ATMમાંથી કેશ કાઢતી વખતે ભૂલથી પણ ન કરતા આ ભૂલ, મિનિટોમાં ખાલી થઈ જશે બેલેન્સ!
આજના ડિજિટલ યુગમાં, ઓનલાઇન પેમેન્ટ અને UPI ખૂબ જ લોકપ્રિય હોવા છતાં, જ્યારે પણ રોકડની જરૂર પડે ત્યારે આપણે ATMનો સહારો લેવો પડે છે. ખાસ કરીને તહેવારો અને લગ્નગાળા દરમિયાન, ATM પર ઘણી ભીડ જોવા મળે છે. સાયબર ગુનેગારો અને ચાલાક હેકર્સ હંમેશા તકની શોધમાં હોય છે, જે લોકોની ઉતાવળ અને બેદરકારીનો લાભ ઉઠાવવા માટે તૈયાર બેઠા હોય છે.
ઘણીવાર આપણે ATM બૂથમાં જઈએ છીએ, આજુબાજુ જોયા વગર મશીનમાં આપણું ડેબિટ કાર્ડ નાખીએ છીએ, PIN દાખલ કરીએ છીએ અને રોકડ ઉપાડીને બહાર આવી જઈએ છીએ. જો કે, ધ્યાન રાખવામાં થયેલી આ નાનકડી ભૂલ તમારા બેંક ખાતાને એક જ ક્ષણમાં ખાલી કરી શકે છે. છેતરપિંડી કરનારાઓ હવે ATM મશીનો સાથે એટલી હાઈ-ટેક છેડછાડ કરે છે કે સામાન્ય વ્યક્તિ માટે અસલી મશીન અને સાથે છેડછાડ કરાયેલા મશીન વચ્ચેનો તફાવત પારખવો અત્યંત મુશ્કેલ બની જાય છે. ચાલો જાણીએ કે આગલી વખતે જ્યારે તમે ATM પર જાઓ ત્યારે તમારે કઈ બાબતોનું ધ્યાન રાખવું જોઈએ.
૧. કાર્ડ સ્લોટને હલાવીને ચેક કરો (સ્કિમરથી બચાવ)
એટીએમ ફ્રોડની સૌથી જૂની અને ખતરનાક રીત ‘કાર્ડ ક્લોનિંગ’ છે. આ માટે ઠગો એટીએમના તે સ્લોટ પર એક નાનું ઉપકરણ ફિટ કરી દે છે, જ્યાં તમે કાર્ડ સ્વાઇપ કે ઇન્સર્ટ કરો છો. આ ડિવાઈસને ‘સ્કિમર’ કહેવામાં આવે છે, જે દેખાવમાં અસલ મશીન જેવું જ લાગે છે. જેવું તમે કાર્ડ અંદર નાખો છો, આ સ્કિમર તમારા કાર્ડનો બધો જ ડેટા ચોરી લે છે, જેનાથી હેકર્સ ડુપ્લિકેટ કાર્ડ તૈયાર કરી લે છે.
બચાવની રીત: કાર્ડ નાખતા પહેલા પ્લાસ્ટિકના તે સ્લોટને હાથથી થોડો હલાવીને જરૂર જુઓ. જો સ્લોટ ঢીલો હોય, પોતાની જગ્યાએથી હલી રહ્યો હોય અથવા કાર્ડ અંદર જતા અટકતું હોય, તો સમજી જાવ કે મશીન સાથે છેડછાડ થઈ છે. આવા મશીનનો ઉપયોગ બિલકુલ ન કરો.
૨. પિન પેડ અને છુપાયેલા કેમેરાથી સાવધાન રહો
માત્ર કાર્ડનો ડેટા ચોરી કરવાથી ઠગોનું કામ પૂરું થતું નથી, તેમને તમારા ૪ અંકના સિક્રેટ પિન ની પણ જરૂર હોય છે. આ માટે તેઓ બે રીત અપનાવે છે:
પિનહોલ કેમેરા: કીપેડની બરાબર ઉપર અથવા બાજુમાં એક નાનકડો કેમેરો છુપાવવામાં આવે છે, જે તમે તમારો PIN દાખલ કરો ત્યારે તમારી આંગળીઓની હિલચાલને રેકોર્ડ કરી લે છે.
ફેક કીપેડ: અસલ બટનો ઉપર એક નકલી પરત ચોંટાડી દેવામાં આવે છે, જે તમારા દ્વારા દબાવેલા નંબર સેવ કરી લે છે.
બચાવની રીત: પિન નાખતા પહેલા કીપેડને અડીને ચેક કરો કે તે સ્પંજી કે ઉપસેલું તો નથી લાગતું. સૌથી મહત્વની વાત, જ્યારે પણ પિન નાખો ત્યારે તમારા બીજા હાથથી કીપેડને સારી રીતે ઢાંકી દો જેથી કોઈ હિડન કેમેરા તેને કેપ્ચર ન કરી શકે.
૩. કેશ ડિસ્પેન્સર (બારી)ની તપાસ કરો
ઘણીવાર ઠગો કાર્ડ કે પિન ચોરવાના બદલે સીધા તમારા નીકળતા પૈસા પર હાથ સાફ કરી લે છે, જેને ‘કેશ ટ્રેપિંગ’ કહેવાય છે. તેમાં તેઓ પૈસા બહાર આવતી બારી પર એક ખાસ ગ્લૂ કે પટ્ટી લગાવી દે છે. તમારા ખાતામાંથી પૈસા કપાઈ જાય છે અને અવાજ પણ આવે છે, પરંતુ નોટ તે પટ્ટીમાં ફસાઈને બહાર આવતી નથી. ગ્રાહક મશીન ખરાબ સમજીને જેવો બહાર જાય છે, ઠગો આવીને કેશ લઈને રફુચક્કર થઈ જાય છે. તેથી પૈસા ઉપાડતા પહેલા કેશ આઉટલેટને જરૂર ચેક કરો.
સૌથી સુરક્ષિત રીત: વગર કાર્ડના પૈસા ઉપાડો
આ તમામ મુશ્કેલીઓ અને જોખમોથી બચવાનો સૌથી સરળ અને સુરક્ષિત રસ્તો એ છે કે ATM પર તમારું ભૌતિક પ્લાસ્ટિક કાર્ડ લઈ જવાનું બંધ કરવું. આજકાલ, મોટાભાગની બેંકોના ATMમાં એક અનુકૂળ સુવિધા હોય છે, જેના દ્વારા તમે UPI QR કોડ સ્કેન કરીને રોકડ ઉપાડી શકો છો—આ માટે કોઈ કાર્ડની જરૂર પડતી નથી. આ પદ્ધતિ સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત છે અને તેમાં કાર્ડ ક્લોનિંગ કે ડેટા ચોરી થવાનું કોઈ જોખમ રહેતું નથી. હવે પછી જ્યારે તમે ATM પર જાઓ, ત્યારે સમજદારી વાપરો અને સુરક્ષિત રહો!
