બ્રિક્સ સમિટ પહેલા ભારતનું મહત્વનું આયોજન: ઈરાન અને અન્ય સભ્ય દેશો સાથે પશ્ચિમ એશિયાની કટોકટી પર ચર્ચા કરશે એસ. જયશંકર.
પશ્ચિમ એશિયામાં અમેરિકા, ઈઝરાયલ અને ઈરાન વચ્ચે વધી રહેલા ભારે સંઘર્ષની પરિસ્થિતિ વચ્ચે ઈરાનના વિદેશ મંત્રી અબ્બાસ અરાઘચી ત્રણ દિવસની ભારતની સત્તાવાર મુલાકાતે આવી પહોંચ્યા છે. બુધવારે (૧૩ મે) નવી દિલ્હી પહોંચેલા અરાઘચીનું વિદેશ મંત્રાલય દ્વારા ઉષ્માભર્યું સ્વાગત કરવામાં આવ્યું હતું. ઉલ્લેખનીય છે કે, પશ્ચિમ એશિયામાં હાલના તણાવપૂર્ણ સંજોગો ઊભા થયા બાદ તેહરાન તરફથી ભારતની આ પ્રથમ ઉચ્ચ-સ્તરીય રાજદ્વારી મુલાકાત છે.
બ્રિક્સ બેઠક અને દ્વિપક્ષીય વાટાઘાટો
અબ્બાસ અરાઘચી મુખ્યત્વે ગુરુવાર (૧૪ મે) થી શરૂ થનારી બ્રિક્સ (BRICS) સભ્ય દેશોના વિદેશ મંત્રીઓની બે દિવસીય બેઠકમાં ભાગ લેવા માટે ભારતમાં છે. આ મુલાકાત દરમિયાન તેઓ ભારતીય વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકર સાથે વ્યાપક દ્વિપક્ષીય વાટાઘાટો કરશે. આ બેઠકનો મુખ્ય એજન્ડા પશ્ચિમ એશિયામાં ઉભું થયેલું સંકટ અને તેની વૈશ્વિક અસરો રહેશે. ભારત હાલમાં બ્રિક્સની અધ્યક્ષતા કરી રહ્યું છે અને સપ્ટેમ્બરમાં યોજાનારી વાર્ષિક સમિટ પહેલા આ બેઠક વ્યૂહાત્મક રીતે અત્યંત મહત્વની માનવામાં આવે છે.
જળમાર્ગોની સુરક્ષા અને વેપાર
સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, ભારત અને ઈરાન વચ્ચેની બેઠકમાં હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ (Strait of Hormuz) ની વર્તમાન પરિસ્થિતિ પર ગંભીર ચર્ચા થવાની શક્યતા છે. ભારત આ વ્યૂહાત્મક જળમાર્ગ દ્વારા વેપારી જહાજોના સુરક્ષિત અવરજવર માટે પોતાનો મજબૂત આગ્રહ રાખશે તેવું જણાય છે. ઉલ્લેખનીય છે કે વૈશ્વિક ઉર્જા પુરવઠા શૃંખલા (Global Energy Supply Chain) માટે આ માર્ગ અત્યંત મહત્વનો છે અને વર્તમાન યુદ્ધ જેવી સ્થિતિમાં તેની સુરક્ષા પર જોખમ તોળાઈ રહ્યું છે.
પીએમ મોદી સાથે મુલાકાત
ગુરુવારે ૧૪ મેના રોજ ઈરાનના વિદેશ મંત્રી અને બ્રિક્સના અન્ય સભ્ય દેશોના મંત્રીઓ વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી સાથે મુલાકાત કરશે. વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા રણધીર જયસ્વાલે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘X’ પર અરાઘચીનું સ્વાગત કરતા આ મુલાકાતની પુષ્ટિ કરી હતી.
નેતન્યાહુ પર પ્રહાર
ભારત પહોંચતા પૂર્વે અબ્બાસ અરાઘચીએ ઈઝરાયલના વડાપ્રધાન નેતન્યાહુ પર આકરા પ્રહાર કર્યા હતા. તેમણે સોશિયલ મીડિયા પર પોસ્ટ કરતા લખ્યું હતું કે, “ઈરાન સાથે દુશ્મનાવટ એ એક મૂર્ખામીભર્યો જુગાર છે”. તેમણે વધુમાં ઉમેર્યું હતું કે જે લોકો ઈઝરાયલ સાથે સાંઠગાંઠ કરીને પ્રદેશમાં વિભાજન પેદા કરશે તેમને જવાબદાર ઠેરવવામાં આવશે.
ભારતની આ મુલાકાતથી પશ્ચિમ એશિયાના તણાવને ઘટાડવા માટે અને વૈશ્વિક શાંતિ સ્થાપવા માટે રાજદ્વારી માર્ગો કેટલા સફળ થાય છે તેના પર સૌની નજર રહેશે.
