ભારતીય એવિએશન સેક્ટર માટે મોદી સરકારની મોટી રાહત: 10,000 કરોડના ફંડ સાથે જેટ ફ્યુઅલના ભાવ પર કાબૂ
મધ્ય-પૂર્વના દેશોમાં ચાલી રહેલા તણાવ અને યુદ્ધના માહોલ વચ્ચે જ્યારે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારોમાં ઉથલપાથલ મચી છે, ત્યારે ભારત સરકારે દેશના એવિએશન સેક્ટર (વિમાનન ક્ષેત્ર) ને મોટી રાહત આપતો ઐતિહાસિક નિર્ણય લીધો છે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની અધ્યક્ષતામાં મળેલી કેબિનેટ બેઠકમાં ‘જેટ ફ્યુઅલ પ્રાઈઝ સ્ટેબિલાઈઝેશન ફંડ’ માટે 10,000 કરોડ રૂપિયાની ફાળવણીને મંજૂરી આપવામાં આવી છે. આ નિર્ણયનો મુખ્ય હેતુ વિમાન ઈંધણ (ATF) ના વધતા ભાવો પર નિયંત્રણ લાવવાનો અને એરલાઈન કંપનીઓ તેમજ મુસાફરોને આર્થિક બોજમાંથી બચાવવાનો છે.
શા માટે આ ફંડની જરૂર પડી?
કેન્દ્રીય માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે આ નિર્ણયની જાહેરાત કરતા જણાવ્યું હતું કે, છેલ્લા બે મહિનામાં વૈશ્વિક પરિસ્થિતિઓને કારણે ક્રૂડ ઓઈલના ભાવોમાં જે રીતે વધારો થયો છે, તે ખૂબ જ ચિંતાજનક હતો. આંકડાઓ પર નજર કરીએ તો:
માર્ચ 2026માં: વિમાન ઈંધણ (ATF) નો ભાવ આશરે ₹60.5 પ્રતિ લિટર હતો.
મે 2026માં: આ ભાવ વધીને સીધો ₹142 પ્રતિ લિટર પર પહોંચી ગયો હતો.
એટલે કે, માત્ર બે મહિનાના ટૂંકા ગાળામાં જ ઈંધણના ભાવમાં અઢી ગણો (2.5 times) વધારો જોવા મળ્યો હતો. એવિએશન ક્ષેત્રના નિષ્ણાતોના મતે, કોઈપણ એરલાઈન કંપનીના કુલ સંચાલન ખર્ચ (ઓપરેટિંગ કોસ્ટ) માં આશરે 40 ટકા હિસ્સો માત્ર ઈંધણનો હોય છે. આટલા મોટા વધારાને કારણે દેશની એરલાઈન્સ અને ઓઈલ કંપનીઓની આર્થિક સ્થિતિ કથળી હતી, જેના પરિણામે ઘણી કંપનીઓને તેમની ફ્લાઈટ્સની સંખ્યા ઘટાડવાની કે રદ કરવાની ફરજ પડી રહી હતી.
સરકારનો માસ્ટરસ્ટ્રોક: ₹75.6 પર ભાવની મર્યાદા
સરકારે એરલાઈન્સ અને મુસાફરોને બચાવવા માટે એક ‘સુરક્ષા કવચ’ તૈયાર કર્યું છે. નવી યોજના મુજબ, હવેથી ઘરેલુ ઉડ્ડયનો માટે વિમાન ઈંધણની કિંમત ₹75.6 પ્રતિ લિટર પર ‘કેપ’ (મર્યાદિત) કરી દેવામાં આવી છે.
આનો અર્થ એ છે કે, જો આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં તેલના ભાવ ₹75.6 થી ઉપર જાય, તો પણ એરલાઈન્સ કંપનીઓએ તેનાથી વધુ કિંમત ચૂકવવી પડશે નહીં. બાકીનો તફાવત સરકાર આ 10,000 કરોડના સ્પેશિયલ ફંડમાંથી પૂરો કરશે. આ વ્યવસ્થાથી કંપનીઓ પર આવતા વધારાના બોજને સીધો રોકી દેવામાં આવ્યો છે.
સામાન્ય જનતા અને ઉદ્યોગને શું થશે ફાયદો?
મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે આ નિર્ણયના અનેક સકારાત્મક પાસાઓ પર પ્રકાશ પાડ્યો છે, જે સીધી રીતે સામાન્ય નાગરિકોને અસર કરશે:
ટિકિટના ભાવમાં સ્થિરતા: જ્યારે ઈંધણ સસ્તું હોય, ત્યારે એરલાઈન્સને ઓપરેટિંગ કોસ્ટ ઓછી પડે છે. અત્યાર સુધી એવું બનતું હતું કે ઈંધણ મોંઘું થતા જ કંપનીઓ ટિકિટના ભાવમાં મનસ્વી વધારો કરી દેતી હતી, જેનો સીધો બોજ સામાન્ય મુસાફરો પર પડતો હતો. હવે ભાવ ‘કેપ’ થઈ જતા, મુસાફરોને વધતી મોંઘવારીનો સામનો નહીં કરવો પડે.
ઉડ્ડયનો સુચારૂ રહેશે: ઓપરેટિંગ કોસ્ટ નિયંત્રણમાં રહેતા, ફ્લાઈટ્સ રદ થવાનું કે ઓછી ફ્લાઈટ્સ ચલાવવાનું જોખમ ટળી જશે. આનાથી હવાઈ મુસાફરોની સુવિધામાં કોઈ ઘટાડો નહીં આવે.
ઉદ્યોગને મજબૂતી: આ પગલું ભારતીય એવિએશન સેક્ટરને વૈશ્વિક આર્થિક અસ્થિરતા વચ્ચે એક પ્રકારનું ‘સ્ટેબિલિટી કવચ’ પૂરું પાડે છે, જેથી ભારતની એરલાઈન્સ લાંબા ગાળા માટે પોતાની યોજનાઓ બનાવી શકશે.
એક આત્મનિર્ભર નિર્ણય
સરકારનો આ નિર્ણય દર્શાવે છે કે દેશના અર્થતંત્ર અને નાગરિકોની સુવિધા માટે સરકાર કેટલી સજાગ છે. યુદ્ધની આ વૈશ્વિક સ્થિતિમાં જ્યારે ઘણા દેશો ઈંધણના ભાવના કારણે પાયમાલ થઈ રહ્યા છે, ત્યારે ભારતે લીધેલું આ પગલું અન્ય દેશો માટે પણ એક દાખલો છે. આ ફંડ માત્ર એક આર્થિક મદદ નથી, પરંતુ તે દેશના એવિએશન સેક્ટરને વેગ આપવા માટેની એક વ્યૂહરચના છે.
નિષ્ણાતોના મતે, આ નિર્ણયથી માત્ર એરલાઈન કંપનીઓ જ નહીં, પરંતુ લોજિસ્ટિક્સ અને ટુરિઝમ ક્ષેત્રને પણ રાહત મળશે. ટૂંકમાં, વડાપ્રધાન મોદીની સરકારે ફરી એકવાર સાબિત કર્યું છે કે કટોકટીના સમયે તેઓ આર્થિક સુધારા સાથે સામાન્ય માણસના હિતને પ્રાથમિકતા આપે છે.
