મોજતબા ખામેનીના શાસનમાં શું અમેરિકા સાથે મહાયુદ્ધ થશે?

કોણ છે મોજતબા ખામેની? જેમના સુપ્રીમ લીડર બનતા જ ઇઝરાયલ પર મિસાઈલોનો વરસાદ

ઈરાને તેના સૌથી મુશ્કેલ સમયમાં નવા સુપ્રીમ લીડરની પસંદગી કરી લીધી છે. આયાતુલ્લાહ અલી ખામેનીના પુત્ર મોજતબા ખામેની હવે ઈરાનની સર્વોચ્ચ ગાદી પર બિરાજમાન છે. અમેરિકા અને ઇઝરાયલના સતત બોમ્બમારો અને ધમકીઓ વચ્ચે આ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. મોજતબાની વરણી થતાની સાથે જ તેહરાનના રસ્તાઓ પર ઉત્સવનો માહોલ છે, તો બીજી તરફ પશ્ચિમના દેશોમાં ચિંતા વધી છે.

કોણ છે મોજતબા ખામેની? સૈન્ય અને વહીવટી અનુભવ

૫૬ વર્ષીય મોજતબા ખામેની અલી ખામેનીના ચાર પુત્રોમાં બીજા ક્રમે છે. તેઓ માત્ર ધાર્મિક નેતા નથી, પણ એક અનુભવી સૈનિક પણ છે. ૧૯૮૦ના દાયકામાં ઈરાન-ઈરાક યુદ્ધ દરમિયાન તેમણે ‘હબીબ બટાલિયન’માં રહીને મોરચો સંભાળ્યો હતો.

• IRGC પર પકડ: ઈરાનની સૌથી શક્તિશાળી સેના ઇસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC) પર તેમની જબરદસ્ત પકડ છે. તેઓ કુદ્સ ફોર્સના ઓપરેશન અને દેશની ગુપ્તચર એજન્સીઓના સીધા સંપર્કમાં રહ્યા છે.

• કટ્ટરપંથી છબી: તેમને તેમના પિતા કરતા પણ વધુ આક્રમક માનવામાં આવે છે. ૨૦૦૯ અને તે પછીના ઈરાની વિરોધ પ્રદર્શનોને જે રીતે કડક હાથે દબાવવામાં આવ્યા, તેની પાછળ મોજતબાનો જ હાથ હોવાનું મનાય છે.

ટ્રમ્પ અને પુતિનનો વિરોધાભાસી પ્રતિસાદ

મોજતબાની નિમણૂક બાદ વૈશ્વિક રાજકારણ ગરમાયું છે. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે આ નિમણૂકને માન્યતા આપવાનો ઈનકાર કરતા કહ્યું છે કે અમેરિકાની મંજૂરી વગર આ નિર્ણય ટકી શકશે નહીં. ઇઝરાયલી વડાપ્રધાન નેતન્યાહૂએ પણ નવા નેતૃત્વને નિશાન બનાવવાની ખુલ્લી ધમકી આપી છે. જોકે, રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિને ત્વરિત અભિનંદન પાઠવીને મોજતબાને સમર્થન જાહેર કર્યું છે, જે ઈરાન માટે મોટી રાહત છે.

“જો હું ન હોત તો તું જેલમાં હોત…” – ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઇઝરાયેલી પીએમ નેતન્યાહૂને કેમ આપવી પડી આવી કડક ચેતવણી?

મધ્ય-પૂર્વમાં ફરી યુદ્ધના ભણકારા: બૈરૂત પર હુમલો થયો તો ઈરાન નહીં બેસે ચૂપ

અબજોની મિલકત અને વિદેશી એપાર્ટમેન્ટ્સ

મોજતબા ખામેનીની સંપત્તિની ચર્ચા અત્યારે સમગ્ર વિશ્વમાં થઈ રહી છે. અહેવાલો મુજબ, તેમની પાસે માત્ર ઈરાનમાં જ નહીં પણ વિદેશમાં પણ વિશાળ સંપત્તિ છે:

• લંડન કનેક્શન: લંડનના અતિ પોશ ગણાતા કેન્સિંગ્ટન વિસ્તારમાં પેલેસ ગ્રીન રોડ પર તેમના બે વૈભવી એપાર્ટમેન્ટ છે, જેની કિંમત ₹૬૧૪ કરોડથી વધુ હોવાનું મનાય છે. નવાઈની વાત એ છે કે આ એપાર્ટમેન્ટ્સ ઇઝરાયલી દૂતાવાસથી માત્ર ૫૦ મીટર દૂર છે.

• ફ્રીઝ થયેલી સંપત્તિ: લંડનમાં તેમની આશરે ₹૧૨ અબજની અન્ય મિલકતો પણ હોવાનું કહેવાય છે. જોકે, બ્રિટિશ સરકારે IRGC ને નાણાકીય સહાય પૂરી પાડવાના આરોપસર આ મિલકતો હાલ સ્થગિત કરી દીધી છે.

હવે ઈરાનમાં શું થશે?

મોજતબાના શાસનમાં ઈરાન વધુ સૈન્યવાદી બનશે તે નક્કી છે. ૧. પ્રોક્સી વોર: હિઝબુલ્લાહ, હુથી અને હમાસ જેવા સંગઠનોને વધુ આક્રમક સમર્થન મળશે. ૨. ઇઝરાયલ પર હુમલા: મોજતબા પોતાના માતા-પિતાના મોતનો બદલો લેવા માટે ઇઝરાયલ પર મિસાઈલ હુમલા વધારી શકે છે. ૩. શિયા એકતા: વિશ્વભરના શિયા મુસ્લિમોને એકજૂથ કરવામાં મોજતબા મહત્વની ભૂમિકા ભજવશે. ૪. IRGC ની મજબૂતી: સેના પર તેમનું સીધું નિયંત્રણ હોવાથી દેશમાં સૈન્ય શાસન જેવી સ્થિતિ વધુ મજબૂત બનશે.

મોજતબા ખામેનીની તાજપોશી એ સ્પષ્ટ સંદેશ છે કે ઈરાન પશ્ચિમ સામે ઝૂકવાને બદલે સંઘર્ષનો માર્ગ પસંદ કરી રહ્યું છે. આગામી દિવસોમાં મધ્ય પૂર્વમાં શાંતિ સ્થાપાશે કે ત્રીજા વિશ્વયુદ્ધની શરૂઆત થશે, તેનો આધાર મોજતબાના નિર્ણયો પર રહેશે.