ઇઝરાયેલના નવા વડાપ્રધાન કોણ બનશે? નેતન્યાહૂ કે ગાડી આઇઝનકોટ, ટ્રમ્પની ભૂમિકા પર દુનિયાની નજર
ઇઝરાયેલમાં ચૂંટણી બાદ સત્તાની ખેંચતાણ તેજ બની છે. વર્તમાન વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂ અને તેમના મુખ્ય હરીફ ગાડી આઇઝનકોટમાંથી કોના હાથમાં દેશની કમાન આવશે તે અંગે અનિશ્ચિતતા છે. આ દરમિયાન અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની ભૂમિકા પણ ચર્ચામાં આવી છે. જોકે, ઇઝરાયેલના વડાપ્રધાનની પસંદગીનો અંતિમ નિર્ણય ત્યાંની રાજકીય પ્રક્રિયા દ્વારા જ થશે.
ચૂંટણી બાદ સરકાર રચવાનું મુશ્કેલ બન્યું
ઇઝરાયેલની તાજેતરની ચૂંટણીમાં નેતન્યાહૂના જમણેરી ગઠબંધને સૌથી વધુ બેઠકો મેળવી હોવાનો પ્રાથમિક અંદાજ છે. તેમ છતાં, સરકાર બનાવવા માટે જરૂરી 61 બેઠકોનો આંકડો કોઈપણ ગઠબંધન પાર કરી શક્યું નથી. પરિણામે હવે બંને પક્ષો માટે અન્ય રાજકીય પક્ષોનું સમર્થન મેળવવું જરૂરી બન્યું છે.
નેતન્યાહૂ લાંબા સમયથી ઇઝરાયેલના રાજકારણમાં પ્રભાવશાળી નેતા રહ્યા છે. બીજી તરફ, પૂર્વ સૈન્ય વડા ગાડી આઇઝનકોટ તેમની સામે મજબૂત પડકાર તરીકે ઊભરી આવ્યા છે. બંને નેતાઓ વચ્ચે સરકાર રચવાની સ્પર્ધા હવે વધુ રસપ્રદ બની છે.
ટ્રમ્પ કોનું સમર્થન કરી રહ્યા છે?
અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ચૂંટણી પહેલાં નેતન્યાહૂને જાહેર સમર્થન આપ્યું હતું. બંને નેતાઓ વચ્ચે લાંબા સમયથી રાજકીય સંબંધો રહ્યા છે. ખાસ કરીને ઈરાન સાથેના સંઘર્ષ અને મધ્ય પૂર્વની સુરક્ષાના મુદ્દે બંને દેશો વચ્ચેનો સહયોગ મહત્ત્વનો છે.
ટ્રમ્પે નેતન્યાહૂને સત્તામાં જાળવી રાખવા માટે સમર્થન વ્યક્ત કર્યું હોવા છતાં, ઇઝરાયેલમાં સરકાર કોણ બનાવશે તે માત્ર અમેરિકાના નિર્ણયથી નક્કી થવાનું નથી. ઇઝરાયેલના રાષ્ટ્રપતિ આઇઝેક હર્ઝોગ રાજકીય પક્ષો સાથે ચર્ચા કર્યા બાદ સરકાર રચવા માટે યોગ્ય નેતાને આમંત્રિત કરવાની બંધારણીય પ્રક્રિયા અનુસરશે.
ટ્રમ્પે નેતન્યાહૂના નેતૃત્વમાં એકતા સરકાર રચવાના પ્રયાસમાં મદદ કરવા અંગે વિચારવાની તૈયારી પણ દર્શાવી છે. જોકે, આવી સરકાર બનશે કે નહીં તે અંગે હજી કોઈ અંતિમ નિર્ણય થયો નથી.
ગાડી આઇઝનકોટ માટે શું છે પડકાર?
ગાડી આઇઝનકોટ ઇઝરાયેલના ભૂતપૂર્વ સૈન્ય વડા છે. તેઓ સુરક્ષા અને રાષ્ટ્રીય હિતના મુદ્દાઓ પર કડક વલણ ધરાવે છે. ચૂંટણી દરમિયાન તેમણે નેતન્યાહૂની નીતિઓ સામે સવાલો ઉઠાવ્યા હતા અને 7 ઑક્ટોબર, 2023ના હુમલા પહેલાંની સુરક્ષા નિષ્ફળતાઓની તપાસ કરવાની માગ કરી હતી.
આઇઝનકોટ માટે સરકાર રચવાનો એક માર્ગ અરબ પક્ષોનું સમર્થન મેળવવાનો પણ હોઈ શકે છે. જોકે, આ વિકલ્પ રાજકીય રીતે મુશ્કેલ છે, કારણ કે તેમના સંભવિત જમણેરી સાથીઓ આ પ્રકારના સહયોગ સામે વાંધો ઉઠાવી શકે છે. તેથી બહુમતી મેળવવા માટે તેમને સંતુલન જાળવવું પડશે.
શું ઇઝરાયેલમાં ફરી ચૂંટણી યોજાઈ શકે?
જો કોઈ પક્ષ કે ગઠબંધન સરકાર રચવામાં સફળ ન થાય, તો દેશમાં ફરી ચૂંટણી યોજવાની શક્યતા ઊભી થઈ શકે છે. આવી સ્થિતિમાં રાજકીય અનિશ્ચિતતા લાંબી ખેંચાઈ શકે છે. ત્યાં સુધી નેતન્યાહૂ કાર્યકારી વડાપ્રધાન તરીકે જવાબદારી સંભાળતા રહેશે.
આ સમગ્ર ઘટનાક્રમની અસર માત્ર ઇઝરાયેલ પૂરતી સીમિત નથી. ઈરાન સાથેનો સંઘર્ષ, ગાઝામાં શાંતિની શક્યતાઓ અને અમેરિકા-ઇઝરાયેલના સંબંધો પર પણ તેની અસર પડી શકે છે.
હાલ સૌથી મોટો સવાલ એ છે કે નેતન્યાહૂ ફરી સત્તા જાળવી શકશે કે આઇઝનકોટ નવી સરકાર રચવામાં સફળ થશે. તેનો જવાબ આગામી રાજકીય વાટાઘાટો અને સંસદમાં બહુમતીના આંકડા પર નિર્ભર રહેશે.
