ભારતની મુલાકાતે ઇન્ડોનેશિયાના સંરક્ષણ મંત્રી, બ્રહ્મોસ ડીલ સુપરસોનિક સ્પીડમાં થશે?
ઇન્ડોનેશિયાના સંરક્ષણ મંત્રીની ભારત મુલાકાતથી બંને દેશો વચ્ચેના સંરક્ષણ સહયોગને મોટો વેગ મળશે. બ્રહ્મોસ મિસાઇલ ડીલ પર વિશેષ ભાર છે, જે ઇન્ડોનેશિયાને દક્ષિણ ચીન સાગરમાં ચીનની આક્રમકતાનો સામનો કરવામાં મદદ કરશે.
ઇન્ડોનેશિયાના સંરક્ષણ મંત્રી સ્યફ્રી સ્યામસુદ્દીન ની ભારત મુલાકાતથી ભારત-ઇન્ડોનેશિયા સંરક્ષણ સહયોગને મોટો પ્રોત્સાહન મળવાનો છે. આ મુલાકાત દરમિયાન, બંને દેશો વચ્ચે બ્રહ્મોસ (BrahMos) સુપરસોનિક ક્રૂઝ મિસાઇલના સંભવિત સોદા પર વિશેષ ભાર મૂકવામાં આવશે. રશિયાએ પણ આ ડીલને લઈને હકારાત્મક સંકેતો આપ્યા છે, જેનાથી તેની પ્રક્રિયા વધુ ઝડપી બનવાની અપેક્ષા છે.
સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, આ ડીલ હવે અદ્યતન તબક્કામાં છે અને ઇન્ડોનેશિયા લાંબા સમયથી બ્રહ્મોસ ખરીદવામાં રસ ધરાવે છે. જાન્યુઆરીમાં વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને ઇન્ડોનેશિયાના રાષ્ટ્રપતિ પ્રબોવો સુબિયાન્તો વચ્ચે યોજાયેલી શિખર બેઠકમાં પણ આ મુદ્દો ટોચ પર રહ્યો હતો.
ભારત બનશે ઇન્ડોનેશિયાનું મોટું MRO હબ
ઇન્ડોનેશિયા તેના એરફોર્સ અને નેવીના વિમાન અને જહાજોના જાળવણી, સમારકામ અને ઓવરહોલ (MRO – Maintenance, Repair & Overhaul) માટે ભારતની વિશેષજ્ઞતાનો ઉપયોગ કરવા માંગે છે. ભારત પહેલેથી જ ઇન્ડોનેશિયાને સુખોઇ ફાઇટર જેટના જાળવણીમાં સહાય કરી રહ્યું છે. આનાથી હિંદ મહાસાગર ક્ષેત્રમાં બંને દેશો વચ્ચે સુરક્ષા સહયોગ વધુ મજબૂત થશે.
“બ્રહ્મોસ” ભારત-રશિયા સંયુક્ત ટેકનોલોજીનું ઘાતક હથિયાર
બ્રહ્મોસ વિશ્વની સૌથી ઝડપી ઑપરેશનલ સુપરસોનિક ક્રૂઝ મિસાઇલોમાંની એક ગણાય છે. તેની તૈનાતીએ ભારતીય સેનાની મારક ક્ષમતામાં અનેક સ્તરે વધારો કર્યો છે.
વ્યૂહાત્મક મહત્વ
-
ઝડપી પ્રતિક્રિયા ક્ષમતા: બ્રહ્મોસની 2.83 મેકની ગતિ તેને દુશ્મનના રડાર પર પકડવી અત્યંત મુશ્કેલ બનાવે છે.
-
ચોક્કસ વાર: સમુદ્રની સપાટીથી ઓછી ઊંચાઈએ ઉડાન (sea-skimming) તેને લક્ષ્ય સુધી અત્યંત સચોટ બનાવે છે.
-
બહુ-ભૂમિકીય ઉપયોગ: તેને જમીન, સમુદ્ર અને હવા ત્રણેય પરથી લોન્ચ કરી શકાય છે.
-
હિંદ મહાસાગરમાં શક્તિ સંતુલન: ભારત-ઇન્ડોનેશિયા સહયોગથી દક્ષિણ ચીન સાગર અને હિંદ મહાસાગરમાં વ્યૂહાત્મક સંતુલન મજબૂત થશે.
-
ઓપરેશન સિંદૂરમાં પ્રભાવ: પાકિસ્તાનમાં મહત્ત્વપૂર્ણ સૈન્ય થાણાઓ અને એરબેઝ પર ચોક્કસ પ્રહાર કરવામાં બ્રહ્મોસે મહત્ત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી, જેણે વિશ્વનું ધ્યાન ખેંચ્યું હતું.
| બ્રહ્મોસ મિસાઇલની ખાસિયત | વિગત |
| ગતિ (Speed) | 2.83 મેક (લગભગ 3,700 km/h) |
| રેન્જ (Range) | 290–450 કિમી (નવા સંસ્કરણ 500+ કિમી સુધી સક્ષમ) |
| લૉન્ચ પ્લેટફોર્મ | ભૂમિ, સમુદ્ર, સબમરીન, હવા |
| ચોકસાઈ | 1 મીટર CEP સુધી |
ઇન્ડોનેશિયા માટે બ્રહ્મોસ શા માટે મહત્વપૂર્ણ છે?
ઇન્ડોનેશિયા માટે બ્રહ્મોસનું મહત્ત્વ નીચે મુજબ છે:
-
દક્ષિણ ચીન સાગરમાં ચીનની વધતી આક્રમકતાનું સંતુલન જાળવવું.
-
નૌસેનાના જહાજો અને તટીય સંરક્ષણને અદ્યતન બનાવવું.
-
હિંદ મહાસાગર ક્ષેત્રમાં ભારત સાથે સંયુક્ત સુરક્ષા વ્યૂહરચના મજબૂત કરવી.
-
ઝડપી અને ઘાતક પ્રતિક્રિયા ક્ષમતામાં વધારો કરવો.
ઇન્ડોનેશિયાની આ ડીલથી માત્ર સંરક્ષણ સહયોગ જ મજબૂત નહીં થાય, પરંતુ ભારતની સંરક્ષણ નિકાસ પણ નવી ઊંચાઈઓ પર પહોંચશે. બ્રહ્મોસની નિકાસ ભારતની વધતી સૈન્ય તકનીકી શક્તિનું પણ પ્રતીક છે. આ પહેલાં ફિલિપાઇન્સે પણ ચીનની આક્રમકતાનો જવાબ આપવા માટે ભારત સાથે બ્રહ્મોસની ડીલ કરી છે. વિશ્વના ઘણા દેશો હવે આ લાઈનમાં છે.
