ન્યૂ ટેક્સ રિજીમમાં મોટો ધડાકો: 12 લાખની ટેક્સેબલ ઇન્કમ સુધી હવે એક રૂપિયો પણ ટેક્સ નહીં!
ભારતમાં જ્યારથી ‘ન્યૂ ટેક્સ રિજીમ’ રજૂ કરવામાં આવી છે, ત્યારથી સામાન્ય કરદાતાઓ વચ્ચે એક જ ચર્ચા છે— “શું આમાં ખરેખર ટેક્સ બચે છે?” શરૂઆતના તબક્કામાં લોકોને લાગ્યું કે અહીં જૂની ટેક્સ વ્યવસ્થા (Old Regime) ની જેમ 80C કે હોમ લોન વ્યાજ પર મુક્તિ મળતી નથી, તો ટેક્સ બચાવવો અશક્ય છે. પરંતુ હકીકત આનાથી સાવ અલગ છે.
નવી ટેક્સ સિસ્ટમમાં ટેક્સ બચાવવો હવે માત્ર ‘રોકાણ’ (Investment) ની રમત નથી, પરંતુ ‘સેલેરી સ્ટ્રક્ચર’ (Salary Structure) ના પ્લાનિંગની રમત બની ગઈ છે. જો તમારો વાર્ષિક પગાર 15.85 લાખ રૂપિયા હોય, તો પણ તમે તમારી ટેક્સની જવાબદારી શૂન્ય (Zero) કરી શકો છો. ચાલો આ જટિલ ગણિતને એક સરળ અને માનવીય રીતે સમજીએ.
1. સેલેરી સ્ટ્રક્ચરનું બદલાતું સ્વરૂપ
પહેલાના સમયમાં આપણે વર્ષના અંતે LIC કે PPF માં પૈસા નાખીને ટેક્સ બચાવી લેતા હતા. પરંતુ નવી ટેક્સ સિસ્ટમ કહે છે કે તમે તમારા પગારને એવી રીતે ડિઝાઇન કરો કે તે ‘ટેક્સેબલ ઇન્કમ’ ના દાયરામાંથી બહાર નીકળી જાય.
15.85 લાખ રૂપિયાના પગાર પર ઝીરો ટેક્સ મેળવવાનો મુખ્ય આધાર એ છે કે તમારી ‘નેટ ટેક્સેબલ ઇન્કમ’ ને 12 લાખ રૂપિયા કે તેથી ઓછી લાવવામાં આવે. બજેટ 2024 પછી, ન્યૂ ટેક્સ રિજીમમાં 12 લાખ સુધીની આવક પર મળતી ટેક્સ રિબેટ (મુક્તિ) એ આ શક્ય બનાવ્યું છે.
2. તે મહત્વપૂર્ણ કપાતો (Deductions) જે ટેક્સ ઘટાડે છે
પગારમાંથી ટેક્સ ઘટાડવા માટે તમારે આ ચાર સ્તંભોનો સહારો લેવો પડશે:
-
સ્ટાન્ડર્ડ ડિડક્શન (Standard Deduction): સરકારે હવે તેને વધારીને 75,000 રૂપિયા કરી દીધું છે. આ કોઈ પણ રોકાણ વગર દરેક નોકરિયાત વ્યક્તિને મળે છે.
-
NPS (Corporate Contribution): કલમ 80CCD(2) હેઠળ, જો તમારી કંપની તમારા બેઝિક પગારના 14% સુધી નેશનલ પેન્શન સિસ્ટમ (NPS) માં યોગદાન આપે છે, તો તે પૂરેપૂરી રકમ તમારી ટેક્સેબલ ઇન્કમમાંથી બહાર થઈ જાય છે.
-
EPF (Employer Contribution): કંપની દ્વારા તમારા પ્રોવિડન્ટ ફંડમાં કરવામાં આવેલું યોગદાન પણ તમારી કુલ આવક ઘટાડવામાં મદદ કરે છે.
-
ભથ્થા અને બેનિફિટ્સ (Tax-Free Perquisites): ઘણી કંપનીઓ હવે મીલ કૂપન (Food Coupons), ઇન્ટરનેટ અલાઉન્સ અને યુનિફોર્મ અલાઉન્સ જેવા વિકલ્પો આપે છે, જે ટેક્સના દાયરામાં આવતા નથી.
3. 15.85 લાખના પગાર પર ઝીરો ટેક્સનું ગણિત (Calculation)
ચાલો આને એક ઉદાહરણથી સમજીએ:
| વિગત (Description) | રકમ (Amount in ₹) |
| કુલ વાર્ષિક પગાર (Gross Salary) | 15,85,000 |
| (-) સ્ટાન્ડર્ડ ડિડક્શન | 75,000 |
| (-) કંપનીનું NPS યોગદાન (14% of Basic) | 1,20,000 (અંદાજે) |
| (-) કંપનીનું EPF યોગદાન | 1,00,000 (અંદાજે) |
| (-) મીલ વાઉચર અને અન્ય બેનિફિટ્સ | 90,000 |
| નેટ ટેક્સેબલ ઇન્કમ (Net Taxable Income) | ~12,00,000 |
જ્યારે તમારી શુદ્ધ ટેક્સેબલ આવક 12,00,000 રૂપિયા રહી જાય છે, ત્યારે ન્યૂ ટેક્સ રિજીમના નિયમો અનુસાર, સરકારની રિબેટને કારણે તમારી ટેક્સ જવાબદારી ‘શૂન્ય’ થઈ જાય છે.
4. શું આ દરેક માટે શક્ય છે?
અહીં એક શરત છે. આ પદ્ધતિ દરેક માટે ત્યારે જ કામ કરશે જો તેમની કંપનીનો HR વિભાગ અને સેલેરી પોલિસી લવચીક હોય.
-
કંપનીની ભૂમિકા: તમારી કંપનીએ શરૂઆતથી જ ‘કોર્પોરેટ NPS’ અને ‘ફ્લેક્સી બેનિફિટ્સ’ નો વિકલ્પ આપવો પડશે. જો તમારો પગાર માત્ર ‘બેઝિક + HRA + સ્પેશિયલ અલાઉન્સ’ ના માળખામાં બંધાયેલો હશે, તો 15.85 લાખ પર ઝીરો ટેક્સ મેળવવો મુશ્કેલ બની શકે છે.
-
સાચા રેકોર્ડ: મીલ વાઉચર કે અન્ય અલાઉન્સનો લાભ લેવા માટે બિલ અને નિયમોનું યોગ્ય પાલન જરૂરી છે.
5. ભવિષ્યની રાહ: બચત નહીં, પ્લાનિંગ જરૂરી
નવી ટેક્સ સિસ્ટમ સ્પષ્ટ સંકેત આપી રહી છે કે સરકાર ઈચ્છે છે કે લોકો પોતાની મરજીથી ખર્ચ કરે અને રોકાણના દબાણમાં ન આવે. પરંતુ એનો અર્થ એ નથી કે તમે ટેક્સ પ્લાનિંગ છોડી દો.
હવે વ્યૂહરચના બદલાઈ ગઈ છે. પહેલા આપણે ‘પૈસા બચાવીને’ ટેક્સ બચાવતા હતા, હવે આપણે ‘સેલેરી ડિઝાઇન’ કરીને ટેક્સ બચાવવાનો છે. આ માત્ર તમારા હાથમાં આવતા પગારને (Take-home salary) જ સુધારતું નથી, પરંતુ લાંબા ગાળાના રિટાયરમેન્ટ ફંડ (EPF/NPS) ને પણ મજબૂતી આપે છે.
