નેતન્યાહૂ ફરી સત્તામાં આવશે તો ઇઝરાયેલની લોકશાહીને મોટું નુકસાન થશે: રોનાલ્ડ લોડરની ચેતવણી
ઇઝરાયેલના વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂને ફરી સત્તા સોંપવામાં આવશે તો દેશની લોકશાહી અને આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિષ્ઠાને ગંભીર નુકસાન થઈ શકે છે. આ ચેતવણી વર્લ્ડ જ્યુઇશ કોંગ્રેસના પ્રમુખ અને અબજોપતિ ઉદ્યોગપતિ રોનાલ્ડ લોડરે આપી છે. એક સમયે નેતન્યાહૂના નજીકના મિત્ર અને વિશ્વાસુ ગણાતા લોડરે હવે તેમની નીતિઓ સામે ખુલ્લેઆમ નારાજગી વ્યક્ત કરી છે. તેમના મતે, ઇઝરાયેલ અત્યારે એવા રાજકીય વળાંક પર ઊભું છે, જ્યાં મતદારોનો નિર્ણય દેશના ભવિષ્ય માટે અત્યંત મહત્ત્વનો સાબિત થઈ શકે છે.
લોડરે એક મુલાકાતમાં જણાવ્યું હતું કે ઇઝરાયેલની ઓળખ એક મજબૂત લોકશાહી ધરાવતા દેશ તરીકે રહી છે, પરંતુ વર્તમાન રાજકીય સ્થિતિને કારણે આ ઓળખ સામે પ્રશ્નો ઊભા થયા છે. તેમણે ચેતવણી આપી હતી કે નેતન્યાહૂ ફરી ચૂંટાય તો ઇઝરાયેલને રાજકીય અને રાજદ્વારી સ્તરે ભારે કિંમત ચૂકવવી પડી શકે છે.
નેતન્યાહૂના નેતૃત્વ સામે ગંભીર આક્ષેપો
રોનાલ્ડ લોડરે નેતન્યાહૂની કાર્યશૈલીની ટીકા કરતાં આરોપ લગાવ્યો કે દેશનું શાસન વધુને વધુ એક વ્યક્તિના નિર્ણયોની આસપાસ કેન્દ્રિત થઈ રહ્યું છે. તેમના મતે, લોકશાહીમાં સંસ્થાઓની સ્વતંત્રતા, જવાબદારી અને સત્તા પર નિયંત્રણ હોવું જરૂરી છે.
લોડરે ઇઝરાયેલના રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા મંત્રી ઇતામાર બેન-ગ્વિર અને નાણામંત્રી બેઝાલેલ સ્મોટ્રિચની નીતિઓ અંગે પણ અસંતોષ વ્યક્ત કર્યો હતો. તેમણે આક્ષેપ કર્યો કે આ નેતાઓની રાજકીય ભૂમિકા ઇઝરાયેલની આંતરરાષ્ટ્રીય છબીને નુકસાન પહોંચાડી રહી છે અને નેતન્યાહૂ તેમને પૂરતું સમર્થન આપી રહ્યા છે.
જોકે, આ નિવેદનો લોડરના અંગત રાજકીય મૂલ્યાંકન અને આક્ષેપો છે. ઇઝરાયેલની રાજકીય પરિસ્થિતિ અંગે અંતિમ નિર્ણય ત્યાંના મતદારો અને લોકશાહી પ્રક્રિયા દ્વારા જ નક્કી થશે.
એક સમયના નજીકના મિત્ર હવે કેમ બન્યા વિરોધી?
લોડર અને નેતન્યાહૂ વચ્ચે એક સમયે ગાઢ સંબંધો હતા. બંને વચ્ચે વારંવાર વાતચીત થતી હતી અને તેઓ ઇઝરાયેલના રાજકીય ભવિષ્ય સહિત અનેક મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરતા હતા. જોકે, સમય જતાં બંને વચ્ચે મતભેદ વધતા ગયા.
લોડરે ખાસ કરીને 1990ના દાયકામાં ઇઝરાયેલ અને સીરિયા વચ્ચે શાંતિ કરાર માટે થયેલા પ્રયાસોનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. તેમના દાવા પ્રમાણે, તેમણે આ વાટાઘાટોને આગળ વધારવા માટે ઘણા મહિનાઓ સુધી મહેનત કરી હતી, પરંતુ અંતિમ તબક્કે નેતન્યાહૂએ કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા નહોતા.
લોડરના મતે, તે સમયે નેતન્યાહૂએ શાંતિની તક કરતાં પોતાની રાજકીય સ્થિતિને વધુ મહત્ત્વ આપ્યું હતું. આ ઘટનાથી બંને વચ્ચેના સંબંધોમાં કડવાશ આવી હતી. જોકે, આ અંગેની વિગતો લોડરના નિવેદન પર આધારિત છે.
અમેરિકા અને યહૂદી સમુદાયનો ટેકો ઘટવાની ચિંતા
લોડરે ઇઝરાયેલ માટે સૌથી મોટા પડકારોમાં એક આંતરરાષ્ટ્રીય સમર્થનમાં ઘટાડો હોવાનું જણાવ્યું હતું. તેમના મતે, અમેરિકા અને યુરોપના કેટલાક વર્તુળોમાં ઇઝરાયેલ પ્રત્યેનો અભિગમ બદલાઈ રહ્યો છે.
તેમણે ખાસ ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી કે અમેરિકાની ડેમોક્રેટિક પાર્ટી ઉપરાંત હવે રિપબ્લિકન પાર્ટીમાં પણ ઇઝરાયેલને મળતા સમર્થન અંગે પ્રશ્નો ઊભા થઈ રહ્યા છે. વિશ્વભરના યહૂદી સમુદાય અને ઇઝરાયેલ વચ્ચેના સંબંધો અંગે પણ તેમણે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી.
લોડરે જણાવ્યું હતું કે વિદેશમાં વસતા ઘણા યહૂદીઓ ઇઝરાયેલ પ્રત્યે લાગણી ધરાવે છે, પરંતુ વર્તમાન પરિસ્થિતિમાં તેમની સુરક્ષા અને દેશની નીતિઓ અંગે પ્રશ્નો અનુભવે છે.
ઇઝરાયેલ માટે નિર્ણાયક સમય
નેતન્યાહૂના નેતૃત્વ સામેની ટીકા વચ્ચે લોડરે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે તેમનો ઇઝરાયેલ પ્રત્યેનો પ્રેમ અને સમર્થન યથાવત છે. તેમણે કહ્યું હતું કે તેમની ચિંતા દેશના ભવિષ્યને લઈને છે અને તેઓ ઇચ્છે છે કે ઇઝરાયેલ ફરી શાંતિ, સ્થિરતા અને લોકશાહીના માર્ગે આગળ વધે.
હવે ઇઝરાયેલના મતદારો કઈ દિશા પસંદ કરે છે અને આગામી સરકારની નીતિઓ દેશના આંતરિક રાજકારણ તથા આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધોને કેવી રીતે અસર કરે છે તે જોવું મહત્ત્વપૂર્ણ રહેશે. લોડરની ચેતવણીએ ચૂંટણી પહેલાં નેતૃત્વ, લોકશાહી અને દેશના વૈશ્વિક સંબંધો અંગેની ચર્ચાને વધુ વેગ આપ્યો છે.
