શી જિનપિંગનો સપાટો: ચીની સેનાના બે ટોચના જનરલો સામે મોટી કાર્યવાહી, ભ્રષ્ટાચારના બહાને વિરોધીઓનો સફાયો?
ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગે ચીની સેના (PLA) માં મોટા પાયે ફેરબદલ અને સફાઈ અભિયાન શરૂ કર્યું છે. તાજેતરના અહેવાલો અનુસાર, જિનપિંગે પીએલએના બે ટોચના જનરલોને ભ્રષ્ટાચારના આરોપસર તપાસના દાયરામાં લીધા છે. આ કાર્યવાહીથી ચીની સૈન્ય વર્તુળોમાં ફફડાટ વ્યાપી ગયો છે. જિનપિંગે સ્પષ્ટ સંકેત આપ્યો છે કે સેનામાં કોઈપણ પ્રકારની શિથિલતા કે નાણાકીય ગેરરીતિ ચલાવી લેવામાં આવશે નહીં.
કોણ છે આ બે જનરલો?
જોકે ચીની મીડિયાએ સત્તાવાર રીતે તેમના નામ જાહેર કરવામાં સાવચેતી રાખી છે, પરંતુ સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર આ અધિકારીઓ રોકેટ ફોર્સ અને લોજિસ્ટિક્સ સપોર્ટ વિભાગ સાથે જોડાયેલા છે. આ બંને વિભાગો ચીની સેના માટે વ્યૂહાત્મક રીતે અત્યંત મહત્વના માનવામાં આવે છે. તેમના પર લશ્કરી સાધનોની ખરીદીમાં કૌભાંડ અને પદનો દુરુપયોગ કરવાનો આરોપ છે.
જિનપિંગનું ‘ક્લીન-અપ’ મિશન
૨૦૧૨ માં સત્તા સંભાળ્યા પછી, શી જિનપિંગે ‘ટાઈગર્સ એન્ડ ફ્લાઈઝ’ (મોટા અને નાના ભ્રષ્ટાચારીઓ) નામના અભિયાન હેઠળ લાખો અધિકારીઓને જેલ ભેગા કર્યા છે. સંરક્ષણ નિષ્ણાતો માને છે કે આ માત્ર ભ્રષ્ટાચાર વિરોધી લડાઈ નથી, પરંતુ પોતાની સત્તાને પડકારતા સંભવિત હરીફોને દૂર કરવાની એક વ્યૂહરચના પણ છે.
પહેલા પણ અનેક દિગ્ગજોને મળી છે ‘ખૌફનાક’ સજા
ચીનમાં સૈન્ય અધિકારીઓ સામેની કાર્યવાહીનો ઈતિહાસ ઘણો જૂનો અને ભયાનક રહ્યો છે:
- વેઈ ફેંગહે અને લી શાંગફુ: ચીનના બે પૂર્વ સંરક્ષણ મંત્રીઓ રહસ્યમય રીતે ગાયબ થઈ ગયા હતા અને બાદમાં જાણવા મળ્યું કે તેમને ભ્રષ્ટાચારના આરોપસર પાર્ટીમાંથી હાંકી કાઢવામાં આવ્યા હતા.
- રોકેટ ફોર્સમાં સફાયો: ગત વર્ષે જિનપિંગે રોકેટ ફોર્સના આખા નેતૃત્વને બદલી નાખ્યું હતું. આ એ વિભાગ છે જે ચીનની પરમાણુ મિસાઈલોનું સંચાલન કરે છે.
- આજીવન કેદ: અગાઉના અનેક જનરલોને કોર્ટે આજીવન કેદની સજા ફટકારી છે, અને તેમની તમામ મિલકતો જપ્ત કરી લેવામાં આવી છે.
સેનામાં વધતો અસંતોષ?
ચીન જ્યારે તાઈવાન અને દક્ષિણ ચીન સાગરમાં પોતાની તાકાત બતાવી રહ્યું છે, ત્યારે સેનાની અંદર જ આ પ્રકારની કાર્યવાહીથી સૈનિકોના મનોબળ પર અસર પડી શકે છે. અમેરિકી ગુપ્તચર એજન્સીઓના મતે, ચીની મિસાઈલોમાં પાણી ભરેલું હોવાના અને લશ્કરી સાધનો નબળી ગુણવત્તાના હોવાના અહેવાલો બાદ જિનપિંગે આ કડક વલણ અપનાવ્યું છે.
શી જિનપિંગ માટે સેના પર સંપૂર્ણ નિયંત્રણ હોવું એ તેમની ‘ચાઈનીઝ ડ્રીમ’ યોજના માટે અનિવાર્ય છે. ૨૦૨૭ સુધીમાં ચીની સેનાને વિશ્વસ્તરીય બનાવવાના લક્ષ્ય વચ્ચે, આ ‘શુદ્ધિકરણ’ અભિયાન હજુ લાંબુ ચાલે તેવી શક્યતા છે. આ કાર્યવાહીએ સાબિત કરી દીધું છે કે ચીનમાં જિનપિંગની વફાદારી જ બચવાનો એકમાત્ર રસ્તો છે.
