આકાશમાં સર્જાયું મોતનું તાંડવ! કરાચી જતું પ્લેન અચાનક રડાર પરથી ગાયબ, છેલ્લી ૩૦ સેકન્ડનો ડેટા જોઈ હૃદય ધબકારો ચૂકી જશે!
યુએઈ (UAE) થી પાકિસ્તાનના કરાચી આવી રહેલું K2 એરવેઝનું એક માલવાહક વિમાન (કાર્ગો પ્લેન) મંગળવાર સાંજથી રડાર પરથી ગાયબ થઈ ગયું છે. આ ઘટનાને આશરે ૧૨ કલાક જેટલો સમય વીતી ગયો હોવા છતાં હજુ સુધી વિમાનનો કોઈ પત્તો લાગ્યો નથી. વિમાનમાં સવાર પાંચ ક્રૂ મેમ્બર્સની સલામતીને લઈને ભારે ચિંતા સેવાઈ રહી છે. પાકિસ્તાની સત્તાવાળાઓ દ્વારા દરિયા કિનારાના વિસ્તારોમાં મોટા પાયે સંયુક્ત સર્ચ એન્ડ રેસ્ક્યુ ઓપરેશન હાથ ધરવામાં આવ્યું છે. ફ્લાઇટ ટ્રેકિંગ ડેટા અનુસાર, વિમાને રડાર પરથી ગાયબ થતાં પહેલાં હવામાં અસાધારણ અને અત્યંત જોખમી ઉતાર-ચઢાવ અનુભવ્યા હતા.
નેવિગેશન સિસ્ટમની ખામી અને એર ટ્રાફિક કંટ્રોલ સાથેનો આખરી સંપર્ક
પાકિસ્તાન એરપોર્ટ ઓથોરિટીના જણાવ્યા અનુસાર, આ માલવાહક વિમાને પાકિસ્તાન સ્ટાન્ડર્ડ ટાઈમ (PST) પ્રમાણે રાત્રે ૯:૧૮ વાગ્યે (૧૬૧૮ GMT) કરાચી તરફ ઉડાન ભરી રહ્યું હતું ત્યારે તેની નેવિગેશન સિસ્ટમ (દિશા સૂચક તંત્ર) માં ખામી હોવાનો અહેવાલ આપ્યો હતો. એર ટ્રાફિક કંટ્રોલર્સ (ATC) દ્વારા તુરંત જ પાયલટોને માર્ગદર્શન આપવાનો અને મદદ કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો. જો કે, આ સૂચના આપ્યાની માત્ર ત્રણ મિનિટ બાદ જ વિમાન સાથેનો રેડિયો અને રડાર સંપર્ક તૂટી ગયો હતો. જે સમયે સંપર્ક તૂટ્યો ત્યારે વિમાન કરાચીથી પશ્ચિમ દિશામાં અંદાજે ૧૫૫ નોટિકલ માઈલ (આશરે ૨૮૭ કિલોમીટર) દૂર અરબી સમુદ્ર પર ઉડી રહ્યું હતું.
ફ્લાઇટ ટ્રેકિંગ ડેટા: આકાશમાં સર્જાયું મોતનું તાંડવ
પ્રખ્યાત ફ્લાઇટ ટ્રેકિંગ પ્લેટફોર્મ ‘Flightradar24’ ના પ્રાથમિક ડેટા અનુસાર, વિમાનની છેલ્લી મિનિટો અત્યંત ભયાનક અને અસાધારણ રહી હતી. રડાર ડેટા દર્શાવે છે કે વિમાનની ઊંચાઈ (Altitude) માં અચાનક તીવ્ર ફેરફારો થયા હતા:
-
પ્રથમ મિનિટ: વિમાન માત્ર એક મિનિટ કરતાં ઓછા સમયમાં અચાનક ૫,૦૦૦ ફૂટ નીચે આવી ગયું હતું.
-
બીજી ૩૦ સેકન્ડ: પાયલટોએ કદાચ સ્થિતિ નિયંત્રિત કરવાનો પ્રયાસ કર્યો, જેના કારણે વિમાન ૩૦ સેકન્ડમાં પાછું ૬,૦૦૦ ફૂટ ઉપર ગયું હતું.
-
આખરી ડાઇવ: આ અસાધારણ આંચકા બાદ, વિમાને ૩૬,૫૫૦ ફૂટની ઊંચાઈ પરથી અત્યંત સીધી અને જીવલેણ ડાઇવ (નીચેની તરફ ઝડપી ગતિ) લગાવી હતી.
વિમાન દ્વારા મોકલવામાં આવેલો છેલ્લો ડેટા પોઈન્ટ દર્શાવે છે કે તે દરિયાઈ સપાટીથી માત્ર ૧,૧૦૦ ફૂટની ઊંચાઈએ હતું અને તેની નીચે ઉતરવાની ઝડપ (Vertical descent rate) માઈનસ ૨૨,૪૦૦ ફૂટ પ્રતિ મિનિટ એટલે કે અંદાજે ૪૦૦ કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની હતી. એવિએશનના ઇતિહાસમાં આટલી ઝડપી ગતિએ નીચે આવવું એ કોઈ મોટી ગંભીર તકનીકી ખામી અથવા માળખાકીય નિષ્ફળતા તરફ ઈશારો કરે છે.
નિષ્ણાતો પણ મૂંઝવણમાં: “ગ્લાઈડ કરવાને બદલે પ્લેન સીધું નીચે કેમ ગયું?”
પાકિસ્તાનની સ્થાનિક ન્યૂઝ ચેનલ ARY ન્યૂઝ સાથે વાત કરતા જાણીતા એવિએશન નિષ્ણાત ઈમરાન અસલમે આ અકસ્માત અંગે ભારે આશ્ચર્ય અને ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. તેમણે જણાવ્યું કે, સામાન્ય રીતે જો કોઈ વિમાનના બંને એન્જિન પણ ફેલ થઈ જાય, તો પણ એરોડાયનેમિક્સના નિયમો અનુસાર વિમાન હવામાં થોડો સમય ગ્લાઈડ (તરતું) રહે છે અને પાયલટોને ઈમરજન્સી લેન્ડિંગ કે પાણી પર ઉતરાણ કરવાનો સમય મળે છે.
ઈમરાન અસલમે આશ્ચર્ય વ્યક્ત કરતા કહ્યું, “હું હજુ પણ એ સમજી શકતો નથી કે વિમાન ગ્લાઈડ કરવાને બદલે આટલી અચાનક અને ભયાનક ઝડપે નીચે તરફ કેમ ધસી ગયું. આ પ્રકારનો પતન સામાન્ય એન્જિન ફેલ્યોર નથી દર્શાવતો. રડાર પરથી આ રીતે ગાયબ થવું અને વિમાનનું અચાનક તૂટી પડવું એ કોઈ અસાધારણ ઘટના સૂચવે છે.”
ગુમ થયેલા બોઈંગ વિમાનનો ઈતિહાસ અને K2 એરવેઝ
ગુમ થયેલું વિમાન બોઈંગ ૭૩૭-૪૦૦ ફ્રેટર (Boeing 737-400 Freighter) હતું. આ વિમાન બોઈંગ કંપનીની લાંબા સમયથી ચાલતી લોકપ્રિય ૭૩૭ ફેમિલીનું છે, જે તાજેતરમાં વિવાદોમાં રહેલા બોઈંગ ૭૩૭ મેક્સ (737 MAX) વિમાનો કરતાં બે જનરેશન જૂનું મોડેલ છે. આ વિમાનમાં સીએફએમ ઈન્ટરનેશનલ (CFM International) ના એન્જિન લાગેલા હતા, જે અમેરિકાની જીઈ એરોસ્પેસ (GE Aerospace) અને ફ્રાન્સની સફરાન (Safran) કંપનીનું સંયુક્ત સાહસ છે.
ફ્લાઇટ ડેટા અનુસાર, આ વિમાનનો ઈતિહાસ નીચે મુજબ છે:
-
વર્ષ ૧૯૯૯: આ વિમાન સૌપ્રથમ રશિયાની એરોફ્લોટ (Aeroflot) એરલાઈન્સને પેસેન્જર જેટ તરીકે વિતરિત કરવામાં આવ્યું હતું.
-
વર્ષ ૨૦૧૨: આ વિમાનને મુસાફર વિમાનમાંથી માલવાહક (કાર્ગો) વિમાનમાં રૂપાંતરિત કરવામાં આવ્યું હતું.
-
વર્ષ ૨૦૨૪: કરાચી સ્થિત ખાનગી કાર્ગો એરલાઇન ‘K2 એરવેઝ’ (જેની સ્થાપના મે ૨૦૧૮ માં થઈ હતી) એ આ વિમાનને પોતાના કાફલામાં સામેલ કર્યું.
વિશેષ નોંધનીય બાબત એ છે કે, આ બોઈંગ ૭૩૭-૪૦૦ વિમાન K2 એરવેઝનું એકમાત્ર વિમાન હતું. Flightradar24 ના ડેટા મુજબ, આ વિમાને ૨૮ જૂન પછી કોઈ ઉડાન ભરી ન હતી અને લાંબા વિરામ બાદ શારજાહથી કરાચીની આ તેની પ્રથમ આખરી સફર હતી.
સંયુક્ત સર્ચ અને રેસ્ક્યુ ઓપરેશન વેગવંતુ કરાયું
પાકિસ્તાન એરપોર્ટ ઓથોરિટીએ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ફેસબુક અને X (અગાઉનું ટ્વિટર) પર સત્તાવાર માહિતી આપતા જણાવ્યું છે કે, કરાચીના દરિયાકાંઠાના વિસ્તારમાં ગુમ થયેલા વિમાનને શોધવા માટે એક વ્યાપક અને સંકલિત સર્ચ ઓપરેશન શરૂ કરવામાં આવ્યું છે. આ ઓપરેશનમાં પાકિસ્તાનની વિવિધ સરકારી અને સુરક્ષા એજન્સીઓ સંયુક્ત રીતે ભાગ લઈ રહી છે. સમુદ્રમાં વિમાનના કાટમાળ અથવા બચી ગયેલા ક્રૂ મેમ્બર્સને શોધવા માટે આધુનિક ટેકનોલોજી અને નૌકાદળની પણ મદદ લેવાઈ રહી છે.
