રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધનો અંત લાવવા નવેમ્બરમાં ત્રિપક્ષીય બેઠકની શક્યતા, ઝેલેન્સ્કીએ આપી જાણકારી
રશિયા અને યુક્રેન વચ્ચે લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા યુદ્ધને સમાપ્ત કરવાના પ્રયાસો ફરી તેજ બન્યા છે. યુક્રેનના રાષ્ટ્રપતિ વોલોડિમિર ઝેલેન્સ્કીએ સંકેત આપ્યો છે કે નવેમ્બર મહિનામાં યુક્રેન, અમેરિકા અને રશિયા વચ્ચે ત્રિપક્ષીય મંત્રણા યોજાઈ શકે છે. આ બેઠકનો મુખ્ય હેતુ બંને દેશો વચ્ચે અટકી પડેલી શાંતિ પ્રક્રિયાને ફરી શરૂ કરવાનો અને યુદ્ધનો ઉકેલ શોધવાનો છે. અહેવાલો અનુસાર, આ બેઠક સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE)ની રાજધાની અબુધાબીમાં યોજાવાની શક્યતા છે.
ઝેલેન્સ્કીના આ નિવેદનને આંતરરાષ્ટ્રીય રાજદ્વારી પ્રયાસો માટે મહત્ત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. છેલ્લા કેટલાક સમયથી અમેરિકા બંને દેશોને ફરી વાટાઘાટોના ટેબલ પર લાવવા પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. જોકે, યુદ્ધનો અંત કેવી રીતે લાવવો અને શાંતિ કરારમાં કઈ શરતોનો સમાવેશ કરવો તે અંગે બંને પક્ષો વચ્ચે હજુ પણ મતભેદ છે.
નવેમ્બરમાં બેઠક યોજવાની તૈયારી
ઝેલેન્સ્કીએ યુક્રેનની ટેલિવિઝન ચેનલ સાથેની વાતચીતમાં જણાવ્યું હતું કે તેમનો દેશ વાટાઘાટો માટે તૈયાર છે. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે જો ચર્ચાનો વિષય સરહદો અને પ્રદેશો સાથે જોડાયેલો હશે, તો તેના ઉકેલ માટે બંને દેશોના નેતાઓના સ્તરે વાતચીત કરવી જરૂરી બનશે. અન્ય મુદ્દાઓ પર ટેક્નિકલ નિષ્ણાતોની ટીમો ચર્ચા કરી શકે છે.
બીજી તરફ, રશિયાના ક્રેમલિનના પ્રવક્તા દિમિત્રી પેસ્કોવે પણ નવેમ્બરમાં અમેરિકા, રશિયા અને યુક્રેન વચ્ચે બેઠક યોજવાની તૈયારી ચાલી રહી હોવાની જાણકારી આપી હતી. રશિયાના જણાવ્યા અનુસાર, નવેમ્બરના પ્રથમ ભાગમાં અબુધાબીમાં વાટાઘાટો યોજાઈ શકે છે.
અમેરિકાની મધ્યસ્થી મહત્ત્વપૂર્ણ
અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનું વહીવટીતંત્ર યુદ્ધનો અંત લાવવા માટે સક્રિય ભૂમિકા ભજવી રહ્યું છે. અમેરિકાના વિશેષ દૂત સ્ટીવ વિટકોફે તાજેતરમાં ઓસ્લોમાં ઝેલેન્સ્કી અને યુરોપિયન નેતાઓ સાથે ચર્ચા કરી હતી. ત્યારબાદ તેમણે રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન સાથે પણ મુલાકાત કરી હતી.
આ બેઠકો બાદ મોસ્કો અને કિવ બંને તરફથી અમેરિકાની મધ્યસ્થી હેઠળ ફરી સીધી વાટાઘાટો શરૂ કરવાની તૈયારી દર્શાવવામાં આવી છે. જોકે, માત્ર બેઠક યોજાવાથી યુદ્ધનો અંત આવી જશે એવું માનવું વહેલું ગણાશે.
પ્રદેશો અને સુરક્ષા મુખ્ય મુદ્દા
રશિયા-યુક્રેન સંઘર્ષમાં સૌથી મુશ્કેલ પ્રશ્નોમાં યુક્રેનના કબજા હેઠળના અને વિવાદિત પ્રદેશોનું ભવિષ્ય સામેલ છે. આ ઉપરાંત યુદ્ધવિરામની શરતો, યુક્રેનની સુરક્ષાની ખાતરી અને યુદ્ધ પછી બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધો કેવી રીતે રહેશે તે મુદ્દાઓ પણ મહત્ત્વના બની શકે છે.
રશિયા યુદ્ધ પછીની સુરક્ષા વ્યવસ્થા અંગે ચર્ચા કરવા ઇચ્છે છે, જ્યારે યુક્રેન પોતાની પ્રાદેશિક અખંડિતતા અને ભવિષ્યની સુરક્ષાને મહત્ત્વ આપે છે. આ મુદ્દાઓ પર બંને દેશો વચ્ચે સમજૂતી કરવી વાટાઘાટોની સૌથી મોટી કસોટી બની શકે છે.
શું યુદ્ધનો અંત નજીક છે?
રશિયા અને યુક્રેન વચ્ચે અગાઉ પણ અનેક વખત શાંતિ મંત્રણા યોજાઈ છે, પરંતુ કોઈ નક્કર અને લાંબા ગાળાનો ઉકેલ મળી શક્યો નથી. અગાઉની વાટાઘાટોમાં કેદીઓની આપ-લે જેવા કેટલાક મુદ્દાઓ પર પ્રગતિ થઈ હતી, પરંતુ મુખ્ય રાજકીય અને પ્રાદેશિક વિવાદો યથાવત રહ્યા છે.
નવેમ્બરમાં યોજાનારી સંભવિત બેઠકથી નવી આશા જાગી છે. જોકે, આ વખતે વાટાઘાટો કેટલી સફળ થાય છે તે બંને દેશોની સમજૂતી કરવાની તૈયારી અને અમેરિકાની મધ્યસ્થી પર નિર્ભર રહેશે. જો ત્રણેય દેશો કોઈ વ્યવહારુ માર્ગ શોધી શકશે, તો તે યુદ્ધથી પીડિત લોકો માટે રાહતના સમાચાર બની શકે છે.
હાલમાં વિશ્વની નજર આ બેઠક પર ટકેલી છે, કારણ કે તેનો નિર્ણય માત્ર રશિયા અને યુક્રેન જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર યુરોપની સુરક્ષા અને આંતરરાષ્ટ્રીય રાજનીતિને પણ અસર કરી શકે છે.
