ભારતીય સરહદ પર બાંગ્લાદેશે તૈનાત કર્યા તુર્કીના ઘાતક ડ્રોન્સ; ભારતીય સેના ‘હાઈ એલર્ટ’ પર, સુરક્ષામાં વધારો
ભારત અને બાંગ્લાદેશ વચ્ચેના સરહદી વિસ્તારોમાં તણાવ ત્યારે વધી ગયો જ્યારે બાંગ્લાદેશની વચગાળાની સરકારે પશ્ચિમ બંગાળને અડીને આવેલી સરહદ પાસે અદ્યતન તુર્કી નિર્મિત ‘બે-રક-તાર TB2’ (Bayraktar TB2) ડ્રોન્સ તૈનાત કરી દીધા. ગુપ્તચર અહેવાલો અનુસાર, આ ડ્રોન્સ ભારતીય સરહદ પાસે સતત ઉડાન (sorties) ભરી રહ્યા છે, જેમાંથી કેટલાક મિશન 20 કલાકથી વધુ સમય સુધી ચાલ્યા છે. આ ઘટનાક્રમ બાદ ભારતીય સેના અને સીમા સુરક્ષા દળ (BSF) ને ‘હાઈ એલર્ટ’ પર રાખવામાં આવ્યા છે.
તુર્કી-પાકિસ્તાન-બાંગ્લાદેશનું વધતું સૈન્ય ગઠબંધન
સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, બાંગ્લાદેશની 67મી સેના આ માનવરહિત લડાકુ વિમાનો (UAVs) નું સંચાલન કરી રહી છે. વ્યૂહાત્મક નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે ઢાકા, તુર્કી અને પાકિસ્તાન વચ્ચે વધતા સૈન્ય સંબંધો ભારત માટે સુરક્ષાની ચિંતાનો વિષય છે. રિપોર્ટ્સમાં એવો પણ સંકેત આપવામાં આવ્યો છે કે આ ડ્રોન્સની ખરીદીમાં પાકિસ્તાને મધ્યસ્થી કરી છે અને હવે બાંગ્લાદેશી સેના પાકિસ્તાની સૈન્ય તંત્ર સાથે મળીને કામ કરી રહી છે.
‘ચિકન નેક’ અને પૂર્વોત્તર રાજ્યો પર ખતરો
ભારત માટે સૌથી મોટી ચિંતાનો વિષય વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ ‘સિલીગુડી કોરિડોર’ (Chicken’s Neck) છે. બાંગ્લાદેશના કેટલાક કટ્ટરપંથી નેતાઓ અને પૂર્વ સૈન્ય અધિકારીઓએ ભડકાઉ નિવેદનો આપતા ભારતના પૂર્વોત્તર રાજ્યો (Seven Sisters) પર કબજો કરવાની પણ ધમકી આપી છે. બાંગ્લાદેશના પૂર્વ મેજર જનરલ એ.એલ.એમ. ફઝલુર રહેમાને સોશિયલ મીડિયા પર ત્યાં સુધી કહી દીધું કે જો ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે તણાવ વધે છે, તો બાંગ્લાદેશે ભારતના પૂર્વોત્તર હિસ્સા પર નિયંત્રણ મેળવી લેવું જોઈએ.
કટ્ટરવાદનો ઉદય અને સુરક્ષા પડકારો
શેખ હસીના સરકારના પતન પછી બાંગ્લાદેશમાં હિઝબ-ઉત-તહરીર અને અંસારુલ્લા બાંગ્લા ટીમ જેવા ઉગ્રવાદી જૂથો ફરી સક્રિય થયા છે. ગુપ્તચર અહેવાલો મુજબ, સરહદી વિસ્તારોમાં દાણચોરી અને ઘૂસણખોરી માટે આ અદ્યતન ડ્રોન્સનો ઉપયોગ ‘રેકી’ (surveillance) કરવા માટે થઈ શકે છે. કટ્ટરપંથી તત્વો ભારતીય હાઈ કમિશનને નિશાન બનાવવાની અને પૂર્વોત્તરમાં અલગતાવાદી જૂથોને આશ્રય આપવાની યોજના પણ બનાવી રહ્યા છે.
ભારતની વળતી કાર્યવાહી અને તૈયારીઓ
ભારત સરકારે આ ઉભરતા ખતરાને પહોંચી વળવા માટે કેટલાક કડક પગલાં લીધાં છે:
- એન્ટી-ડ્રોન યુનિટ્સ: ગૃહમંત્રી અમિત શાહે સરહદો પર વિશેષ એન્ટી-ડ્રોન યુનિટ્સની સ્થાપનાની જાહેરાત કરી છે, જે લેસર ટેકનોલોજીથી સજ્જ હશે.
- નિરીક્ષણ તંત્ર: ભારતીય સેનાએ રિયલ-ટાઇમ ટ્રેકિંગ માટે અદ્યતન રડાર અને સર્વેલન્સ સિસ્ટમ તૈનાત કરી છે.
- સૈન્ય સતર્કતા: સેના પ્રમુખ જનરલ ઉપેન્દ્ર દ્વિવેદીએ બાંગ્લાદેશમાં ભારતીય સરહદ પાસે પાકિસ્તાની સૈન્ય કર્મચારીઓની હાજરી અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી છે અને દેખરેખ વધારવા સૂચના આપી છે.
વર્તમાનમાં ભારત-બાંગ્લાદેશ સીમા એક સંવેદનશીલ વળાંક પર છે, જ્યાં ટેકનોલોજી અને કટ્ટરવાદનું મિશ્રણ શાંતિ માટે મોટો પડકાર બની ગયું છે. ભારત પોતાની પ્રાદેશિક અખંડિતતાની રક્ષા માટે “કઠોર અને નરમ” (hard and soft power) બંને પ્રકારની શક્તિઓનો ઉપયોગ કરી રહ્યું છે.
