એનર્જી બૂસ્ટર અને લોહી શુદ્ધ કરતું બેલનું શરબત, જાણો કેમ તેને ‘અમૃત’ માનવામાં આવે છે
જેઠ મહિનાની બપોર હોય, આકાશમાંથી આગ વરસી રહી હોય અને ગળું સુકાઈ રહ્યું હોય, ત્યારે બસ એક જ વસ્તુ યાદ આવે છે—બાળપણમાં દાદી-નાનીના હાથે બનેલું ઠંડું-ઠંડું બેલનું (બીલીનું) શરબત. આજના યુગમાં ભલે આપણે દુકાનોમાં મળતા રંગબેરંગી કોલ્ડ ડ્રિંક્સ અને સોડા પાછળ ભાગીએ છીએ, પરંતુ જે સંતોષ અને ઠંડક બેલનું એક ગ્લાસ શરબત આપે છે, તેની કોઈ સરખામણી નથી.
બેલ (Wood Apple) એ માત્ર એક ફળ નથી, પણ આયુર્વેદમાં તેને ‘અમૃત’ માનવામાં આવ્યું છે. ચાલો, આજે વાત કરીએ બેલના શરબતના એ ફાયદાઓ વિશે જે કદાચ તમે નહીં જાણતા હોવ, અને સાથે શીખીશું તેને ઘરે જ દેશી અંદાજમાં બનાવવાની સાચી રીત.
બેલનું શરબત જ કેમ? (અદભૂત ફાયદા)
ઉનાળાના દિવસોમાં આપણા શરીરને હાઇડ્રેટેડ રાખવું એ સૌથી મોટો પડકાર છે. બેલનું શરબત માત્ર તરસ જ નથી છીપાવતું, પરંતુ શરીરના આંતરિક અંગોને પણ ઠંડક આપે છે.
-
પેટ માટે વરદાન: બેલમાં ‘ટેનિન’ અને ‘પેક્ટીન’ હોય છે. જો તમને કબજિયાતની સમસ્યા હોય કે પેટ ખરાબ રહેતું હોય, તો બેલનું શરબત પેટ સાફ કરવા માટે કુદરતી દવા જેવું કામ કરે છે.
-
લૂ થી રક્ષણ: આયુર્વેદ મુજબ બેલની તાસીર ખૂબ ઠંડી હોય છે. ઉનાળામાં બહાર નીકળતા પહેલા એક ગ્લાસ બેલનું શરબત પી લેવાથી લૂ (Heat Stroke) લાગવાનું જોખમ ઘણું ઓછું થઈ જાય છે.
-
એનર્જી બૂસ્ટર: તેમાં કુદરતી શર્કરા હોય છે જે શરીરને તરત જ ઊર્જા (Instant Energy) આપે છે. થાકભર્યા દિવસમાં આ કોઈપણ એનર્જી ડ્રિંક કરતા ચઢિયાતો વિકલ્પ છે.
-
લોહી શુદ્ધ કરવામાં મદદરૂપ: બેલના રસમાં થોડું ગરમ પાણી અને મધ ભેળવીને પીવામાં આવે તો તે રક્ત શુદ્ધ કરવામાં મદદ કરે છે.
ઘરે બેલનું શરબત બનાવવાની રીત (સાવ સરળ રીત)
બેલનું શરબત બનાવવું ખૂબ જ સરળ છે, પરંતુ લોકો અવારનવાર તેને મિક્સરમાં ફેરવવાની ભૂલ કરે છે. યાદ રાખો, બેલના શરબતને ક્યારેય મિક્સરમાં ન પીસવું જોઈએ, કારણ કે તેના બીજ કડવા હોય છે અને મિક્સરમાં પીસવાથી આખું શરબત કડવું થઈ શકે છે.
જરૂરી સામગ્રી:
-
પાકેલું બેલ (બીલીનું ફળ): 1 મધ્યમ કદનું (સોનેરી પીળું)
-
પાણી: 3 થી 4 ગ્લાસ (ઠંડું)
-
ખાંડ કે ગોળ: સ્વાદ મુજબ (બેલ પહેલેથી જ મીઠું હોય છે, તેથી ઓછું જ નાખવું)
-
શેકેલું જીરું પાવડર: અડધી ચમચી (સ્વાદ માટે)
-
સંચળ (કાળું મીઠું): ચપટી ભરીને
-
ફુદીનાના પાન: ગાર્નિશિંગ માટે
બનાવવાની રીત
-
ફળ તોડો: સૌથી પહેલા બેલને કોઈ સખત વસ્તુથી અથડાવીને બે ભાગમાં તોડી લો.
-
ગર્ભ કાઢો: ચમચીની મદદથી બેલની અંદરનો બધો ગર્ભ (Pulp) એક મોટા વાસણમાં કાઢી લો.
-
પાણી ઉમેરો: હવે આ ગર્ભમાં 2 ગ્લાસ પાણી ઉમેરો અને તેને 15-20 મિનિટ માટે પલળવા દો (જેથી ગર્ભ નરમ થઈ જાય).
-
હાથની કરામત: હવે સાફ હાથથી ગર્ભને બરાબર મસળો (Mash કરો). ધ્યાન રાખવું કે રેશા અને બીજ અલગ થઈ જાય.
-
ગાળી લો: જ્યારે ગર્ભ પાણીમાં પૂરેપૂરો ભળી જાય, ત્યારે તેને મોટી ગરણીથી ગાળી લો જેથી બીજ અને સખત રેશા નીકળી જાય.
-
મીઠાશ અને મસાલા: ગાળેલા રસમાં સ્વાદ મુજબ ખાંડ કે ગોળ ઉમેરો. હવે તેમાં સંચળ અને શેકેલું જીરું પાવડર નાખીને બરાબર ઓગાળી લો.
-
પીરસો: તૈયાર શરબતમાં બરફના ટુકડા નાખો અને ફુદીનાના તાજા પાનથી સજાવીને ઠંડું-ઠંડું સર્વ કરો.
ખાસ ટિપ્સ (પ્રો-ટિપ્સ)
-
ગોળનો ઉપયોગ: જો તમે વજન ઘટાડવા માંગતા હોવ અથવા ખાંડથી બચવા માંગતા હોવ, તો ગોળ કે સાકરનો ઉપયોગ કરો. તે વધુ ફાયદાકારક છે.
-
તાજગી: બેલનું શરબત હંમેશા તાજું બનાવીને પીવો. તેને બનાવીને ફ્રીજમાં લાંબો સમય રાખવાથી તેનો સ્વાદ સહેજ બદલાઈ શકે છે.
-
દૂધ સાથે: કેટલાક લોકો બેલના શરબતમાં થોડું દૂધ અને એલચી પાવડર પણ ઉમેરે છે, જે ‘બેલ શેક’ જેવું લાગે છે.
બેલનું શરબત બધા માટે સારું છે, પરંતુ જે લોકો ડાયાબિટીસ ધરાવે છે તેમણે ખાંડ વગર અથવા ખૂબ ઓછી મીઠાશ સાથે તેનું સેવન કરવું જોઈએ. વધુમાં, તેને ખૂબ વધારે માત્રામાં પણ ન પીવો, કારણ કે તેનાથી પેટમાં ભારેપણું અનુભવાય શકે છે.
આ ઉનાળામાં જ્યારે પારો 40-45 ડિગ્રી પાર કરી રહ્યો હોય, ત્યારે પેકેટવાળા જ્યુસ કે કેમિકલયુક્ત કોલ્ડ ડ્રિંક્સને બદલે કુદરતી આ અનમોલ ભેટને અપનાવો. બેલનું શરબત માત્ર તમારા શરીરને શીતળતા જ નહીં આપે, પરંતુ તમારા મનને પણ તાજગીથી ભરી દેશે.
