ગુજરાતમાં ચોમાસાની વિદાય શરૂ, આગામી 7 દિવસ ક્યાં પડી શકે છે હળવો વરસાદ? ખેડૂતો માટે જાણવું જરૂરી
ગુજરાતમાં હવે ચોમાસાની વિદાયનો સમય નજીક આવી ગયો છે. રાજ્યના કેટલાક વિસ્તારોમાંથી વરસાદી સિઝન ધીમે-ધીમે પરત ફરવા લાગી છે. ખાસ કરીને કચ્છ અને ઉત્તર ગુજરાતના કેટલાક ભાગોમાં ચોમાસાની સત્તાવાર વિદાયની પ્રક્રિયા શરૂ થઈ ગઈ છે. જોકે, તેનો અર્થ એ નથી કે રાજ્યમાંથી વરસાદ સંપૂર્ણપણે બંધ થઈ જશે. હવામાનમાં થતી વિવિધ ગતિવિધિઓને કારણે આગામી કેટલાક દિવસોમાં ગુજરાતના કેટલાક વિસ્તારોમાં હળવાથી સામાન્ય વરસાદ જોવા મળી શકે છે.
હવામાન વિભાગના અનુમાન પ્રમાણે આગામી સાત દિવસ દરમિયાન રાજ્યના વિવિધ વિસ્તારોમાં છૂટોછવાયો વરસાદ થવાની સંભાવના છે. અમદાવાદ સહિત કેટલાક શહેરોમાં પણ સ્થાનિક સ્તરે વરસાદી ઝાપટાં પડી શકે છે. એટલે કે ચોમાસાની વિદાયની શરૂઆત થઈ હોવા છતાં રાજ્યમાં હજી વરસાદી વાતાવરણનો સંપૂર્ણ અંત આવ્યો નથી.
કચ્છ અને ઉત્તર ગુજરાતમાંથી ચોમાસાની વિદાય
ગુજરાતમાં ચોમાસાની સિઝન હવે અંતિમ તબક્કામાં પ્રવેશી ગઈ છે. કચ્છ અને ઉત્તર ગુજરાતના કેટલાક વિસ્તારોમાં વરસાદી સિસ્ટમની અસર ઓછી થતાં ચોમાસાની વિદાય શરૂ થઈ છે. સામાન્ય રીતે સપ્ટેમ્બર મહિનાના બીજા ભાગથી દેશના ઉત્તર-પશ્ચિમ વિસ્તારોમાંથી ચોમાસું પાછું ફરવાનું શરૂ કરે છે.
આ વખતે પણ ચોમાસાની વિદાયની પ્રક્રિયા ધીમે-ધીમે આગળ વધી રહી છે. જોકે, રાજ્યના તમામ વિસ્તારોમાંથી એકસાથે ચોમાસું પરત ફરતું નથી. અલગ-અલગ વિસ્તારોમાં હવામાનની સ્થિતિ પ્રમાણે તેની વિદાયનો સમય અલગ રહે છે.
કચ્છ અને ઉત્તર ગુજરાત બાદ આગામી દિવસોમાં અન્ય વિસ્તારોમાંથી પણ વરસાદી સિસ્ટમની અસર ઘટવાની શક્યતા છે. બીજી તરફ દક્ષિણ ગુજરાત અને પૂર્વ ગુજરાતના કેટલાક ભાગોમાં હજી ભેજનું પ્રમાણ અને વાદળોની સ્થિતિ જોવા મળી શકે છે.
આગામી 7 દિવસ વરસાદની શક્યતા
ચોમાસાની વિદાય શરૂ થઈ હોવા છતાં આગામી સાત દિવસ માટે ગુજરાતના લોકો માટે રાહતરૂપ સમાચાર પણ છે. હવામાન વિભાગે રાજ્યના કેટલાક ભાગોમાં હળવાથી સામાન્ય વરસાદની શક્યતા વ્યક્ત કરી છે.
ખાસ કરીને સ્થાનિક હવામાન પરિસ્થિતિ બદલાય ત્યારે છૂટાછવાયા વરસાદના ઝાપટાં જોવા મળી શકે છે. અમદાવાદ જેવા શહેરોમાં પણ કેટલાક વિસ્તારોમાં વરસાદ પડી શકે છે, જ્યારે અન્ય વિસ્તારોમાં વાતાવરણ વાદળછાયું રહી શકે છે.
આ પ્રકારનો વરસાદ સામાન્ય રીતે લાંબા સમય સુધી ચાલતો નથી. થોડા સમય માટે વાદળો છવાયા બાદ વરસાદી ઝાપટું પડી શકે છે અને ત્યારબાદ વાતાવરણ ફરી સામાન્ય થઈ શકે છે.
એટલે ચોમાસાની વિદાય શરૂ થઈ ગઈ હોવા છતાં આગામી થોડા દિવસો સુધી લોકોને વરસાદી વાતાવરણનો સામનો કરવો પડી શકે છે.
આ વર્ષે રાજ્યમાં વરસાદની સ્થિતિ કેવી રહી?
ચાલુ વર્ષે ગુજરાતમાં વરસાદનું વિતરણ દરેક વિસ્તારમાં એકસરખું રહ્યું નથી. કેટલાક વિસ્તારોમાં ભારે વરસાદ નોંધાયો છે, જ્યારે કેટલાક તાલુકાઓમાં વરસાદની નોંધપાત્ર ઘટ જોવા મળી છે.
આંકડાઓ પ્રમાણે રાજ્યમાં સિઝન દરમિયાન સરેરાશ કરતાં આશરે 8 ટકા ઓછો વરસાદ નોંધાયો છે. ખાસ કરીને કેટલાક તાલુકાઓમાં વરસાદનું પ્રમાણ ઘણું ઓછું રહ્યું છે.
રાજ્યના 11 તાલુકામાં અત્યાર સુધીમાં 10 ઇંચથી પણ ઓછો વરસાદ નોંધાયો હોવાનું સામે આવ્યું છે. બીજી તરફ આશરે 15 તાલુકામાં સામાન્ય વરસાદની સરખામણીએ 24થી 72 ટકા સુધીની ઘટ જોવા મળી છે.
આ સ્થિતિ ખાસ કરીને ખેતી માટે મહત્વની બની જાય છે. વરસાદની અછત ધરાવતા વિસ્તારોમાં ખેડૂતો માટે સિંચાઈ અને પાકના પાણીની વ્યવસ્થા વધુ મહત્વની બની શકે છે.
દક્ષિણ ગુજરાતમાં વરસાદે પૂરતો જોર બતાવ્યું
જ્યાં એક તરફ ઉત્તર ગુજરાત અને કેટલાક અન્ય વિસ્તારોમાં વરસાદની ઘટ જોવા મળી છે, ત્યાં દક્ષિણ ગુજરાતમાં ચોમાસું ખૂબ સક્રિય રહ્યું છે.
દક્ષિણ ગુજરાતના અનેક તાલુકાઓમાં સિઝન દરમિયાન ભારે વરસાદ નોંધાયો છે. રાજ્યના લગભગ 20 તાલુકામાં 80 ઇંચથી વધુ વરસાદ નોંધાયો છે. આ વિસ્તારોમાં સામાન્ય વરસાદની સરખામણીએ વરસાદનું પ્રમાણ ઘણું વધારે રહ્યું છે.
દક્ષિણ ગુજરાતમાં ભારે વરસાદના કારણે નદીઓ, નાળાઓ અને જળાશયોમાં પણ પાણીની સ્થિતિમાં વધારો થયો હતો. કેટલાક વિસ્તારોમાં ખેતી માટે પાણીની ઉપલબ્ધતા સારી રહી છે.
આથી ગુજરાતમાં આ વર્ષે વરસાદનું ચિત્ર એકસરખું નહીં પરંતુ વિસ્તાર પ્રમાણે ઘણું અલગ જોવા મળ્યું છે.
સપ્ટેમ્બરમાં પણ વરસાદની અસર યથાવત
ચોમાસાની વિદાયનો સમય શરૂ થઈ ગયો હોવા છતાં સપ્ટેમ્બર મહિનામાં પણ વરસાદની અસર જોવા મળી રહી છે. સપ્ટેમ્બર દરમિયાન અત્યાર સુધીમાં સરેરાશ પાંચ ઇંચની આસપાસ વરસાદ નોંધાયો છે.
સામાન્ય રીતે સપ્ટેમ્બર ચોમાસાની અંતિમ સક્રિયતાનો મહિનો માનવામાં આવે છે. આ સમયગાળા દરમિયાન વરસાદની આવક ધીમે-ધીમે ઘટતી જાય છે અને વાતાવરણમાં ભેજનું પ્રમાણ પણ ઓછું થવા લાગે છે.
પરંતુ આ વર્ષે કેટલાક વિસ્તારોમાં વરસાદી વાદળોની સક્રિયતા હજી જોવા મળી રહી છે. જેના કારણે આગામી દિવસોમાં પણ છૂટાછવાયા વરસાદની શક્યતા નકારી શકાય નહીં.
ચોમાસાની વિદાયનો અર્થ શું?
ચોમાસું પાછું ફરવાનું શરૂ કરે ત્યારે વાતાવરણમાં ઘણા ફેરફારો જોવા મળે છે. દિવસ દરમિયાન ગરમીનો અનુભવ થઈ શકે છે, પરંતુ સવાર અને રાત્રિના સમયે ભેજ અને તાપમાનમાં ધીમે-ધીમે ઘટાડો થવા લાગે છે.
ચોમાસાની સક્રિયતા સંપૂર્ણપણે ઘટ્યા બાદ હવામાં ઠંડક વધવા લાગે છે. ગુજરાતમાં ખાસ કરીને ઓક્ટોબરના અંત અને નવેમ્બર મહિનામાં સવાર-સાંજ ઠંડકનો અનુભવ થવા લાગે છે.
હાલમાં જોકે રાજ્યમાં સંપૂર્ણપણે ઠંડી શરૂ થવાની સ્થિતિ નથી. ચોમાસું સંપૂર્ણપણે વિદાય લે અને વાતાવરણમાં ભેજ ઘટે ત્યાર બાદ તાપમાનમાં ધીમે-ધીમે ફેરફાર જોવા મળશે.
ખેડૂતો માટે ચોમાસાની વિદાય કેમ મહત્વની?
ચોમાસાની વિદાય ખેડૂતો માટે ખૂબ મહત્વનો તબક્કો છે. વરસાદ ક્યારે બંધ થશે તેના આધારે ખેડૂતો પાકની આગળની કામગીરી નક્કી કરતા હોય છે.
ખાસ કરીને ખરીફ પાક માટે ચોમાસાનો અંત પાકની સ્થિતિ પર સીધી અસર કરી શકે છે. જ્યાં પૂરતો વરસાદ થયો છે ત્યાં જમીનમાં ભેજનો લાભ પાકને મળી શકે છે. બીજી તરફ વરસાદની ઘટ ધરાવતા વિસ્તારોમાં ખેડૂતોને પાક બચાવવા માટે સિંચાઈ પર આધાર રાખવો પડી શકે છે.
હવે આગામી દિવસોમાં જો વરસાદ હળવો અને છૂટોછવાયો રહે તો ખેડૂતો માટે પાકની સ્થિતિનું નિરીક્ષણ કરવું મહત્વનું રહેશે. ખાસ કરીને લણણીની નજીક પહોંચેલા પાક માટે વધુ વરસાદ નુકસાનકારક બની શકે છે.
ઉત્તર ભારતમાંથી પણ ચોમાસું પરત ફરી રહ્યું છે
ગુજરાત ઉપરાંત ઉત્તર ભારતના કેટલાક વિસ્તારોમાંથી પણ ચોમાસાની વિદાય શરૂ થઈ ગઈ છે. પંજાબ અને હરિયાણામાંથી ચોમાસું પરત ફર્યું છે અને હવે તેની અસર દિલ્હી તરફથી પણ ઘટવાની શક્યતા છે.
આગામી તબક્કામાં દિલ્હી અને પશ્ચિમ ઉત્તર પ્રદેશમાંથી પણ ચોમાસું ધીમે-ધીમે વિદાય લે તેવી શક્યતા છે. ત્યારબાદ દેશના અન્ય ભાગોમાં પણ વરસાદી સિઝનની અસર ઘટતી જશે.
ચોમાસાની આ સમગ્ર પ્રક્રિયા એક જ દિવસમાં પૂર્ણ થતી નથી. હવામાનની સ્થિતિ પ્રમાણે અલગ-અલગ વિસ્તારોમાંથી વરસાદી સિસ્ટમ પાછી ખેંચાતી જાય છે.
ચોમાસા બાદ વધશે ઠંડકનો અનુભવ
ચોમાસું સંપૂર્ણપણે વિદાય લેતાં વાતાવરણમાં મોટો ફેરફાર જોવા મળે છે. વરસાદી વાદળો અને ભેજનું પ્રમાણ ઘટ્યા બાદ આકાશ વધુ સ્વચ્છ રહેવા લાગે છે.
આ સાથે દિવસ અને રાત્રિના તાપમાનમાં તફાવત વધવા લાગે છે. સવાર અને સાંજના સમયે હવામાં ઠંડકનો અનુભવ થવા લાગે છે. આ સમયને સામાન્ય ભાષામાં ‘ગુલાબી ઠંડી’ની શરૂઆત તરીકે પણ જોવામાં આવે છે.
ગુજરાતમાં જોકે ઠંડીનો સંપૂર્ણ માહોલ આવવા માટે હજી સમય લાગશે. પરંતુ ચોમાસાની વિદાય બાદ ઋતુ પરિવર્તનના સંકેતો ધીમે-ધીમે સ્પષ્ટ થવા લાગશે.
આ વખતે ચોમાસાની વિદાય ક્યારે પૂર્ણ થશે?
આ વર્ષે ચોમાસું રાજ્યમાં સામાન્ય સમય કરતાં થોડું મોડું સક્રિય થયું હતું. હવે તેની વિદાય સામાન્ય સમયગાળાની આસપાસ થવાની શક્યતા છે.
હવામાન વિભાગ દ્વારા પણ ચોમાસાની વિદાય અંગેના અપડેટ સતત જાહેર કરવામાં આવી રહ્યા છે. આગામી દિવસોમાં કયા વિસ્તારોમાંથી ચોમાસું પરત ફર્યું અને ક્યાં વરસાદી વાદળોની અસર યથાવત છે તેની માહિતી વધુ સ્પષ્ટ બનશે.
પૂર્વ ભાગના વિસ્તારોમાં હજી વરસાદી વાદળોની સક્રિયતા જોવા મળી શકે છે. તેથી સમગ્ર વિસ્તારમાંથી ચોમાસાની વિદાય માટે થોડો વધુ સમય લાગી શકે છે.
ગુજરાત માટે આગામી દિવસો કેવા રહેશે?
હાલની સ્થિતિને જોતા ગુજરાતમાં આગામી સાત દિવસ દરમિયાન સંપૂર્ણપણે સૂકું વાતાવરણ રહે તેવી શક્યતા નથી. કેટલાક વિસ્તારોમાં હળવો અથવા છૂટોછવાયો વરસાદ પડી શકે છે.
કચ્છ અને ઉત્તર ગુજરાતમાં ચોમાસાની વિદાય વધુ સ્પષ્ટ બનતી જશે, જ્યારે દક્ષિણ અને પૂર્વ ગુજરાતના કેટલાક ભાગોમાં વરસાદી વાતાવરણની અસર થોડા દિવસો સુધી રહી શકે છે.
અમદાવાદ સહિતના શહેરોમાં પણ સ્થાનિક હવામાન પરિસ્થિતિને કારણે વરસાદી ઝાપટાં જોવા મળી શકે છે. જોકે, રાજ્યવ્યાપી ભારે વરસાદની કોઈ એકસમાન સ્થિતિ કરતાં હવે છૂટાછવાયા વરસાદનું પ્રમાણ વધુ રહેવાની શક્યતા છે.
આથી ખેડૂતો અને સામાન્ય લોકો માટે આગામી થોડા દિવસો સુધી હવામાનની આગાહી પર નજર રાખવી ઉપયોગી રહેશે. ચોમાસું હવે વિદાયના માર્ગે છે, પરંતુ તેની અંતિમ અસર હજી થોડા દિવસો સુધી ગુજરાતના કેટલાક વિસ્તારોમાં જોવા મળી શકે છે.
