સૌરાષ્ટ્રમાં ખેતીનું બદલાતું ચિત્ર: પરંપરાગત પાક છોડીને શાકભાજી તરફ વળ્યા ખેડૂતો

7 ધોરણ ભણેલા ખેડૂતનો સફળ પ્રયોગ, શાકભાજી ખેતીથી વધારી આવક

સૌરાષ્ટ્ર તેમજ સમગ્ર ગુજરાતમાં ખેતીના માળખામાં નોંધપાત્ર ફેરફાર જોવા મળી રહ્યો છે. હવે ઘણા ખેડૂત કપાસ અને મગફળી જેવા પરંપરાગત પાકોની જગ્યાએ શાકભાજી અને બાગાયતી પાક પસંદ કરી રહ્યા છે. શાકભાજી પાકોમાં ઓછા સમયગાળામાં ઉત્પાદન મળતું હોવાથી ખેડૂતોને ઝડપી આવક થાય છે. ભાવનગર જિલ્લાના જેસર તાલુકામાં પણ આ વલણ ઝડપથી વધી રહ્યું છે.

જેસર તાલુકાના ખેડૂતનો બદલાયેલો ખેતી અભિગમ

જેસર તાલુકાના જુના પાદર ગામે રહેતા ખેડૂત ગોહિલ તખતસિંહ વર્ષોથી ખેતી સાથે જોડાયેલા છે. સાત ધોરણ સુધીનો અભ્યાસ ધરાવતા તખતસિંહ અગાઉ પરંપરાગત પાકો ઉગાડતા હતા. ગામના અન્ય ખેડૂતોને શાકભાજી ખેતીથી સારી આવક થતી જોઈ તેમણે પણ નવી દિશા અપનાવી. હાલ તેઓ દોઢ વીઘા જમીનમાં વાલોળની ખેતી કરી રહ્યા છે.

અનુભવ અને આસપાસના ઉદાહરણોથી લીધો નિર્ણય

ખેડૂત તખતસિંહ જણાવે છે કે છેલ્લા દસથી બાર વર્ષથી તેઓ ખેતી કરે છે. અગાઉ ગામમાં મોટા ભાગે મગફળી અને કપાસનું વાવેતર થતું હતું. સમય જતા ઘણા ખેડૂત શાકભાજી પાકો તરફ વળ્યા અને સારી આવક મેળવી. આ સફળતા જોઈ તેમણે પણ વાલોળનું વાવેતર શરૂ કરવાનો નિર્ણય લીધો.

આધુનિક પદ્ધતિથી વાલોળનું વાવેતર

વાલોળના વાવેતર માટે સૌપ્રથમ જમીન સારી રીતે તૈયાર કરી બેડ બનાવવામાં આવ્યા. ત્યારબાદ મલ્ચિંગ પાથરી પાક રોપવામાં આવ્યો, જેથી નિંદામણની સમસ્યા ઘટી ગઈ. મંડપ પદ્ધતિ અપનાવવાથી છોડ જમીનથી ઊંચા રહે છે અને રોગ તથા જીવાતનો પ્રભાવ ઓછો પડે છે. આ પદ્ધતિથી ઉત્પાદનની ગુણવત્તા સુધરી છે.

ભાવનગરમાં કેન્દ્રીય ઉડ્ડયન મંત્રી કે. રામમોહન નાયડુનો ભવ્ય અભિવાદન સમારોહ

કે. રામમોહન નાયડુના હસ્તે ભાવનગર-નવી મુંબઈ સીધી ફ્લાઇટ સેવાનો શુભારંભ

ઓછી અવધિમાં સારી આવકનો અનુભવ

તખતસિંહ હાલ મહુવા, સાવરકુંડલા અને ભાવનગર જેવા માર્કેટ યાર્ડમાં વાલોળનું વેચાણ કરે છે. બજારમાં વાલોળનો ભાવ ૮૦થી ૧૩૦ રૂપિયા સુધી મળી રહ્યો છે. ઓછા સમયગાળામાં એક વીઘા જમીનમાંથી નોંધપાત્ર આવક થઈ રહી છે. આ સફળતાથી આસપાસના અન્ય ખેડૂતો પણ શાકભાજી ખેતી તરફ પ્રોત્સાહિત થઈ રહ્યા છે.