ભગવંત માન સરકારનું SSF મોડલ બન્યું દેશ માટે મિસાલ: પંજાબના હાઈવે હવે બન્યા સુરક્ષિત, અકસ્માત મૃત્યુદરમાં ૪૮% નો ઘટાડો
ભારતમાં દર વર્ષે લાખો લોકો માર્ગ અકસ્માતમાં પોતાનો જીવ ગુમાવે છે. અકસ્માત બાદ સમયસર તબીબી સહાય ન મળવી એ મૃત્યુ પાછળનું સૌથી મોટું કારણ હોય છે. આ ગંભીર સમસ્યાનો કાયમી અને ક્રાંતિકારી ઉકેલ લાવીને પંજાબની ભગવંત માન સરકારે સમગ્ર દેશ સમક્ષ એક અદભુત ઉદાહરણ પૂરું પાડ્યું છે. મુખ્યમંત્રી ભગવંત સિંહ માનના નેતૃત્વમાં પંજાબ સરકાર દ્વારા ખાસ શરૂ કરવામાં આવેલી ‘રોડ સેફ્ટી ફોર્સ’ (SSF – Sadak Suraksha Force) એ માર્ગ સુરક્ષાના ક્ષેત્રમાં એક નવી ક્રાંતિ સર્જી છે.
સરકારના સત્તાવાર આંકડાઓ અનુસાર, SSF ની રચના થયા બાદ પંજાબમાં માર્ગ અકસ્માતોમાં થતા મૃત્યુદરમાં ૪૮ ટકા સુધીનો નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો છે. આ જ કારણ છે કે પંજાબનું આ રોડ સેફ્ટી મોડલ હવે દેશના અન્ય રાજ્યો માટે પણ પ્રેરણાસ્ત્રોત બની રહ્યું છે.
એક સમયનો ‘કિલર રોડ’ ધરાવતો પ્રદેશ હવે બન્યો સુરક્ષિત
એક સમય એવો હતો જ્યારે પંજાબ માર્ગ અકસ્માતો અને તેમાં નાગરિકોના જીવ ગુમાવવાના મામલે દેશના સૌથી ચિંતાજનક રાજ્યોની યાદીમાં સામેલ હતું. રાજ્યના કેટલાક હાઈવે અને રસ્તાઓ એટલા જોખમી હતા કે સ્થાનિક લોકો તેને ‘ખૂની સડક’ અથવા ‘કિલર રોડ’ તરીકે ઓળખતા હતા. અકસ્માત થયા પછી પીડિતોને કલાકો સુધી કોઈ મદદ મળતી નહોતી. ઘણી કિંમતી જિંદગીઓ માત્ર એટલા માટે સમાપ્ત થઈ જતી હતી કારણ કે તેમને હોસ્પિટલ પહોંચાડવામાં કે પ્રાથમિક સારવાર આપવામાં વિલંબ થતો હતો.
આ પીડાને સમજીને મુખ્યમંત્રી ભગવંત માને સત્તા સંભાળતાની સાથે જ ટ્રાફિક વ્યવસ્થાને માત્ર દંડ વસૂલવા પૂરતી સીમિત રાખવાને બદલે તેને માનવ જીવન બચાવવાના પવિત્ર કાર્ય સાથે જોડી દીધી. આ વિચારમાંથી જ જન્મ થયો ‘સડક સુરક્ષા ફોર્સ’ (SSF) નો.
ગોલ્ડન અવરમાં જીવ બચાવતી હાઈ-ટેક ટીમ
ભગવંત માન સરકારની આ ખાસ ફોર્સનું મુખ્ય કામ અકસ્માત થયાની ગણતરીની મિનિટોમાં જ ઘટનાસ્થળે પહોંચીને ઘાયલોને તાત્કાલિક હોસ્પિટલ ભેગા કરવાનું છે. તબીબી વિજ્ઞાનમાં અકસ્માત પછીના પ્રથમ એક કલાકને ‘ગોલ્ડન અવર’ કહેવામાં આવે છે, જેમાં જો દર્દીને સારવાર મળી જાય તો તેનો જીવ બચવાની શક્યતા ૯૦% વધી જાય છે.
આજે SSF ની ખાસ તાલીમ પામેલી ટીમો અત્યાધુનિક વાહનો અને તબીબી સાધનો સાથે પંજાબના તમામ મુખ્ય હાઈવે પર ૨૪ કલાક સતત ગश्त (પેટ્રોલિંગ) કરી રહી છે. હાઈવે પર ગમે ત્યાં નાની-મોટી દુર્ઘટના થાય એટલે આ ટીમ કોઈ પણ વિલંબ વગર પહોંચી જાય છે, ઘટનાસ્થળે જ પ્રાથમિક સારવાર (First Aid) આપે છે અને દર્દીને નજીકની સુપર સ્પેશિયાલિટી હોસ્પિટલમાં ખસેડવાની વ્યવસ્થા કરે છે. આ ત્વરિત મદદને કારણે અત્યાર સુધીમાં હજારો લોકોના જીવ બચાવી શકાયા છે.
પટિયાલા-સરહિંદ રોડ: ‘ખૂની રસ્તા’ થી ‘આદર્શ માર્ગ’ સુધીની સફર
પંજાબનો પટિયાલા-સરહિંદ રોડ એક સમયે વારંવાર થતા જીવલેણ અકસ્માતો માટે કુખ્યાત હતો. વાહનચાલકો આ રસ્તા પરથી પસાર થતા પણ ડરતા હતા. પરંતુ રોડ સેફ્ટી ફોર્સની સક્રિયતા અને ભગવંત માન સરકારના માર્ગ સુધારણાના પગલાંથી આજે આ રસ્તાનું ચિત્ર સંપૂર્ણપણે બદલાઈ ગયું છે.
મુખ્યમંત્રી ભગવંત સિંહ માનના જણાવ્યા અનુસાર, યોગ્ય મોનિટરિંગ, સ્પીડ લિમિટનું પાલન અને બ્લેક સ્પોટ્સ (અકસ્માત પ્રણવ વિસ્તારો) ને સુધારવાને કારણે આ માર્ગ પર હવે અકસ્માતો નહિવત થઈ ગયા છે. જે રસ્તો પહેલા મોતના સંકેત સમાન હતો, તે હવે સુરક્ષિત અને સુખદ મુસાફરીનો આદર્શ નમૂનો બની ગયો છે.
પંજાબ મોડલ તરફ ખેંચાયું આખા દેશનું ધ્યાન
પંજાબની આ રોડ સેફ્ટી ફોર્સની અભૂતપૂર્વ સફળતાએ માત્ર રાજ્યમાં જ નહીં, પરંતુ રાષ્ટ્રીય સ્તરે પણ ભારે પ્રશંસા મેળવી છે. પંજાબ દેશનું પ્રથમ એવું રાજ્ય છે જેણે હાઈવે સુરક્ષા માટે આટલી મોટી અને સમર્પિત ફોર્સ તૈનાત કરી છે.
મુખ્યમંત્રી ભગવંત માને તાજેતરમાં જણાવ્યું હતું કે, દેશના કેટલાક અન્ય રાજ્યોએ પણ પંજાબ સરકારનો સંપર્ક કર્યો છે અને આ SSF મોડલનો અભ્યાસ કરીને તેને પોતાના રાજ્યોમાં કેવી રીતે લાગુ કરી શકાય તે અંગે રસ દાખવ્યો છે. અકસ્માતોમાં આવેલો રેકોર્ડબ્રેક ઘટાડો અને તેજ ગતિની રાહત પ્રણાલીએ આ પ્રોજેક્ટને રાષ્ટ્રીય ગૌરવ અપાવ્યું છે.
આધુનિક ટેકનોલોજી અને માનવીય અભિગમ
આ ફોર્સની વાસ્તવિક તાકાત તેની આધુનિક ટેકનોલોજી અને સ્ટાફની સંવેદનશીલતા છે. SSF ના વાહનો સ્પીડ રડાર, જીપીએસ સિસ્ટમ, ક્રેન અને અત્યાધુનિક લાઈફ સપોર્ટ સિસ્ટમથી સજ્જ છે. આ ઉપરાંત, આ ફોર્સના કર્મચારીઓ માત્ર કાયદો વ્યવસ્થા જ નથી જાળવતા, પણ માનવીય પાસાઓ પર પણ વિશેષ ધ્યાન આપે છે.
અકસ્માત સમયે ઘાયલ મુસાફરોની કિંમતી ચીજવસ્તુઓ, ઘરેણાં કે રોકડ રકમની ચોરી થવાની ઘટનાઓ અવારનવાર બનતી હોય છે, પરંતુ પંજાબની SSF ટીમ પીડિતોની તમામ કિંમતી વસ્તુઓ સુરક્ષિત રાખીને તેમના પરિવારજનોને પરત સોંપે છે. આ ઈમાનદારી અને માનવતાને કારણે જનતાનો આ નવી વ્યવસ્થા પરનો ભરોસો ખૂબ જ મજબૂત બન્યો છે.
ગામડાઓ સુધી રસ્તાઓનું નેટવર્ક અને માળખાકીય સુધારા
માર્ગ સુરક્ષા ફોર્સની સાથે-સાથે પંજાબ સરકાર રાજ્યના રોડ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર (માળખાકીય સુવિધા) ને પણ ઝડપથી સુધારી રહી છે. રાજ્યના છેવાડાના ગામડાઓને મુખ્ય હાઈવે અને શહેરો સાથે જોડવા માટે મોટા પાયે ઉચ્ચ ગુણવત્તાવાળા લિંક રોડ અને ફોર-લેન રસ્તાઓનું નિર્માણ કરવામાં આવી રહ્યું છે.
સરકારનું સ્પષ્ટ માનવું છે કે માત્ર ટ્રાફિકના નિયમો કડક કરવાથી અકસ્માતો નહીં અટકે, રસ્તાઓની ગુણવત્તા પણ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરની હોવી જોઈએ. સારા રસ્તાઓ મુસાફરીને સરળ બનાવવાની સાથે અકસ્માતની સંભાવનાઓને આપોઆપ ઘટાડી દે છે.
