ઇઝરાયલે બાસીજ કમાન્ડર અને લારીજાનીના મોતનો દાવો કર્યો, જાણો ઇરાન માટે આ કેટલું મોટું નુકસાન છે
મધ્ય પૂર્વનું યુદ્ધ હવે તેના ત્રીજા અને સૌથી નિર્ણાયક અઠવાડિયામાં પ્રવેશી ચૂક્યું છે. ઇઝરાયલી સંરક્ષણ દળો (IDF) એ દાવો કર્યો છે કે તેમણે ઇરાનના શાસનને ટકાવી રાખનારા બે સૌથી મહત્વના નેતાઓને ઠાર કર્યા છે. આ હુમલામાં ઇરાનની સુપ્રીમ નેશનલ સિક્યુરિટી કાઉન્સિલના વડા અલી લારીજાની અને ૧૦ લાખ સભ્યો ધરાવતી પ્રચંડ અર્ધલશ્કરી સંસ્થા ‘બાસીજ’ ના કમાન્ડર ગુલામરેઝા સુલેમાનીનો સમાવેશ થાય છે.
ઇરાનના ‘બ્રેઈન’ અને ‘મસલ’ પર પ્રહાર
અલી લારીજાની માત્ર એક અધિકારી નહોતા, પરંતુ તેઓ ઇરાનના સર્વોચ્ચ નેતા આયાતુલ્લા ખામેનીના સૌથી વિશ્વાસુ વ્યૂહરચનાકાર હતા. અમેરિકા અને ઇઝરાયલ વિરુદ્ધ ઇરાનની તમામ લશ્કરી હિલચાલ અને પરમાણુ રણનીતિ પાછળ લારીજાનીનું મગજ કામ કરતું હતું. તેમના મોતથી ઇરાનનું વ્યૂહાત્મક નેતૃત્વ અનાથ બન્યું છે.
બીજી તરફ, ગુલામરેઝા સુલેમાની બાસીજ મિલિશિયાના વડા હતા. આ દળ ઇરાની શાસનનું ‘લોખંડી હાથ’ ગણાય છે. બાસીજ દળનો ઉપયોગ દેશમાં થતા વિરોધ પ્રદર્શનોને દબાવવા અને ઇસ્લામિક ક્રાંતિના આદર્શોને બળજબરીથી લાગુ કરવા માટે થાય છે. કમાન્ડર સુલેમાનીના મોતથી આ વિશાળ સૈન્ય સંગઠનમાં વિખવાદ ઊભો થવાની શક્યતા છે.
הבוקר חיסלנו את עלי לאריג'אני. עלי לאריג'אני זה הבוס של משמרות המהפכה, שזה חבורת הגנגסטרים שמנהלת בפועל את איראן. אנחנו חיסלנו לצידו גם את מפקד הבסיג' – זה העוזרים של הגנגסטרים, שהם מפיצים טרור ברחובות טהרן וערים אחרות של איראן נגד האוכלוסייה. גם שם אנחנו פועלים; פועלים מהאוויר… pic.twitter.com/bOwQgRZ6Ti
— Benjamin Netanyahu – בנימין נתניהו (@netanyahu) March 17, 2026
નેતન્યાહૂનો ખુલ્લો પડકાર: ‘શાસન પરિવર્તન’ નો લક્ષ્ય
ઇઝરાયલના વડા પ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂએ આ હુમલા બાદ એક કડક નિવેદન જારી કર્યું છે. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે આ હત્યાઓ માત્ર વેર લેવા માટે નથી, પરંતુ ઇરાનમાં લોકપ્રિય બળવો (Popular Uprising) જગાડવા માટે છે. નેતન્યાહૂએ કહ્યું, “અમે ઇરાનના આ શાસનની પકડ નબળી પાડી રહ્યા છીએ જેથી ઇરાની જનતાને આ દમનકારી શાસનમાંથી મુક્તિ મેળવવાની તક મળે.” ઇઝરાયલ અને અમેરિકા હવે ઇરાની જનતાને રસ્તા પર ઉતરીને સત્તા પલટો કરવા માટે પ્રોત્સાહિત કરી રહ્યા છે.
બાસીજ: ઇરાની સમાજમાં સરકારની જાસૂસી નેટવર્ક
બાસીજ ફોર્સ IRGC (ઇસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ) નો ભાગ છે. તેના સભ્યો દરેક યુનિવર્સિટી, ફેક્ટરી અને મહોલ્લામાં હાજર હોય છે. તેઓ સાદા કપડામાં રહીને સરકાર વિરોધી અવાજોને ઓળખીને તેમને જેલના સળિયા પાછળ ધકેલી દે છે. ઇઝરાયલે છેલ્લા બે અઠવાડિયામાં બાસીજના મુખ્ય મથકોને જે રીતે નિશાન બનાવ્યા છે, તેનાથી સ્પષ્ટ થાય છે કે તેમનો હેતુ ઇરાનની આંતરિક જાસૂસી વ્યવસ્થાને તોડી નાખવાનો છે.
શું ખરેખર બળવો થશે?
વિશ્લેષકો માને છે કે ટોચના નેતાઓના મોતથી ઇરાની સરકાર તાત્કાલિક પડી ભાંગે તેવી શક્યતા ઓછી છે, પરંતુ સામાન્ય ઇરાની નાગરિકોમાં વર્ષોથી ભરાયેલો આક્રોશ હવે જ્વાળામુખી બની શકે છે. જાન્યુઆરીમાં થયેલા વિરોધ પ્રદર્શનો બાદ ઇરાની પ્રશાસન પહેલેથી જ દબાણમાં હતું. હવે જ્યારે રક્ષકો પોતે જ સુરક્ષિત નથી, ત્યારે લોકોમાં નિડરતા વધવાની શક્યતા છે.
૧૮ માર્ચ, ૨૦૨૬ નો દિવસ ઇરાન માટે ‘બ્લેક વેડનેસડે’ સાબિત થયો છે. જો ઇઝરાયલ અને અમેરિકા પોતાના મિશનમાં સફળ રહેશે, તો આગામી દિવસોમાં તેહરાનની ગલીઓમાં સત્તાધારી પક્ષ અને સામાન્ય જનતા વચ્ચે મોટો સંઘર્ષ જોવા મળી શકે છે. મધ્ય પૂર્વ હવે એક એવા મોડ પર છે જ્યાંથી આખા પ્રદેશનો નકશો બદલાઈ શકે છે.
