રસોડાનો આ એક મસાલો છે ડાયાબિટીસનો કાળ: બ્લડ સુગર અને કોલેસ્ટ્રોલને જડમૂળથી નિયંત્રિત કરશે ‘તજ’
આયુર્વેદમાં મસાલાઓને માત્ર સ્વાદ વધારવા માટે નહીં, પરંતુ ઔષધિ તરીકે જોવામાં આવે છે. આજે જ્યારે ૨૦૨૬માં આધુનિક તબીબી વિજ્ઞાન પણ કુદરતી ઉપચારો તરફ વળી રહ્યું છે, ત્યારે તજ (Cinnamon) ની લોકપ્રિયતામાં મોટો ઉછાળો જોવા મળ્યો છે. આ લાકડા જેવી દેખાતી છાલમાં એવા તત્વો છે જે ડાયાબિટીસ, કોલેસ્ટ્રોલ અને નબળી રોગપ્રતિકારક શક્તિ જેવી સમસ્યાઓ માટે રામબાણ ઈલાજ સાબિત થઈ શકે છે.
૧. ડાયાબિટીસ નિયંત્રણમાં તજનો જાદુ
ડાયાબિટીસના દર્દીઓ માટે સૌથી મોટો પડકાર ઇન્સ્યુલિન સેન્સિટિવિટી જાળવવાનો હોય છે. તજમાં રહેલા સક્રિય ઘટકો શરીરમાં ઇન્સ્યુલિનની નકલ કરે છે અને કોષોને ગ્લુકોઝ શોષવામાં મદદ કરે છે.
ફાયદો: તે ખાસ કરીને ‘ફાસ્ટિંગ બ્લડ સુગર’ (ઉપવાસ દરમિયાનની સુગર) ઘટાડવામાં અત્યંત અસરકારક છે. જો નિયમિત સેવન કરવામાં આવે તો તે ટાઈપ-૨ ડાયાબિટીસના જોખમને ઘટાડે છે.
૨. હૃદય અને કોલેસ્ટ્રોલ માટે સુરક્ષા કવચ
તજ માત્ર સુગર જ નહીં, પણ લોહીમાં રહેલી ચરબી એટલે કે ‘બેડ કોલેસ્ટ્રોલ’ (LDL) ને ઘટાડવામાં મદદ કરે છે. તેમાં રહેલું પોટેશિયમ અને મેગ્નેશિયમ રક્તવાહિનીઓને આરામ આપે છે, જેનાથી બ્લડ પ્રેસર નિયંત્રણમાં રહે છે. આ રીતે તે હૃદયરોગના હુમલાનું જોખમ ઘટાડે છે.
૩. એન્ટીઑકિસડન્ટનો ખજાનો
તજમાં પોલિફેનોલ્સ નામના શક્તિશાળી એન્ટીઑકિસડન્ટ હોય છે. આ તત્વો શરીરના કોષોને થતા નુકસાન (Oxidative Stress) સામે રક્ષણ આપે છે. તેમાં રહેલું ‘સિનામાલ્ડીહાઇડ’ શરીરમાં આવતી સોજા કે બળતરા (Inflammation) ને ઘટાડે છે, જે લાંબા ગાળે કેન્સર જેવી બીમારીઓ રોકવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે.
૪. પાચનતંત્ર અને ઈમ્યુનિટીમાં વધારો
જો તમને વારંવાર ગેસ, અપચો કે પેટ ફૂલવાની સમસ્યા રહેતી હોય, તો તજ તમારા માટે શ્રેષ્ઠ છે. તે પાચન ઉત્સેચકોને સક્રિય કરે છે. વધુમાં, તેના એન્ટિબાયોટિક ગુણો શિયાળા કે બદલાતી ઋતુમાં થતા ચેપ અને વાયરસ સામે લડવાની રોગપ્રતિકારક શક્તિ બક્ષે છે.
કેવી રીતે કરશો સેવન? (નિષ્ણાતોની સલાહ)
તજનો મહત્તમ લાભ મેળવવા માટે તેને લેવાની સાચી રીત જાણવી જરૂરી છે:
તજનું પાણી: રાત્રે તજનો એક નાનો ટુકડો પાણીમાં પલાળી દો અને સવારે તેને ઉકાળી, હૂંફાળું કરીને ખાલી પેટે પીવો.
મધ સાથે: અડધી ચમચી તજ પાવડરમાં એક ચમચી મધ મિશ્ર કરીને લેવાથી શરદી-ખાસીમાં તુરંત રાહત મળે છે.
ચા કે દૂધમાં: તમારી રોજિંદી ચા અથવા હળદરવાળા દૂધમાં માત્ર એક ચપટી તજ પાવડર ઉમેરવાથી તેનો સ્વાદ અને ગુણ બંને વધી જશે.
તજ ગરમ પ્રકૃતિની હોવાથી તેનું અતિશય સેવન ટાળવું જોઈએ. દિવસમાં ૧ થી ૨ ગ્રામ (અડધી ચમચી) થી વધુ પાવડર લેવો હિતાવહ નથી. ગર્ભવતી મહિલાઓએ ડૉક્ટરની સલાહ બાદ જ તેનું સેવન કરવું.
