પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવમાં તોતિંગ વધારાના સમાચાર નીકળ્યા ખોટા: જાણો સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયેલા ફેક ન્યૂઝનું સત્ય
આજના ડિજિટલ યુગમાં માહિતી જેટલી ઝડપથી ફેલાય છે, તેટલી જ ઝડપથી અફવાઓ પણ પોતાનું સ્થાન જમાવી લે છે. તાજેતરમાં સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ્સ પર એક એવો પત્ર વાયરલ થયો છે જેને જોઈને સામાન્ય જનતામાં ફફડાટ ફેલાઈ ગયો હતો. આ વાયરલ પોસ્ટમાં દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં મોટો વધારો કરવામાં આવ્યો છે. જોકે, ભારત સરકારની પ્રેસ ઇન્ફોર્મેશન બ્યુરો (PIB) એ આ બાબતે સ્પષ્ટતા કરતા જણાવ્યું છે કે આ સમાચાર સંપૂર્ણપણે નકલી અને ભ્રામક છે.
શું હતો વાયરલ દાવો?
ઇન્ટરનેટ પર ફરતા થયેલા એક કથિત સરકારી આદેશમાં એવો દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રાલયે બુધવારથી ઇંધણના દરોમાં ધરખમ વધારો કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. આ નકલી પત્ર મુજબ:
- પેટ્રોલના ભાવમાં પ્રતિ લિટર ₹10 નો વધારો.
- ડીઝલના ભાવમાં પ્રતિ લિટર ₹12.50 નો વધારો.
આ પોસ્ટમાં મંત્રાલયના સત્તાવાર લેટરહેડ જેવો જ દેખાવ કરવામાં આવ્યો હતો, જેથી સામાન્ય લોકો તેને સાચું માની બેસે. આ સમાચાર વાયરલ થતાની સાથે જ લોકોમાં ગભરાટ ફેલાયો હતો અને ઘણા સ્થળોએ પેટ્રોલ પંપ પર લાઈનો લાગવાની પણ ભીતિ સેવાઈ હતી.
PIB ફેક્ટ ચેકે ખોલી પોલ
જ્યારે આ મામલો સરકારના ધ્યાન પર આવ્યો, ત્યારે PIB ફેક્ટ ચેક દ્વારા તાત્કાલિક તેની તપાસ કરવામાં આવી હતી. પીઆઈબીએ એક સત્તાવાર નિવેદન જારી કરીને સ્પષ્ટ કર્યું કે, “સોશિયલ મીડિયા પર જે આદેશ ફેલાઈ રહ્યો છે તે તદ્દન ખોટો છે. ભારત સરકાર કે પેટ્રોલિયમ મંત્રાલય દ્વારા આવો કોઈ જ આદેશ જારી કરવામાં આવ્યો નથી. ઇંધણની કિંમતોમાં કોઈ વધારો કરવામાં આવ્યો નથી.”
અધિકારીઓએ વધુમાં જણાવ્યું કે લોકોએ આવી અફવાઓથી દૂર રહેવું જોઈએ અને કોઈપણ અસમંજસની સ્થિતિમાં માત્ર સત્તાવાર સરકારી સ્ત્રોતો અથવા પ્રતિષ્ઠિત ન્યૂઝ ચેનલોની માહિતી પર જ ભરોસો કરવો જોઈએ.
નકલી દસ્તાવેજમાં કેવી રીતે ઉભો કરાયો ભ્રમ?
આ ફેક ન્યૂઝ ફેલાવનારા તત્વોએ ખૂબ જ ચાલાકીથી દસ્તાવેજો તૈયાર કર્યા હતા. વાયરલ પોસ્ટમાં એવું તર્ક આપવામાં આવ્યું હતું કે છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓમાં આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલ (કાચું તેલ) ના ભાવમાં 100 ટકાથી વધુનો વધારો થયો છે, જેના કારણે તેલ કંપનીઓને મોટું નુકસાન થઈ રહ્યું છે. આ નુકસાનની ભરપાઈ કરવા માટે ભાવ વધારો જરૂરી છે તેવું દર્શાવવામાં આવ્યું હતું.
એટલું જ નહીં, આ અફવાને વધુ મજબૂત કરવા માટે નાણા મંત્રાલયની એક નકલી જાહેરખબર (Notification) પણ જોડવામાં આવી હતી, જેમાં સેન્ટ્રલ એક્સાઈઝ એક્ટ, 1944 નો હવાલો આપીને ભાવ વધારાને કાયદેસરનું રૂપ આપવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો. જોકે, સરકારના સ્પષ્ટીકરણ બાદ આ તમામ દસ્તાવેજો બનાવટી સાબિત થયા છે.
મુખ્ય શહેરોમાં આજના ભાવ (30 એપ્રિલ 2026)
સરકારી આંકડા મુજબ દેશના મુખ્ય શહેરોમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ સ્થિર છે. હાલના ભાવ નીચે મુજબ છે:
| શહેર | પેટ્રોલ (પ્રતિ લિટર) | ડીઝલ (પ્રતિ લિટર) |
| દિલ્હી | ₹94.77 | ₹87.67 |
| મુંબઈ | ₹103.44 | ₹90.03 |
| અમદાવાદ | ₹94.44 | ₹90.11 |
(નોંધ: કિંમતોમાં સ્થાનિક ટેક્સ અને વેટના કારણે થોડો તફાવત હોઈ શકે છે.)
નાગરિકો માટે મહત્વની સલાહ
સોશિયલ મીડિયા પર અફવાઓ ફેલાવવી એ ગુનો છે. નિષ્ણાતો નાગરિકોને નીચે મુજબની તકેદારી રાખવાની સલાહ આપે છે:
- ચકાસણી વિના ફોરવર્ડ ન કરો: કોઈપણ ચોંકાવનારા સમાચાર મળે તો તેને તરત જ બીજાને મોકલવાને બદલે પહેલા તેની સત્યતા તપાસો.
- સત્તાવાર હેન્ડલ્સ તપાસો: ભારત સરકારના મંત્રાલયો અને PIB ના ટ્વિટર (X) હેન્ડલ્સ પર આવી માહિતીની સત્યતાની તપાસ કરો.
- ગભરાટ ન ફેલાવો: આર્થિક બાબતો કે જીવનજરૂરી ચીજવસ્તુઓના ભાવ અંગેની અફવાઓ સમાજમાં અરાજકતા પેદા કરી શકે છે.
અત્યારે દેશમાં પેટ્રોલ કે ડીઝલની અછત કે ભાવ વધારાની કોઈ શક્યતા નથી. તેથી જનતાએ નિશ્ચિંત રહેવું જોઈએ અને અફવાખોરોથી સાવધ રહેવું જોઈએ.

