ચીનના વધતા વર્ચસ્વ સામે ઓસ્ટ્રેલિયા-જાપાનનું ‘કવચ’: ₹58,500 કરોડના 11 અત્યાધુનિક યુદ્ધજહાજોનો મહાસૌદો
પેસિફિક અને હિંદ મહાસાગરના શાંત જળમાં અત્યારે રાજકીય ગરમાવો જોવા મળી રહ્યો છે. ચીનની વધતી જતી સૈન્ય તાકાત અને દરિયાઈ વિસ્તારોમાં તેની દાદાગીરીને રોકવા માટે હવે બે મોટા લોકશાહી દેશો – ઓસ્ટ્રેલિયા અને જાપાન – એકસાથે આવ્યા છે. તાજેતરમાં બંને દેશોએ 7 અબજ અમેરિકન ડોલર (અંદાજે 58,500 કરોડ ભારતીય રૂપિયા) ના સંરક્ષણ કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે. આ સમજૂતી હેઠળ જાપાન ઓસ્ટ્રેલિયાને 11 અત્યાધુનિક યુદ્ધજહાજો પૂરા પાડશે, જે આગામી દાયકાઓમાં દરિયાઈ સુરક્ષાનું સમીકરણ બદલી નાખશે.
ઐતિહાસિક સમજૂતી અને મજબૂત ભાગીદારી
શનિવારે ઓસ્ટ્રેલિયાના સંરક્ષણ પ્રધાન રિચર્ડ માર્લ્સ અને જાપાનના સંરક્ષણ પ્રધાન શિંજીરો કોઈઝુમી વચ્ચે થયેલી આ બેઠકે વિશ્વભરનું ધ્યાન ખેંચ્યું છે. જાપાને 2014માં જ્યારે સૈન્ય નિકાસ પરનો પ્રતિબંધ હટાવ્યો હતો, ત્યાર પછીનો આ અત્યાર સુધીનો સૌથી મોટો નિકાસ સોદો છે. આ માત્ર આર્થિક લેવડ-દેવડ નથી, પરંતુ બે દેશો વચ્ચે વધતા અતૂટ વિશ્વાસનું પ્રતીક છે.
બંને દેશોના મંત્રીઓએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ પ્રોજેક્ટને સફળ બનાવવા માટે તેઓ ખભેખભો મિલાવીને કામ કરશે. આ સોદો સાબિત કરે છે કે જાપાન હવે તેની જૂની શાંતિવાદી નીતિ (Pacifist Stance) માંથી બહાર આવીને વૈશ્વિક સુરક્ષામાં સક્રિય ભૂમિકા ભજવવા તૈયાર છે.
‘મોગામી-ક્લાસ’ ફ્રિગેટ્સ: દરિયાના નવા શિકારી
જાપાનની દિગ્ગજ કંપની મિત્સુબિશી હેવી ઈન્ડસ્ટ્રીઝ આ 11 યુદ્ધજહાજોનું નિર્માણ કરશે. આ જહાજો ‘મોગામી-ક્લાસ’ ના મલ્ટી-રોલ ફ્રિગેટ્સ હશે. તેની વિશેષતાઓ તેને અત્યંત ઘાતક બનાવે છે:
સબમરીન હંટર: આ જહાજો દુશ્મનની છુપાયેલી સબમરીનોને શોધી કાઢવા અને તેને નષ્ટ કરવામાં માહેર છે.
હવાઈ સંરક્ષણ: તે હવાઈ હુમલાઓ સામે મજબૂત સુરક્ષા કવચ પૂરું પાડે છે.
સ્ટીલ્થ ટેકનોલોજી: આ જહાજો રડારમાં સરળતાથી પકડાતા નથી, જેના કારણે તે દુશ્મન પર અચાનક હુમલો કરી શકે છે.
નિર્માણની વ્યુહરચના: જાપાનથી ઓસ્ટ્રેલિયા સુધીની સફર
આ સમજૂતીમાં ટેકનોલોજી ટ્રાન્સફર પર વિશેષ ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. કરાર મુજબ:
શરૂઆતના 3 યુદ્ધજહાજો જાપાનમાં બનાવવામાં આવશે, જેનું નિર્માણ 2029 સુધીમાં પૂર્ણ કરવાનું લક્ષ્ય છે.
બાકીના 8 યુદ્ધજહાજો ઓસ્ટ્રેલિયામાં પર્થ પાસે આવેલા ‘હૅન્ડરસન શિપયાર્ડ’માં તૈયાર કરવામાં આવશે.
આ પગલાથી ઓસ્ટ્રેલિયાની પોતાની સંરક્ષણ ઉત્પાદન ક્ષમતામાં ધરખમ વધારો થશે. તેનાથી હજારો લોકોને રોજગારી મળશે અને ઓસ્ટ્રેલિયા યુદ્ધજહાજોના નિર્માણમાં આત્મનિર્ભરતા તરફ આગળ વધશે.
શા માટે આ જહાજો ઓસ્ટ્રેલિયા માટે જરૂરી છે?
ઓસ્ટ્રેલિયાની ભૂગોળ જોતા તેની સુરક્ષાનો મુખ્ય આધાર સમુદ્ર છે. ઓસ્ટ્રેલિયા આ જહાજોને ખાસ કરીને હિંદ મહાસાગર અને પ્રશાંત મહાસાગર (Pacific Ocean) માં તૈનાત કરશે.
વ્યાપારી માર્ગોની સુરક્ષા: ઓસ્ટ્રેલિયાનો મોટાભાગનો વેપાર સમુદ્ર માર્ગે થાય છે. ચીન દ્વારા આ માર્ગો પર વધતા દબાણને ખાળવા આ જહાજો મજબૂત રક્ષણ આપશે.
ઉત્તરી સરહદની સુરક્ષા: ઓસ્ટ્રેલિયાના ઉત્તરી વિસ્તારોમાં સુરક્ષા મજબૂત કરવી એ તેની સર્વોચ્ચ પ્રાથમિકતા છે.
ચીન સામેની નવી ‘ગ્રાન્ડ સ્ટ્રેટેજી’
છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં ચીને દક્ષિણ ચીન સાગર અને પ્રશાંત ટાપુઓ પર પોતાનું લશ્કરી વર્ચસ્વ વધાર્યું છે. તેના જવાબમાં ઓસ્ટ્રેલિયા, જાપાન, ભારત અને અમેરિકા (QUAD દેશો) વચ્ચે સંરક્ષણ સહયોગ વધી રહ્યો છે. જાપાન માટે આ સોદો તેની નવી વ્યૂહરચનાનો ભાગ છે, જેમાં તે લોકશાહી દેશોને હથિયારો પૂરા પાડીને એક મજબૂત સૈન્ય બ્લોક ઊભો કરવા માંગે છે.
સંરક્ષણ સહયોગનો નવો અધ્યાય
જાપાન અને ઓસ્ટ્રેલિયા વચ્ચે માત્ર યુદ્ધજહાજો પૂરતી વાત અટકી નથી. બંને દેશોએ હવે નિયમિત સંરક્ષણ બેઠકો યોજવાની જાહેરાત કરી છે. જેમાં નીચે મુજબના મુદ્દાઓ પર કામ કરવામાં આવશે:
સાઇબર સુરક્ષા અને સ્પેસ ટેકનોલોજી: આજના યુગમાં યુદ્ધ માત્ર જમીન કે સમુદ્ર પર નથી લડાતું, એટલે સાઇબર અને સ્પેસમાં સહયોગ અનિવાર્ય છે.
મિાઇલ ડિફેન્સ: હવાઈ હુમલાઓને હવામાં જ તોડી પાડવાની ટેકનોલોજી પર બંને દેશો સાથે રિસર્ચ કરશે.
સંયુક્ત સૈન્ય અભ્યાસ: બંને દેશોની સેનાઓ હવે વધુ વાર અને વધુ જટિલ યુદ્ધ અભ્યાસ કરશે જેથી યુદ્ધની સ્થિતિમાં બંને વચ્ચે સારું તાલમેલ રહે.
