સૌથી વધુ પ્રોટીન કઈ દાળમાં હોય છે? ડાયટમાં સામેલ કરો અને શરીરને બનાવો ફિટ અને એનર્જેટિક
સ્વસ્થ રહેવા અને શરીરને મજબૂત બનાવવા માટે પ્રોટીન એક અનિવાર્ય પોષક તત્ત્વ છે. ખાસ કરીને શાકાહારી લોકો માટે પ્રોટીન મેળવવાનો સૌથી ઉત્તમ અને સરળ સ્ત્રોત એટલે ‘દાળ’. સ્નાયુઓના નિર્માણ, કોષોના સમારકામ અને દિવસભર ઊર્જા જાળવી રાખવા માટે દાળનું સેવન ખૂબ જ જરૂરી છે. પરંતુ, શું તમે જાણો છો કે બધી દાળોમાં કઈ દાળ સૌથી વધુ શક્તિશાળી છે? ચાલો જાણીએ પ્રોટીનથી ભરપૂર એવી કેટલીક ખાસ દાળો વિશે.
સૌથી વધુ પ્રોટીન ધરાવતી દાળો
૧. અડદની દાળ (Urad Dal):
અડદની દાળને પ્રોટીનનો સૌથી સમૃદ્ધ સ્ત્રોત માનવામાં આવે છે. તેના ૧૦૦ ગ્રામના સેવનથી લગભગ ૨૫ ગ્રામ પ્રોટીન મળે છે. તે સ્નાયુઓને મજબૂત બનાવવામાં અને શરીરને તાકાત આપવામાં ખૂબ જ મદદરૂપ થાય છે.
૨. કુલ્થીની દાળ (Horse Gram):
જો તમે પ્રોટીનની સાથે વજન ઘટાડવા માંગતા હોવ, તો કુલ્થીની દાળ શ્રેષ્ઠ છે. ૧૦૦ ગ્રામ કાચી કુલ્થીમાં આશરે ૨૨ થી ૨૪ ગ્રામ પ્રોટીન હોય છે. આ દાળ ફાઈબર, આયર્ન અને કેલ્શિયમથી પણ ભરપૂર હોય છે, જે કિડનીની પથરી જેવી સમસ્યાઓમાં પણ રામબાણ ઈલાજ ગણાય છે.
૩. મસૂર અને મગની દાળ (Masoor & Moong Dal):
મગ અને મસૂરની દાળ પ્રોટીનનો સારો સ્ત્રોત હોવાની સાથે સાથે પચવામાં ખૂબ જ હલકી હોય છે. બીમાર વ્યક્તિ કે નાના બાળકો માટે આ દાળ સૌથી સુરક્ષિત અને પૌષ્ટિક માનવામાં આવે છે. રોજિંદા ખોરાકમાં આ દાળોનો સમાવેશ કરવાથી પાચનતંત્ર સારું રહે છે.
૪. તુવેરની દાળ (Arhar/Toor Dal):
ગુજરાતી ઘરોમાં સૌથી વધુ વપરાતી તુવેરની દાળમાં પણ ૨૦% થી ૨૫% પ્રોટીન રહેલું હોય છે. તે પ્રોટીન ઉપરાંત ફોલેટ, મેગ્નેશિયમ અને આયર્નનો ઉત્તમ સ્ત્રોત છે, જે હૃદયના સ્વાસ્થ્ય અને ઉર્જા વધારવા માટે ફાયદાકારક છે.
દાળના સેવનની સાચી રીત
નિષ્ણાતોના મતે, શરીરની જરૂરિયાત પૂરી કરવા માટે દરરોજ ઓછામાં ઓછી એક વાટકી દાળનું સેવન કરવું જોઈએ. જો તમે એક જ પ્રકારની દાળ ખાઈને કંટાળી ગયા હોવ, તો વિવિધ દાળોને ભેગી કરીને ‘મિક્સ દાળ’ પણ બનાવી શકો છો. આનાથી તમને અલગ-અલગ દાળના પોષક તત્ત્વો એકસાથે મળશે.
વધુમાં, જો તમે દાળને ફણગાવીને (Sprouts) ખાશો, તો તેની પ્રોટીન ગુણવત્તા અને પચવાની ક્ષમતા બંનેમાં નોંધપાત્ર વધારો થાય છે
