મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર સામે વિપક્ષી નેતાઓની અરજી: ચૂંટણી પંચના મજબૂત સોગંદનામાથી રાષ્ટ્રીય રાજકારણમાં ગરમાવો
રાષ્ટ્રીય રાજકારણમાં આજે એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અને ચર્ચાસ્પદ દિવસ છે. દેશની સર્વોચ્ચ અદાલત એટલે કે સુપ્રીમ કોર્ટમાં મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર (CEC) જ્ઞાનેશ કુમાર વિરુદ્ધ દાખલ કરવામાં આવેલી અનેક મહત્વપૂર્ણ અરજીઓ પર આજે સુનાવણી હાથ ધરવામાં આવી રહી છે. આ અરજીઓમાં ચૂંટણીલક્ષી ગેરરીતિઓ તેમજ મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનરની કામગીરી અને SIR પ્રક્રિયા સામે ગંભીર સવાલો ઉઠાવવામાં આવ્યા છે. સુપ્રીમ કોર્ટે તમામ સંબંધિત અરજીઓને એકસાથે જોડીને સંયુક્ત રીતે સુનાવણી કરવાનો મહત્વનો નિર્ણય લીધો છે. સ્વીકારવામાં આવેલી આ અરજીઓમાં કુલ ૧૧ થી વધુ અગ્રણી અરજદારો અને વિપક્ષી દિગ્ગજો સામેલ છે.
રાહુલ ગાંધી સહિત ૧૩ વિપક્ષી નેતાઓની અરજી
આ કાનૂની લડાઈમાં દેશના મુખ્ય વિપક્ષી નેતાઓએ મોરચો સંભાળ્યો છે. દાખલ કરવામાં આવેલી પિટિશનમાં મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમાર ઉપરાંત ચૂંટણી કમિશનર સુખબીર સિંહ સંધુ અને વિવેક જોશીને પ્રતિવાદી તરીકે સામેલ કરવામાં આવ્યા છે.
કોંગ્રેસના કદાવર નેતા રાહુલ ગાંધી ઉપરાંત આ અરજી દાખલ કરનારાઓમાં કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ મલ્લિકાર્જુન ખડગે, ટીએમસી નેતા સૌગતા રોય, સમાજવાદી પાર્ટીના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ અખિલેશ યાદવ, આરજેડી નેતા તેજસ્વી યાદવ, શિવસેના (ઉદ્ધવ જૂથ) ના નેતા સંજય રાઉત, ડાબેરી નેતા એમ.એ. બેબી, ડી. રાજા, જેએમએમ નેતા મહુઆ માઝી, રાષ્ટ્રવાદી કોંગ્રેસ પાર્ટી (શરદ પવાર જૂથ) ના નેતા સુપ્રિયા સુલે અને આઈયુએમએલના નેતા ઇટી મોહમ્મદ બશીર સહિતના ૧૩ મોટા નેતાઓનો સમાવેશ થાય છે. આ તમામ નેતાઓએ ચૂંટણી સંસ્થાની સ્વતંત્રતા અને SIR પ્રક્રિયા સામે વાંધો ઉઠાવ્યો છે.
ચૂંટણી પંચનું મજબૂત સોગંદનામું અને કાઉન્ટર અટેક
એક તરફ સુપ્રીમ કોર્ટમાં આ મહાસંગ્રામની સુનાવણી પ્રસ્તાવિત હતી, તો બીજી તરફ સુનાવણી શરુ થતા પહેલા જ ચૂંટણી પંચે સુપ્રીમ કોર્ટમાં એક વિસ્તૃત અને મજબૂત સોગંદનામું (Affidavit) દાખલ કરીને રાજકીય ગરમીને ચરમસીમા પર પહોંચાડી દીધી છે.
ચૂંટણી પંચે પોતાના સોગંદનામામાં સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવ્યું છે કે કોંગ્રેસ અને અન્ય વિપક્ષી અરજદારો દ્વારા SIR સંબંધિત ચૂંટણી પંચના નિર્ણયો પર જે સવાલો ઉઠાવવામાં આવ્યા છે, તે સંપૂર્ણપણે અખબારી અહેવાલો પર આધારિત છે અને વાસ્તવિક તથ્યોથી વંચિત છે. પંચે સ્પષ્ટતા કરી છે કે કોઈપણ પક્ષના આક્ષેપો પાયાવિહોણા છે અને તેનો કોઈ નક્કર કાનૂની કે તથ્યાત્મક આધાર નથી.
ત્રણેય ચૂંટણી કમિશનરોના સંયુક્ત નિર્ણયો અને પ્રક્રિયાની સ્પષ્ટતા
ચૂંટણી પંચે કોર્ટમાં રજૂ કરેલા દસ્તાવેજોમાં જણાવ્યું છે કે પંચ દ્વારા લેવામાં આવતા તમામ મહત્વપૂર્ણ નિર્ણયો કોઈ એક વ્યક્તિ દ્વારા નહીં, પરંતુ ત્રણેય ચૂંટણી કમિશનરો દ્વારા સંયુક્ત રીતે (Consensus) લેવામાં આવે છે. પંચમાં કોઈપણ પ્રકારનો એકપક્ષીય નિર્ણય લેવાની પ્રણાલી નથી.
આ ઉપરાંત, મતદાર યાદી અંગે સ્પષ્ટતા કરતા પંચે જણાવ્યું છે કે કોઈપણ મતદારનું નામ સક્ષમ અધિકારી (ERO) ની પૂર્વ મંજૂરી વિના ન તો ઉમેરી શકાય છે અને ન તો રદ કરી શકાય છે. ફોર્મ ૬ ની પ્રક્રિયામાં પણ કોઈ મનસ્વી ફેરફાર કરવામાં આવ્યા નથી.
પંચે કોર્ટને એમ પણ જણાવ્યું છે કે મેપ વગરના મતદારોને સીધા સુનાવણી માટે બોલાવવાની કોઈ આવશ્યકતા નથી, પરંતુ બૂથ લેવલ ઓફિસર (BLO) ખુદ દસ્તાવેજો એકત્રિત કરવા માટે મતદારોના ઘરે રૂબરૂ જશે.
વિપક્ષી પ્રતિક્રિયાઓ અને રાજકીય અસરો
ચૂંટણી પંચ દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલા આ સોગંદનામાએ રાજકીય ગલિયારાઓમાં ભૂકંપ સર્જ્યો છે. રાજકીય વિશ્લેષકોના મતે, પંચના આ પગલાથી વિપક્ષી નેતાઓ પાસે રહેલા કેટલાક મુદ્દાઓ નબળા પડ્યા છે, જેનો ઉપયોગ તેઓ CEC જ્ઞાનેશ કુમાર અને સમગ્ર ચૂંટણી તંત્ર વિરુદ્ધ આક્રમક ઝુંબેશ ચલાવવા માટે કરી રહ્યા હતા.
બીજી બાજુ, વિપક્ષી ગઠબંધનના નેતાઓ હવે ચૂંટણી પંચના આ સોગંદનામાને કેન્દ્ર સરકારના દબાણ હેઠળ લેવાયેલું પગલું ગણાવી રહ્યા છે. સુપ્રીમ કોર્ટમાં આ મામલે ચાલતી સુનાવણી આગામી દિવસોમાં દેશના ચૂંટણી તંત્ર અને રાજકારણ પર મોટી અસર છોડશે તેવી પૂરી શક્યતા છે.
