નકલી નોકરી અને સાચા વિઝાનો ભ્રમ: H-1B વિઝા છેતરપિંડીએ બે ભારતીયોને અમેરિકામાં કેવી રીતે ફસાવ્યા?
દરેક વર્ષે હજારો ભારતીય આઈટી વ્યાવસાયિકો અને વિદ્યાર્થીઓ અમેરિકાના H-1B વિઝા મેળવવાની આશા રાખે છે. આ વિઝા મેળવવા માટેની સ્પર્ધા એટલી આકરી છે કે ઘણા લોકો ટૂંકા રસ્તાઓ અપનાવતા અચકાતા નથી. પરંતુ આ ટૂંકા રસ્તાઓ ઘણીવાર જેલના સળિયા પાછળ લઈ જાય છે. તાજેતરમાં કેલિફોર્નિયામાં બે ભારતીય મૂળના વ્યક્તિઓએ કબૂલ્યું છે કે તેમણે અસંખ્ય નકલી H-1B અરજીઓ દ્વારા અમેરિકન ઈમિગ્રેશન સિસ્ટમને છેતરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો.
કૌભાંડના મુખ્ય સૂત્રધારો અને તેમની મોડસ ઓપરેન્ડી
આ કેસમાં મુખ્ય આરોપીઓ સંપત રાજીદી અને શ્રીધર માડા છે, જે બંનેની ઉંમર 51 વર્ષ છે. 16 એપ્રિલ, 2026 ના રોજ યુએસ કોર્ટમાં તેમણે પોતાનો ગુનો કબૂલ્યો છે. તપાસમાં બહાર આવ્યું કે 2020 અને 2023 ની વચ્ચે આ બંનેએ એક સુવ્યવસ્થિત જાળ બિછાવ્યું હતું.
સંપત રાજીદી ‘S-ટીમ સોફ્ટવેર ઇન્ક’ અને ‘અપટ્રેન્ડ ટેક્નોલોજીસ એલએલસી’ જેવી કંપનીઓ ચલાવતા હતા. બીજી તરફ, શ્રીધર માડા ‘યુનિવર્સિટી ઓફ કેલિફોર્નિયા એગ્રીકલ્ચર એન્ડ નેચરલ રિસોર્સિસ’ (UCANR) માં ચીફ ઇન્ફોર્મેશન ઓફિસર (CIO) જેવા ઉચ્ચ હોદ્દા પર હતા. આ બંનેએ ભેગા મળીને યુનિવર્સિટીના નામે નકલી નોકરીની ઓફરો તૈયાર કરી હતી.
કેવી રીતે આચરવામાં આવી છેતરપિંડી?
H-1B વિઝા માટે નિયમ છે કે કોઈ અમેરિકન કંપનીએ વિદેશી કામદારને સ્પોન્સર કરવો પડે અને સાબિત કરવું પડે કે તે કામદાર માટે ત્યાં ખરેખર નોકરી ઉપલબ્ધ છે. આરોપીઓએ કોર્ટમાં સ્વીકાર્યું કે:
-
તેમણે દાવો કર્યો હતો કે વિદેશી કર્મચારીઓ કેલિફોર્નિયા યુનિવર્સિટી (UCANR) ના પ્રોજેક્ટ્સ પર કામ કરશે.
-
હકીકતમાં, યુનિવર્સિટીમાં આવી કોઈ નોકરીઓ કે પ્રોજેક્ટ્સ અસ્તિત્વમાં જ નહોતા.
-
શ્રીધર માડાએ પોતાના પદનો દુરુપયોગ કરીને ખોટા દસ્તાવેજો તૈયાર કર્યા હતા, જ્યારે તેમની પાસે સ્વતંત્ર રીતે કર્મચારીઓને હાયર કરવાની કોઈ સત્તા નહોતી.
-
વિઝા મંજૂર થયા પછી, આ કામદારોને યુનિવર્સિટીમાં કામ કરાવવાને બદલે અન્ય થર્ડ-પાર્ટી ક્લાયન્ટ્સ પાસે મોકલી દેવામાં આવતા હતા (જેને અમેરિકામાં ‘બોડી શોપિંગ’ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે).
સિસ્ટમ પર પ્રહાર અને સાચા ઉમેદવારોનું નુકસાન
યુએસ ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ જસ્ટિસના પ્રોસિક્યુટર્સનું કહેવું છે કે આ પ્રકારની છેતરપિંડી માત્ર સરકારને છેતરવા પૂરતી મર્યાદિત નથી. H-1B વિઝાનો વાર્ષિક ક્વોટા મર્યાદિત હોય છે. જ્યારે આ પ્રકારની નકલી અરજીઓ દાખલ કરવામાં આવે છે, ત્યારે તે લાયક અને સાચા ઉમેદવારોની તક છીનવી લે છે. આ ખોટા દાવાઓએ આરોપીઓની કંપનીઓને અન્ય પ્રમાણિક કંપનીઓ કરતા અન્યાયી ફાયદો આપ્યો હતો.
કડક સજાની જોગવાઈ
અમેરિકન કાયદા મુજબ, વિઝા ફ્રોડના આ કેસમાં બંને આરોપીઓને મહત્તમ 5 વર્ષની જેલની સજા થઈ શકે છે. આ ઉપરાંત, તેમના પર $2,50,000 (આશરે રૂ. 2.10 કરોડ) સુધીનો દંડ પણ ફટકારવામાં આવી શકે છે. યુએસ ડિસ્ટ્રિક્ટ જજ ટ્રોય એલ. નનલી આગામી 30 જુલાઈના રોજ આ કેસમાં અંતિમ સજાની જાહેરાત કરશે.
વિદ્યાર્થીઓ અને વ્યાવસાયિકો માટે ચેતવણી
આ કિસ્સો એ તમામ લોકો માટે લાલબત્તી સમાન છે જેઓ વિદેશ જવા માટે એજન્ટો કે નકલી કંપનીઓના સહારે રહે છે. અમેરિકન સુરક્ષા એજન્સીઓ હવે ટેકનોલોજી અને ડેટા એનાલિટિક્સના માધ્યમથી વિઝા અરજીઓની ખૂબ જ ઝીણવટભરી તપાસ કરી રહી છે. એકવાર જો વિઝા છેતરપિંડીમાં નામ આવે, તો વ્યક્તિ પર કાયમી પ્રતિબંધ લાગી શકે છે અને વિદેશની ધરતી પર જેલવાસ ભોગવવાનો વારો આવી શકે છે.
H-1B વિઝા એ પ્રતિભાશાળી લોકો માટે અમેરિકામાં યોગદાન આપવાનો માર્ગ છે, નહીં કે છેતરપિંડીનો દરવાજો. સંપત રાજીદી અને શ્રીધર માડા જેવા લોકોના કૃત્યોને કારણે સમગ્ર ભારતીય સમુદાયની છબી પર દાગ લાગે છે. આ કેસ એ સાબિત કરે છે કે કાયદો ગમે તેટલો મોડો પણ ગુનેગાર સુધી પહોંચી જ જાય છે. અમેરિકા જવાની મહેચ્છા રાખતા દરેક વ્યક્તિએ હંમેશા કાયદેસરની અને પ્રમાણિક પદ્ધતિઓ જ અપનાવવી જોઈએ.
