FIFA વર્લ્ડ કપ ૨૦૨૬: કેનેડા ૧૩ મેચોની યજમાની માટે અઢળક નાણાં ખર્ચશે, અર્થતંત્રને ૨ અબજ ડોલરના બૂસ્ટની આશા
વિશ્વના સૌથી લોકપ્રિય અને પ્રતિષ્ઠિત રમત ઉત્સવ ગણાતા ‘ફિફા મેન્સ ફૂટબોલ વર્લ્ડ કપ ૨૦૨૬’ (2026 FIFA Men’s World Cup) ની યજમાની કરવા માટે ઉત્તર અમેરિકાના દેશોમાં ભારે ઉત્સાહ જોવા મળી રહ્યો છે. આ મેગા ટૂર્નામેન્ટમાં કેનેડા પોતાની ધરતી પર રમાનારી મેચો માટે પાણીની જેમ પૈસા વહાવવા જઈ રહ્યું છે. એક સત્તાવાર અહેવાલ મુજબ, કેનેડા સરકાર આ ફૂટબોલ મહાકુંભની માત્ર ૧૩ મેચોની યજમાની કરવા માટે ૧ અબજ કેનેડિયન ડોલર (CA$ 1 Billion) થી પણ વધુની માતબર રકમનો ખર્ચ કરશે. આ હિસાબે કેનેડામાં રમાનારી દરેક સિંગલ મેચ પાછળ અંદાજે ૮૨ મિલિયન કેનેડિયન ડોલરનો જંગી ખર્ચ થશે.
આ ચોંકાવનારા આંકડા બુધવારે કેનેડાના ‘ઓફિસ ઓફ પાર્લામેન્ટરી બજેટ ઓફિસર’ (PBO) દ્વારા જાહેર કરવામાં આવ્યા છે. PBO એ એક બિન-પક્ષપાતી સંસ્થા છે, જે કેનેડાના સાંસદો (MPs) અને સેનેટર્સને સચોટ આર્થિક અને નાણાકીય વિશ્લેષણ પૂરું પાડવાનું કામ કરે છે.
કેન્દ્ર અને પ્રાંતીય સરકારો વચ્ચે બજેટની વહેંચણી
PBO દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલા અહેવાલમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે, ઉપલબ્ધ તાજેતરની માહિતીના આધારે ૨૦૨૬ ફિફા વર્લ્ડ કપના સહ-યજમાન (Co-host) બનવા માટે કેનેડા સરકાર તરફથી કુલ નાણાકીય સહયોગ આશરે ૧,૦૬૬ મિલિયન કેનેડિયન ડોલર સુધી પહોંચી જશે. આ વિશાળ બજેટને અલગ-અલગ સરકારી સ્તરો પર વહેંચવામાં આવ્યું છે:
ફેડરલ (કેન્દ્ર) સરકારનો હિસ્સો: કેનેડાની કેન્દ્ર સરકાર આ આયોજન માટે ૪૭૩ મિલિયન કેનેડિયન ડોલરનું ફંડ આપશે.
પ્રાંતીય અને સ્થાનિક સરકારોનો હિસ્સો: બાકીના ૫૯૩ મિલિયન કેનેડિયન ડોલરનો ખર્ચ અન્ય સ્તરની સરકારો દ્વારા ભોગવવામાં આવશે. જેમાં ઓન્ટારિયો (Ontario) અને બ્રિટિશ કોલંબિયા (British Columbia) ના પ્રાંતો તેમજ મેચોનું આયોજન કરનારા મુખ્ય શહેરો ટોરોન્ટો (Toronto) અને વાનકુવર (Vancouver) નો સમાવેશ થાય છે.
૧૦૪ મેચોનો મહાકુંભ અને કેનેડાનો હિસ્સો
આ વખતે ફિફા વર્લ્ડ કપના ઇતિહાસમાં પહેલીવાર ૪૮ ટીમો ભાગ લઈ રહી છે, જેના કારણે કુલ ૧૦૪ મેચો રમાશે. આ ૧૦૪ મેચોમાંથી કેનેડાના હિસ્સે માત્ર ૧૩ મેચો આવી છે. આ ૧૩ મેચોમાંથી ૭ મેચો વાનકુવરમાં અને ૬ મેચો ટોરોન્ટો શહેરમાં રમાડવામાં આવશે. બાકીની તમામ મેચો અમેરિકા અને મેક્સિકોમાં યોજાશે. આ વૈશ્વિક ટૂર્નામેન્ટની શરૂઆત ૧૧ જૂન થી થશે અને તેનો ભવ્ય ફિનાલે (ફાઈનલ મેચ) ૧૯ જુલાઈ ના રોજ રમાશે.
કેનેડાના ફૂટબોલ ઇતિહાસમાં આ એક સુવર્ણ ક્ષણ હશે, કારણ કે દેશમાં સૌપ્રથમવાર મેન્સ વર્લ્ડ કપની મેચ રમાશે. કેનેડાની ધરતી પર પહેલી મેચ ૧૨ જૂનના રોજ ટોરોન્ટોના પ્રખ્યાત ‘બીએમઓ ફિલ્ડ’ (BMO Field) ખાતે રમાશે, જેમાં હોમ ટીમ (કેનેડા) નો સામનો બોસ્નિયા અને હર્ઝેગોવિના સામે થશે. જ્યારે કેનેડામાં રમાનારી છેલ્લી મેચ ૭ જુલાઈના રોજ વાનકુવરમાં યોજાશે, જે પ્રી-ક્વાર્ટર ફાઇનલ (રાઉન્ડ ઓફ ૧૬) નો મુકાબલો હશે.
ત્રણ દેશો ભેગા મળીને પહેલીવાર કરશે યજમાની
આ વર્લ્ડ કપની અન્ય એક મોટી ખાસિયત એ છે કે, ફૂટબોલના ઇતિહાસમાં આ પહેલી એવી ટૂર્નામેન્ટ હશે જેની સંયુક્ત યજમાની ત્રણ મોટા દેશો – અમેરિકા (United States), મેક્સિકો (Mexico) અને કેનેડા (Canada) મળીને કરી રહ્યા છે.
PBO એ પોતાના વિશ્લેષણમાં ખર્ચનો બચાવ કરતા જણાવ્યું છે કે, “કેનેડા કુલ ૧૩ મેચો હોસ્ટ કરી રહ્યું હોવાથી પ્રતિ મેચ અંદાજિત ખર્ચ ૮૨ મિલિયન ડોલર થાય છે. આ રકમ ભૂતકાળમાં અન્ય દેશો દ્વારા વર્લ્ડ કપ જેવા મોટા આંતરરાષ્ટ્રીય આયોજનો માટે કરવામાં આવેલા જાહેર ખર્ચના સ્તર સાથે સંપૂર્ણપણે સુસંગત છે.” આવા વૈશ્વિક સ્તરના આયોજનો માટે સ્ટેડિયમનું અપગ્રેડેશન, ટ્રાન્સપોર્ટેશન અને અન્ય ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પાછળ મોટો ખર્ચ કરવો અનિવાર્ય બની જાય છે.
સુરક્ષા વ્યવસ્થા માટે લોખંડી બંદોબસ્ત: ડ્રોન અને એન્ટી-ટેરર પ્લાન
વર્લ્ડ કપ દરમિયાન કરોડો લોકોની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવી એ કેનેડા સરકાર માટે સૌથી મોટો પડકાર છે. આ જ કારણે, ગયા મહિને કેનેડાની ફેડરલ સરકારે ટૂર્નામેન્ટ દરમિયાન સુરક્ષા વ્યવસ્થાને મજબૂત કરવા માટે અલગથી ૧૪૫ મિલિયન કેનેડિયન ડોલર ના વિશેષ પેકેજની જાહેરાત કરી હતી.
આ બજેટનો ઉપયોગ હાઈટેક સુરક્ષા ઉપકરણો અને લોખંડી બંદોબસ્ત માટે કરવામાં આવશે, જેમાં નીચે મુજબના કડક પગલાં શામેલ છે:
૧. સ્ટેડિયમ અને તેની આસપાસ પોલીસ જવાનોની સંખ્યામાં મોટો વધારો કરવો.
૨. આકાશમાંથી નજર રાખવા માટે અદ્યતન ડ્રોન ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ.
૩. કોઈપણ અનિચ્છનીય ઘટનાને રોકવા માટે આતંકવાદ વિરોધી આકરા પગલાં (Anti-terror measures).
૪. સમગ્ર શહેરો અને સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાં સીસીટીવી (CCTV) નું નેટવર્ક મજબૂત કરવું.
૫. વિદેશથી આવતા પ્રવાસીઓની ભીડને ધ્યાનમાં રાખીને બોર્ડર સિક્યોરિટી (સરહદ સુરક્ષા) ને વધુ કડક બનાવવી.
ટુરિઝમ અને બિઝનેસ: કેનેડાના અર્થતંત્રને લાગશે લોટરી
ભલે અત્યારે કેનેડા સરકાર આ મેચો પાછળ અબજો રૂપિયાનો ધુમાડો કરી રહી હોય, પરંતુ તેની સામે દેશની ઇકોનોમીને પણ બહુ મોટો ફાયદો થવાની આશા છે. કેનેડા સરકારના સત્તાવાર અંદાજ મુજબ, આ વર્લ્ડ કપને કારણે દેશના અર્થતંત્રમાં ૨ અબજ કેનેડિયન ડોલર (CA$ 2 Billion) ની જંગી રકમ ઉમેરાશે (આર્થિક પ્રોત્સાહન મળશે).
આ ટૂર્નામેન્ટ દરમિયાન વિશ્વભરમાંથી ૧૦ લાખ (૧ મિલિયન) થી વધુ ફૂટબોલ પ્રેમીઓ અને પ્રવાસીઓ કેનેડાની મુલાકાતે આવે તેવી પ્રબળ શક્યતા છે. આ પ્રવાસીઓના આગમનથી કેનેડાની હોટેલ ઇન્ડસ્ટ્રી, રેસ્ટોરન્ટ્સ, લોકલ ટ્રાન્સપોર્ટ, એરલાઇન્સ અને રિટેલ માર્કેટને અભૂતપૂર્વ ફાયદો થશે, જેનાથી હજારો લોકોને રોજગારીની નવી તકો પણ મળશે. ટૂંકમાં, કેનેડા માટે આ ખર્ચ એક લાંબાગાળાનું મોટું આર્થિક રોકાણ સાબિત થઈ શકે છે.
