ્યક્તિની ઉંમર, મેડિકલ હિસ્ટ્રી અને અન્ય પરિસ્થિતિઓને સમજી શકે. જે દવા કે ઘરેલું નુસખો એક વ્યક્તિ માટે કામ કરી ગયો, તે બીજા માટે જીવલેણ પણ હોઈ શકે છે.
હવે આગળ શું?
ગૂગલ આ ફીચર બંધ કર્યા પછી હવે પોતાના YouTube Health અને Fitbit AI પર વધુ ધ્યાન આપી રહ્યું છે, જ્યાં માહિતીને વધુ ‘સ્ટ્રક્ચર્ડ’ અને વિશ્વસનીય બનાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે.
-
YouTube ‘Ask’ બટન: ગૂગલ હવે યુટ્યુબના હેલ્થ વીડિયો માટે AI-સંચાલિત ‘આસ્ક’ બટન લાવી રહ્યું છે, જે વિશ્વસનીય સ્ત્રોતોમાંથી માહિતી આપશે.
-
Fitbit Personal Health Coach: ગૂગલ ફિટબિટ યુઝર્સ માટે પર્સનલ કોચ વિકસાવી રહ્યું છે જે તમારા મેડિકલ રેકોર્ડ્સ અને સ્લીપ ડેટાના આધારે સલાહ આપશે.
સ્વાસ્થ્ય માટે જાતે બનો જાગૃત
ગૂગલનું આ પગલું યાદ અપાવે છે કે AI ભલે ગમે તેટલું અદ્યતન થઈ જાય, તે પ્રોફેશનલ ડોક્ટરની જગ્યા લઈ શકતું નથી. ‘ડોક્ટર ગૂગલ’ પાસે સલાહ લેવી ઠીક છે, પરંતુ તેના પર આંખ મીંચીને ભરોસો કરવો ભારે પડી શકે છે.
