નેશનલ હાઈવે પર હવે નહીં લાગે લાઈનો: જાણો સરકારનો નવો ‘બેરિયર-ફ્રી’ ટોલ પ્લાન
ભારત સરકાર દેશના ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને ટ્રાન્સપોર્ટ સિસ્ટમમાં ક્રાંતિકારી ફેરફારો કરવા જઈ રહી છે. તાજેતરમાં ‘લોજિસ્ટિક્સ પાવર સમિટ એન્ડ એવોર્ડ્સ 2026’ દરમિયાન કેન્દ્રીય માર્ગ પરિવહન અને રાજમાર્ગ મંત્રી નિતિન ગડકરીએ એક મોટી જાહેરાત કરી છે. સરકારનો લક્ષ્ય ડિસેમ્બર 2026 સુધીમાં દેશભરના નેશનલ હાઈવે પરથી ફિઝિકલ ટોલ બેરિયર્સ હટાવી દેવાનો છે. આ નવી સિસ્ટમ લાગુ થયા પછી, વાહન ચાલકોએ ટોલ ટેક્સ ભરવા માટે ગાડી રોકવી નહીં પડે.
શું છે સરકારનો નવો પ્લાન?
અત્યાર સુધી આપણે જોઈએ છીએ કે ફાસ્ટેગ (FASTag) હોવા છતાં ટોલ પ્લાઝા પર બેરિયર ખુલવાની રાહ જોવી પડે છે, જેના કારણે ઘણીવાર ટ્રાફિક જામની સમસ્યા સર્જાય છે. સરકાર હવે ‘બેરિયર-ફ્રી ટોલ સિસ્ટમ’ પર કામ કરી રહી છે. આ ટેકનોલોજી હેઠળ, હાઈવે પર એવા સેન્સર અને કેમેરા લગાવવામાં આવશે જે ચાલતા વાહને જ ટોલની વસૂલાત કરી લેશે. મંત્રી ગડકરીના જણાવ્યા અનુસાર, આ પગલાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ભારતમાં લોજિસ્ટિક્સ ખર્ચ (સામાનની હેરફેરનો ખર્ચ) ઘટાડવાનો છે જેથી ભારત વૈશ્વિક સ્તરે આર્થિક રીતે વધુ મજબૂત બની શકે.
કેવી રીતે કામ કરશે આ નવી સિસ્ટમ?
આ નવી વ્યવસ્થા મુખ્યત્વે બે ટેકનોલોજી પર આધારિત હશે:
ઓટોમેટિક નંબર પ્લેટ રેકગ્નિશન (ANPR): હાઈવે પર હાઈ-પરફોર્મન્સ ધરાવતા આધુનિક કેમેરા લગાવવામાં આવશે. આ કેમેરા સ્પીડમાં જતી ગાડીની નંબર પ્લેટને સ્કેન કરી લેશે.
RFID બેઝ્ડ FASTag: ગાડીમાં લાગેલા ફાસ્ટેગ અને નંબર પ્લેટના ડેટાને મેચ કરીને સીધા જ લિંક થયેલા બેંક ખાતામાંથી ટોલની રકમ કપાઈ જશે.
આમાં સૌથી મોટો ફાયદો એ થશે કે વાહનની ગતિ ધીમી કર્યા વગર જ ટોલ ટેક્સ કપાઈ જશે, જેનાથી મુસાફરીનો સમય બચશે અને ઈંધણની પણ બચત થશે.
ટ્રાફિક અને માઈલેજમાં સુધારો
ટોલ પ્લાઝા પર વારંવાર ઊભા રહેવાથી વાહનોના માઈલેજ પર માઠી અસર પડે છે અને પ્રદૂષણ પણ વધે છે. નવી સિસ્ટમથી વાહનો સતત ગતિમાં રહેશે, જેના કારણે ટ્રાફિક જામની સમસ્યા ભૂતકાળ બની જશે. મંત્રીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, ટોલ પ્લાઝા પર કર્મચારીઓ સાથે થતી બોલાચાલી કે માથાકૂટનો પણ કાયમી અંત આવશે, જેનાથી મુસાફરોનો મૂડ અને મુસાફરી બંને સુખદ રહેશે.
નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરનારાઓ માટે કડક જોગવાઈ
નવી સિસ્ટમની સાથે નિયમો પણ કડક બનાવવામાં આવ્યા છે. જો કોઈ વાહન ચાલક ટોલ ટેક્સ ચૂકવવામાં આનાકાની કરશે અથવા ફાસ્ટેગના નિયમોનું પાલન નહીં કરે, તો તેને ઓટોમેટિક ઈ-નોટિસ મોકલવામાં આવશે. એટલું જ નહીં, સમયસર ટોલ ન ભરવા બદલ દંડની સાથે તમારું FASTag સસ્પેન્ડ પણ કરવામાં આવી શકે છે. સરકાર આ બાબતે ખૂબ જ ગંભીર છે અને લોકોને અપીલ કરવામાં આવી છે કે તેઓ પોતાના ફાસ્ટેગમાં પૂરતું બેલેન્સ રાખે અને નિયમોનું ચુસ્તપણે પાલન કરે.
લોજિસ્ટિક્સ ખર્ચ ઘટાડવાનું લક્ષ્ય
ભારતને ‘ગ્લોબલ પાવર’ બનાવવા માટે લોજિસ્ટિક્સ કોસ્ટ ઘટાડવી અનિવાર્ય છે. વિકસિત દેશોમાં આ ખર્ચ ઘણો ઓછો છે, જ્યારે ભારતમાં તે અત્યારે વધારે છે. જો હાઈવે પર વાહનો અટક્યા વગર ચાલશે, તો સામાનની હેરફેર ઝડપી બનશે અને ખર્ચ ઘટશે, જેનો સીધો ફાયદો દેશના અર્થતંત્ર અને સામાન્ય જનતાને થશે.
