ગુજરાતની પરંપરાગત કલાનો સમકાલીન આંતરિક ડિઝાઇનમાં નવેસરથી સંવાદ
ડૉ. સરજૂ પટેલના માર્ગદર્શન હેઠળ શ્રીમતી શ્રુતિ ચૌધરી દ્વારા હાથ ધરવામાં આવેલ “ગુજરાતની પરંપરાગત કલા: આંતરિક સુશોભન માટે સહાયક ઉપકરણોનો ઉપયોગ” વિષય પરનો અભ્યાસ ગુજરાતના સાંસ્કૃતિક વારસાને આધુનિક જીવનશૈલી સાથે જોડવાનો એક મજબૂત પ્રયાસ છે. આ સંશોધનનો મુખ્ય હેતુ જૂની પરંપરાઓને સંગ્રહાલયોમાંથી બહાર લાવીને આપણા રોજિંદા જીવનની રહેણાંક અને વ્યાપારી જગ્યાઓમાં જીવંત કરવાનો છે.
કારીગરોની કલા અને આધુનિક પડકારો
વ્યાપક ફિલ્ડ વિઝિટ અને કારીગરો સાથેના સંવાદ દ્વારા આ અભ્યાસમાં પરંપરાગત તકનીકોનું દસ્તાવેજીકરણ કરવામાં આવ્યું છે. સંશોધનમાં જાણવા મળ્યું કે બજારની ઘટતી તકો અને નવી પેઢીની ઓછી ભાગીદારીને કારણે આ કલા સ્વરૂપો જોખમમાં છે. આ સમસ્યાના ઉકેલ રૂપે, ભવિષ્યના ડિઝાઇનરો માટે એક શૈક્ષણિક સંસાધન પણ તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે જેથી આ વાર્તાઓ નવી પેઢી સુધી પહોંચી શકે.
બાર પરંપરાગત કલાઓનું નવું સ્વરૂપ
અભ્યાસમાં બાર જેટલા વિવિધ કલા સ્વરૂપોને આધુનિક ચીજવસ્તુઓમાં રૂપાંતરિત કરવામાં આવ્યા છે:
-
અજરખ અને બાંધણી: આ કલાના ભૌમિતિક પેટર્નનો ઉપયોગ અરીસાઓ, પાર્ટીશનો અને બેઠક વ્યવસ્થામાં કરવામાં આવ્યો છે.
-
લિપ્પણ અને મશરુ: કચ્છની દિવાલોને શોભાવતી લિપ્પણ કલાને ટ્રે અને સુશોભન તત્વોમાં, જ્યારે રાજવી કાપડ મશરુને પ્લાન્ટર્સ અને બેઠકમાં ઢાળવામાં આવ્યું છે.
-
આભલા ભરતકામ અને પિથોરા: દિવાલ ઘડિયાળો, લેમ્પ્સ અને આયોજકો (organizers) માં આ કલા દ્વારા નવો પ્રાણ ફૂંકાયો છે.
-
ટાંગાલિયા અને મોતી ભારત: વણાટ અને મોતીકામની નાજુક કલાનો ઉપયોગ ટેબલ, પ્લાન્ટર્સ અને આધુનિક હોલ્ડર્સમાં કરવામાં આવ્યો છે.
ટકાઉ ડિઝાઇન અને સાંસ્કૃતિક જાળવણી
દરેક ઉત્પાદન એવી રીતે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યું છે કે તેની પ્રામાણિકતા જળવાઈ રહે અને તે આજના સમયમાં કાર્યક્ષમ પણ હોય. આ એસેસરીઝનું મૂલ્યાંકન હવે આર્કિટેક્ટ્સ અને ઇન્ટિરિયર ડિઝાઇનરો દ્વારા કરવામાં આવશે. આ અભ્યાસ સાબિત કરે છે કે પરંપરાગત કલા માત્ર ભૂતકાળનો હિસ્સો નથી, પરંતુ તે આજે પણ એટલી જ સુસંગત છે. આ પહેલ દ્વારા કારીગરોની ઓળખ મજબૂત થશે અને ટકાઉ (sustainable) ડિઝાઇન પ્રથાઓને પ્રોત્સાહન મળશે.
