જેફ બેઝોસની મોટી માંગ: ‘અમેરિકામાં નીચેના સ્તરના ૫૦% કમાણી કરનારા લોકોનો ઇનકમ ટેક્સ સંપૂર્ણ નાબૂદ કરો, લાખો પરિવારોના જીવન બદલાઈ જશે’
વિશ્વના સૌથી ધનિક વ્યક્તિઓમાંના એક અને એમેઝોન (Amazon) ના સ્થાપક જેફ બેઝોસે અમેરિકાની કર પ્રણાલી (Tax System) ને લઈને એક અત્યંત ચોંકાવનારો અને મોટો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. જેફ બેઝોસે બુધવારે જોરદાર દલીલ કરી હતી કે અમેરિકામાં ઓછી આવક ધરાવતા સામાન્ય નાગરિકોને ફેડરલ ઇનકમ ટેક્સ (આવકવેરો) માંથી સંપૂર્ણ મુક્તિ આપી દેવી જોઈએ. તેમના મતે, જો સરકાર આ પ્રકારનો ઐતિહાસિક નિર્ણય લેશે તો તેનાથી દેશના લાખો પરિવારો પરથી આર્થિક બોજ અને માનસિક દબાણ ખૂબ જ ઓછું થઈ જશે. એટલું જ નહીં, આ પગલું દેશમાં નવા સ્ટાર્ટઅપ્સ અને આંત્રપ્રિન્યોરશિપ (ઉદ્યોગસાહસિકતા) ને પ્રોત્સાહન આપવામાં પણ મોટો ફાળો આપશે.
સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘X’ (ભૂતપૂર્વ ટ્વિટર) પર પોતાની એક લાંબી પોસ્ટમાં બેઝોસે લખ્યું કે, અમેરિકા પાસે અત્યારે પણ “વિશ્વની સૌથી પ્રગતિશીલ કર પ્રણાલી (Progressive Tax System)” છે. પોતાના દાવાના સમર્થનમાં તેમણે આંકડા રજૂ કરતા જણાવ્યું કે, અમેરિકાના ટોચના ૧ ટકા (Top 1%) સૌથી અમીર લોકો દેશના કુલ ટેક્સમાં આશરે ૪૦ ટકા જેટલું મોટું યોગદાન આપે છે, જ્યારે નીચેના સ્તરના ૫૦ ટકા (Bottom 50%) લોકો દેશના કુલ ટેક્સમાં માત્ર ૩ ટકા હિસ્સો જ ચૂકવે છે.
કર પ્રણાલીને ‘વધુ પ્રગતિશીલ’ બનાવવાનો અનોખો આઈડિયા
જેફ બેઝોસે જણાવ્યું હતું કે, જો નીચેના ૫૦ ટકા લોકો ટેક્સના રૂપમાં માત્ર ૩ ટકા જ યોગદાન આપતા હોય, તો આ સિસ્ટમને “વધુ પ્રગતિશીલ અને લોકઉપયોગી” બનાવી શકાય છે. આ માટે સરકારે ઓછી આવક ધરાવતા લોકો માટેનો ઇનકમ ટેક્સ સંપૂર્ણપણે નાબૂદ (ઝીરો) કરી દેવો જોઈએ. આ ૩ ટકા ટેક્સ માફ કરવાથી સરકારની તિજોરી પર બહુ મોટી અસર નહીં પડે, પરંતુ દેશના કરોડો મધ્યમ અને ગરીબ વર્ગના લોકોના હાથમાં સીધા પૈસા બચશે, જેનો ઉપયોગ તેઓ પોતાના બાળકોના શિક્ષણ, સ્વાસ્થ્ય અને જીવનધોરણને સુધારવા માટે કરી શકશે.
બેઝોસની આ ટિપ્પણી એવા સમયે આવી છે જ્યારે અમેરિકામાં અમીરો પર ટેક્સ લગાવવાનો મુદ્દો ફરી એકવાર ગરમાયો છે અને ત્યાં રાજકીય લડાઈ ખૂબ જ તીવ્ર બની ચૂકી છે.
અમેરિકામાં અમીરો અને અબજોપતિઓ પર ટેક્સ લગાવવાની રાજકીય લડાઈ
છેલ્લા કેટલાક સમયથી અમેરિકામાં ટેક્સ પોલિસીને લઈને ડેમોક્રેટિક અને રિપબ્લિકન પાર્ટીઓ વચ્ચે ભારે ખેંચતાણ ચાલી રહી છે. ઘણા ડેમોક્રેટિક સાંસદો, રાજ્ય અને કેન્દ્ર (ફેડરલ) બંને સ્તરે, અબજોપતિઓ અને હાઈ-નેટ-વર્થ ધરાવતી વ્યક્તિઓ (સૌથી વધુ શ્રીમંતો) પર નવા અને ભારે ટેક્સ લગાવવાની સતત વકીલાત કરી રહ્યા છે. તેમનું માનવું છે કે કોર્પોરેટ જગત અને અમીરો પાસેથી વધુ ટેક્સ વસૂલીને જ દેશની ગરીબી અને અસમાનતા દૂર કરી શકાય છે.
બીજી તરફ, રિપબ્લિકન પાર્ટી પોતાના નવા ટેક્સ અને ખર્ચના પેકેજ (Tax-and-Spending Package) ને કારણે વિરોધીઓના નિશાન પર છે. વિરોધ પક્ષો અને વિશ્લેષકોનો આરોપ છે કે રિપબ્લિકન સરકારની આ ટેક્સ નીતિઓથી સામાન્ય જનતાને કોઈ ખાસ ફાયદો નથી થઈ રહ્યો, પરંતુ તેનાથી અમેરિકાના સૌથી ધનિક પરિવારોને અપ્રમાણસર રીતે અઢળક ફાયદો થઈ રહ્યો છે. આ જ ગરમાગરમ રાજકીય માહોલ વચ્ચે જેફ બેઝોસે ગરીબોનો ટેક્સ ઝીરો કરવાની વાત કરીને આખી ચર્ચાને એક નવો વળાંક આપ્યો છે.
સોશિયલ મીડિયા પર શરૂ થઈ નવી ચર્ચા: સમર્થકો અને વિરોધીઓ આમને-સામને
જેફ બેઝોસના આ પ્રસ્તાવ તરફ દુનિયાભરના લોકો અને અર્થશાસ્ત્રીઓનું ધ્યાન ખૂબ જ ઝડપથી ખેંચાયું છે. ઇન્ટરનેટ પર આ મુદ્દે બે ભાગ પડી ગયા છે:
સમર્થકોનું વલણ: બેઝોસના સમર્થકો આ પ્રસ્તાવને આવકારી રહ્યા છે. તેમનું કહેવું છે કે વિશ્વના સૌથી ધનિક માણસોમાંથી એક વ્યક્તિ પોતે આગળ આવીને મધ્યમ અને ઓછી આવક ધરાવતા અમેરિકનો પરના આર્થિક બોજને સ્વીકારે અને તેને હળવો કરવાની વાત કરે, તે ખૂબ જ દુર્લભ અને સકારાત્મક બાબત છે.
Yes, the United States has the most progressive tax system in the world. The top 1% pay 40% of taxes, the bottom 50% pay 3% of taxes. We can make it even more progressive by zeroing out taxes on the bottom half. It’s a small amount of the total tax revenue but very meaningful to… https://t.co/4W12iJAdqf
— Jeff Bezos (@JeffBezos) May 20, 2026
આલોચકો (ટીકાકારો) નો સવાલ: બીજી તરફ, બેઝોસના ટીકાકારો આ પ્રસ્તાવ પર શંકા વ્યક્ત કરી રહ્યા છે. તેમનો તર્ક છે કે શું માત્ર ગરીબોનો ઇનકમ ટેક્સ નાબૂદ કરવાથી દેશમાં વધી રહેલી આર્થિક અસમાનતા (Wealth Inequality) દૂર થઈ જશે? ટીકાકારોનું કહેવું છે કે ખરી સમસ્યા કોર્પોરેટ ટેક્સ અને મોટા બિઝનેસ સામ્રાજ્યો દ્વારા વણવપરાયેલી સંપત્તિ પર ટેક્સ ન ચૂકવવાની છે, જેના વિશે બેઝોસે પોતાની પોસ્ટમાં કોઈ વાત કરી નથી.
જેફ બેઝોસનો આ વિચાર ભલે ગમે તેટલો આકર્ષક લાગતો હોય, પરંતુ અમેરિકાની જટિલ અર્થવ્યવસ્થામાં તેને કાયદાકીય સ્વરૂપ આપવું એટલું સરળ નથી. જો કે, આ નિવેદને આગામી ચૂંટણીઓ પહેલા અમેરિકામાં ટેક્સ સુધારણાની ચર્ચાને દેશના મુખ્ય એજન્ડા પર લાવી દીધી છે તે વાત ચોક્કસ છે.
