ધોરણ 12 આર્ટસ પાસ છો? તો પણ બની શકો છો નર્સ, જાણો ANM અને GNM કોર્સની સંપૂર્ણ વિગતો
મોટાભાગના લોકો એવું માને છે કે જો તમારે મેડિકલ ક્ષેત્રમાં જવું હોય, તો ધોરણ 12માં ફિઝિક્સ, કેમિસ્ટ્રી અને બાયોલોજી (PCB) હોવું અનિવાર્ય છે. આ જ વિચાર સાથે લાખો વિદ્યાર્થીઓ નીટ (NEET UG) જેવી અઘરી પરીક્ષાઓની તૈયારી કરે છે. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે જો તમને બાયોલોજી અઘરું લાગતું હોય અથવા તમે 12મું ધોરણ આર્ટસ વિષય સાથે પાસ કર્યું હોય, તો પણ તમે એક સન્માનજનક મેડિકલ કરિયર પસંદ કરી શકો છો?
જી હા, ભારતમાં નર્સિંગ એક એવું ક્ષેત્ર છે જ્યાં આર્ટસ સ્ટ્રીમના વિદ્યાર્થીઓ પણ પોતાની જગ્યા બનાવી શકે છે અને હોસ્પિટલોમાં પોતાની સેવાઓ આપી શકે છે.
સાયન્સ નહીં, આર્ટસથી પણ શક્ય છે નર્સિંગ કરિયર
નર્સિંગ એટલે માત્ર ડોક્ટરોને મદદ કરવી એવું નથી, પરંતુ તે દર્દીઓની સંભાળ અને સ્વાસ્થ્ય સેવાનો એક મહત્વપૂર્ણ સ્તંભ છે. જો તમે આર્ટસના વિદ્યાર્થી છો, તો તમે ANM અને GNM જેવા ડિપ્લોમા કોર્સ દ્વારા આ ફિલ્ડમાં એન્ટ્રી લઈ શકો છો. આ કોર્સ તમને માત્ર ટેકનિકલ જ્ઞાન જ નથી આપતા, પરંતુ હેલ્થકેર સેક્ટરમાં નોકરીની શ્રેષ્ઠ તકો પણ પૂરી પાડે છે.
1. ANM (Auxiliary Nurse Midwife): સહાયક નર્સ મિડવાઈફ
ANM નર્સિંગનો સૌથી પાયાનો કોર્સ છે, જે મુખ્યત્વે ગ્રામીણ વિસ્તારો અને પ્રાથમિક આરોગ્ય કેન્દ્રો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે.
-
કોર્સનો સમયગાળો: આ 2 વર્ષનો ડિપ્લોમા કોર્સ છે.
-
તાલીમ: આમાં વિદ્યાર્થીઓને પાયાની સ્વાસ્થ્ય સંભાળ, પ્રસૂતિ સહાય (Midwifery) અને પ્રાથમિક સારવારની ટ્રેનિંગ આપવામાં આવે છે.
-
યોગ્યતા: 12મું પાસ (કોઈપણ સ્ટ્રીમ – આર્ટસ અથવા સાયન્સ), જેમાં અંગ્રેજી વિષય હોવો અનિવાર્ય છે.
-
વય મર્યાદા: લઘુત્તમ 17 વર્ષ અને મહત્તમ 35 વર્ષ.
-
ફી: સરકારી કોલેજોમાં ફી ખૂબ જ ઓછી હોય છે, જ્યારે ખાનગી સંસ્થાઓમાં તેની ફી ₹10,000 થી ₹60,000 ની વચ્ચે હોઈ શકે છે.
2. GNM (General Nursing and Midwifery): જનરલ નર્સિંગ એન્ડ મિડવાઈફરી
GNM એ વધુ વિગતવાર અને વ્યાવસાયિક ડિપ્લોમા પ્રોગ્રામ છે, જે મોટી હોસ્પિટલો અને ક્લિનિક્સમાં કામ કરવાની તકો ખોલે છે.
-
કોર્સનો સમયગાળો: આ 3.5 વર્ષનો કોર્સ છે (3 વર્ષનો અભ્યાસ + 6 મહિનાની ઈન્ટર્નશીપ).
-
કરિયરની તકો: કોર્સ પૂરો થયા પછી તમે સ્ટાફ નર્સ, કોમ્યુનિટી હેલ્થ નર્સ અથવા હોમ કેર નર્સ તરીકે કામ કરી શકો છો.
-
યોગ્યતા: 12મું પાસ (આર્ટસ અથવા સાયન્સ) લઘુત્તમ 40% ગુણ સાથે. અંગ્રેજી એક ફરજિયાત વિષય હોવો જોઈએ.
-
વય મર્યાદા: 17 થી 35 વર્ષ.
-
ફી: સંસ્થા અનુસાર ફી વાર્ષિક ₹20,000 થી લઈને ₹1,50,000 સુધી હોઈ શકે છે.
નર્સિંગ કોર્સ કેમ પસંદ કરવો? (ફાયદા)
-
ઝડપી નોકરીની શક્યતા: મેડિકલ ક્ષેત્રમાં નર્સોની માંગ હંમેશા રહે છે. કોર્સ પૂરો કરતા જ સરકારી અને પ્રાઈવેટ હોસ્પિટલોમાં વેકેન્સી મળી જાય છે.
-
કરિયર ગ્રોથ: ANM અથવા GNM પછી તમે આગળનો અભ્યાસ (જેમ કે Post Basic B.Sc Nursing) કરીને તમારી લાયકાત અને પગાર વધારી શકો છો.
-
વિવિધ કાર્યક્ષેત્ર: તમે માત્ર હોસ્પિટલો પૂરતા મર્યાદિત નથી રહેતા, પરંતુ નર્સિંગ હોમ્સ, NGO, અનાથાશ્રમો, વૃદ્ધાશ્રમો અને શાળાઓમાં પણ કામ કરી શકો છો.
-
સેવા અને સન્માન: આ પ્રોફેશન સમાજ સેવાનું સૌથી મોટું માધ્યમ છે, જ્યાં તમે લોકોના જીવ બચાવવા અને તેમને સ્વસ્થ કરવામાં મદદ કરો છો.
નિષ્કર્ષ
જો તમે 12માં ધોરણમાં આર્ટસ રાખ્યું હોય, તો નિરાશ થવાની જરૂર નથી. મેડિકલ ફિલ્ડ માત્ર બાયોલોજી વાળા માટે જ નથી. ANM અને GNM કોર્સ તે વિદ્યાર્થીઓ માટે એક સોનેરી બારી છે જેઓ સ્વાસ્થ્ય સેવાઓ સાથે જોડાવા માંગે છે. તમારી રુચિ અને બજેટ મુજબ યોગ્ય કોર્સ પસંદ કરો અને મેડિકલની દુનિયામાં તમારું પહેલું પગલું ભરો.

2. GNM (General Nursing and Midwifery): જનરલ નર્સિંગ એન્ડ મિડવાઈફરી