શા માટે ગૂગલના સૌથી તેજસ્વી મગજો છોડી રહ્યા છે કંપની? જાણો આખું રહસ્ય!
વર્તમાન સમયમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ની દુનિયામાં એક એવી ગળાકાપ સ્પર્ધા ચાલી રહી છે, જે કદાચ ઈતિહાસમાં અગાઉ ક્યારેય જોવા મળી નથી. સિલિકોન વેલીની મોટી ટેક કંપનીઓ વચ્ચે હવે માત્ર ડેટા કે ટેક્નોલોજીની જ લડાઈ નથી રહી, પરંતુ સૌથી મોટી લડાઈ છે “ટેલેન્ટ” એટલે કે બુદ્ધિશાળી દિમાગને પોતાની સાથે જાળવી રાખવાની. તાજેતરમાં જ મળેલા અહેવાલો મુજબ, આલ્ફાબેટ ઇન્ક. (ગૂગલની માતૃસંસ્થા) ને આ ‘ટેલેન્ટ વોર’ માં એક પછી એક મોટા ફટકા પડી રહ્યા છે. ગૂગલના બે અત્યંત મહત્ત્વપૂર્ણ અને વરિષ્ઠ AI રિસર્ચર્સ હવે પોતાની નોકરી છોડીને ગૂગલની જ કટ્ટર હરીફ કંપની ‘એન્થ્રોપિક’ (Anthropic PBC) માં જોડાવાની તૈયારી કરી રહ્યા છે.
બે મુખ્ય સ્તંભોની વિદાય: જોનાસ એડલર અને એલેક્ઝાન્ડર પ્રિટ્ઝેલ
માહિતીગાર સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, જોનાસ એડલર અને એલેક્ઝાન્ડર પ્રિટ્ઝેલ ગૂગલ છોડીને એન્થ્રોપિકમાં જઈ રહ્યા છે. આ બંને નામો કદાચ સામાન્ય લોકો માટે અજાણ્યા હોઈ શકે, પરંતુ ગૂગલની અંદર તેઓ કંપનીના અત્યંત મહત્વાકાંક્ષી ‘જેમિની’ (Gemini) AI મોડેલના મુખ્ય ઘડવૈયાઓમાંથી એક માનવામાં આવે છે.
-
જોનાસ એડલર: તેઓ ગૂગલના AI કોડિંગ પ્રોજેક્ટ્સમાં બહુ મોટી ભૂમિકા ભજવી રહ્યા હતા. AI જાતે જ કમ્પ્યુટર કોડ લખી શકે અને સોફ્ટવેર ડેવલપમેન્ટમાં મદદરૂપ થઈ શકે, તે દિશામાં તેમનું કામ ખૂબ જ પ્રશંસનીય હતું.
-
એલેક્ઝાન્ડર પ્રિટ્ઝેલ: તેઓ આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ સિસ્ટમ્સને ટ્રેનિંગ આપવાની જટિલ પ્રક્રિયા સાથે સંકળાયેલા હતા. કોઈપણ AI મોડેલ કેટલું સ્માર્ટ બનશે, તેનો આધાર તેની ટ્રેનિંગ પ્રક્રિયા પર રહેલો હોય છે, અને પ્રિટ્ઝેલ આ કામના નિષ્ણાત છે.
આ બંને દિગ્ગજો હવે ‘ક્લોડ’ (Claude) AI મોડેલ બનાવનાર કંપની એન્થ્રોપિક સાથે જોડાશે. આ માહિતી હજુ સત્તાવાર રીતે જાહેર કરવામાં આવી નથી, પરંતુ આંતરિક વર્તુળોમાં તેની જોરશોરથી ચર્ચા ચાલી રહી છે.
ગૂગલનો શાનદાર ઇતિહાસ અને વર્તમાનમાં પાછળ છૂટી જવાનો ડર
ગૂગલ શરૂઆતથી જ આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ ક્ષેત્રે એક પાયોનિયર એટલે કે માર્ગદર્શક કંપની રહી છે. AI ની દુનિયાના ઘણા મૂળભૂત સિદ્ધાંતો ગૂગલની લેબમાં જ જન્મ્યા છે. પરંતુ છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં જ્યારે AI નો અસલી બૂમ આવ્યો, ત્યારે ગૂગલ ક્યાંક પાછળ રહી ગયું હોય તેવું લાગ્યું. ઓપનએઆઈ (OpenAI) જેવી કંપનીઓએ ચેટજીપીટી (ChatGPT) લોન્ચ કરીને દુનિયામાં ધૂમ મચાવી દીધી અને એન્થ્રોપિકે પણ પોતાના શક્તિશાળી મોડેલ બજારમાં મૂક્યા.
આ સમયગાળા દરમિયાન ગૂગલે સતત “કેચ-અપ” એટલે કે પાછળ દોડીને હરીફોની બરાબરી કરવાનો પ્રયાસ કરવો પડ્યો. ગયા વર્ષના અંતમાં ગૂગલે જ્યારે તેના વધુ સક્ષમ મોડેલ્સ અને નવી ચિપ્સ બજારમાં ઉતાર્યા, ત્યારે એવું લાગ્યું કે હવે ગૂગલ ફરીથી ફોર્મમાં આવી ગયું છે. પરંતુ, આ તાજેતરની રાજીનામાની ઘટનાઓએ ફરીથી કંપનીની સ્થિતિ પર સવાલો ઊભા કર્યા છે.
માત્ર બે જ નહીં, આ તો વિદાયનો લાંબો સિલસિલો છે
જોનાસ અને એલેક્ઝાન્ડરની વિદાય તો માત્ર હિમશિલાની ટોચ સમાન છે. છેલ્લા થોડા દિવસોમાં જ ગૂગલે તેના બે સૌથી તેજસ્વી તારલાઓ ગુમાવ્યા છે:
૧. જોન જમ્પર (John Jumper): નોબેલ પુરસ્કાર વિજેતા અને AI ની દુનિયાના આદરણીય વૈજ્ઞાનિક જોન જમ્પર ગૂગલ છોડીને એન્થ્રોપિકમાં જોડાયા છે. તેમનું જવું એ ગૂગલના રિસર્ચ વિભાગ માટે એક બહુ મોટું નુકસાન છે.
૨. નોઆમ શાઝીર (Noam Shazeer): ગૂગલના સ્ટાર રિસર્ચર ગણાતા નોઆમ શાઝીર પણ કંપનીને અલવિદા કહીને માઇક્રોસોફ્ટ સમર્થિત ઓપનએઆઈ (OpenAI) માં જોડાઈ ગયા છે.
આવા હાઈ-પ્રોફાઈલ લોકોની ઉપરાછાપરી વિદાયે ટેક જગત અને શેરબજારના રોકાણકારોને હચમચાવી દીધા છે. રોકાણકારોમાં હવે એવી આશંકા જન્મી છે કે શું ખરેખર ગૂગલ પાસે આ ગળાકાપ હરીફાઈમાં ટકી રહેવા માટે અને શ્રેષ્ઠ AI મોડેલ બનાવવા માટે પૂરતી ક્ષમતા અને ટેલેન્ટ બચશે ખરું?
આંતરિક રાજકારણ અને પ્રોજેક્ટ મેનેજમેન્ટમાં મોટા ફેરફારો
આ મોટા માથાઓની વિદાય પાછળ માત્ર પૈસા જ નહીં, પરંતુ કંપનીનું આંતરિક માળખું અને કામ કરવાની પદ્ધતિઓ પણ જવાબદાર હોવાનું મનાય છે. જાણકાર સૂત્રોના મતે, નોઆમ શાઝીરે ઓપનએઆઈમાં જોડાવાનો નિર્ણય લીધો તેના થોડા સમય પહેલાં જ ગૂગલમાં એક મોટો આંતરિક બદલાવ કરવામાં આવ્યો હતો.
શાઝીર જે પ્રોજેક્ટ પર કામ કરી રહ્યા હતા, તેની પાછળ ફાળવવામાં આવેલો જંગી ‘કમ્પ્યુટિંગ પાવર’ (સુપર કોમ્પ્યુટર્સની તાકાત) તેમની પાસેથી લઈને લંડન સ્થિત ‘ગૂગલ ડીપમાઇન્ડ’ (Google DeepMind) ની ટીમને સોંપી દેવામાં આવ્યો હતો. કંપનીના મેનેજમેન્ટનું માનવું હતું કે આવું કરવાથી અલગ-અલગ ટીમો વચ્ચે સહકાર વધશે અને કામ ઝડપી બનશે.
આ ફેરફાર મુખ્યત્વે “પ્રી-ટ્રેનિંગ” (Pre-training) ની પ્રક્રિયાને વધુ સુવ્યવસ્થિત કરવા માટે કરવામાં આવ્યો હતો. પ્રી-ટ્રેનિંગ એ AI ડેવલપમેન્ટનો સૌથી શરૂઆતનો અને અત્યંત મહત્ત્વનો તબક્કો છે, જેમાં AI મોડેલને ઇન્ટરનેટ પર રહેલા અબજો-ખરબો ડેટાસેટ્સમાંથી ભાષા, તર્ક અને માહિતી શીખવવામાં આવે છે. શક્ય છે કે આ પ્રકારના સંસાધનોની ફાળવણીના ફેરફારો અને આંતરિક ખેંચતાણને કારણે જ સિનિયર રિસર્ચર્સ કંપનીથી નારાજ થયા હોય અને નવી તકો શોધવા મજબૂર બન્યા હોય.
