જાણો તમારા શહેરના ઘરેલુ ગેસ બુકિંગના આજના ભાવ

દેશભરમાં રસોઈ ગેસના વપરાશકર્તાઓ માટે આજે ૨૬ ઓગસ્ટ ૨૦૨૬ ના રોજ મહત્વપૂર્ણ અપડેટ સામે આવ્યા છે. ભારતીય સરકારી તેલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ (IOCL, BPCL, HPCL) એ સામાન્ય ગ્રાહકો દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાતા ૧૪.૨ કિલોગ્રામના ઘરેલુ LPG સિલિન્ડરના ભાવમાં કોઈ જ બદલાવ કર્યો નથી. છેલ્લા કેટલાક સમયથી ફુગાવાના કારણે ગ્રાહકો ભાવ ઘટાડાની આશા રાખી રહ્યા હતા, પરંતુ આજે પણ સિલિન્ડરના દરો જૂના સ્તરે જ સ્થિર રહ્યા છે. બીજી તરફ, વૈશ્વિક સ્તરે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વધી રહેલા લશ્કરી સંઘર્ષના કારણે ભારતે પોતાની ગેસ આયાતની રણનીતિમાં મોટો ફેરફાર કરવો પડ્યો છે.

આ વર્ષે જૂન મહિનામાં તેલ કંપનીઓ દ્વારા ઘરેલુ રસોઈ ગેસના ભાવમાં પ્રતિ સિલિન્ડર ₹૨૯ નો વધારો કરવામાં આવ્યો હતો. આ વધારા બાદથી જ દિલ્હીમાં ૧૪.૨ કિલોના ઘરેલુ સિલિન્ડરની કિંમત ₹૯૪૨ પર સ્થિર છે. દેશના અલગ-અલગ શહેરોમાં સ્થાનિક ટેક્સ અને પરિવહન ખર્ચના કારણે કિંમતોમાં તફાવત જોવા મળે છે.

આજના તાજેતરના દરો અનુસાર, મુંબઈમાં ઘરેલુ સિલિન્ડર ₹૯૪૧.૫૦, બેંગલુરુમાં ₹૯૪૪.૫૦, ભોપાલમાં ₹૯૪૭.૫૦, ચેન્નાઈમાં ₹૯૫૭.૫૦ અને કોલકાતામાં ₹૯૬૮.૦૦ માં ઉપલબ્ધ છે. દેશના અન્ય વિસ્તારોની સરખામણીએ પૂર્વ અને ઉત્તર-પૂર્વના કેટલાક શહેરોમાં ભાવ વધુ છે. ઇન્દોરમાં ઘરેલુ સિલિન્ડર ₹૯૭૦.૦૦, રાંચીમાં ₹૯૯૯.૫૦ અને પટનામાં દેશમાં સૌથી વધુ એટલે કે ₹૧,૦૩૧.૫૦ પ્રતિ સિલિન્ડરના ભાવે બુક થઈ રહ્યો છે.

જોકે, ઘરેલુ ગ્રાહકોને કોઈ નવી રાહત મળી નથી, પરંતુ તેલ કંપનીઓએ આ મહિનાની શરૂઆતમાં ૧૯ કિલોગ્રામના વાણિજ્યિક (Commercial) LPG સિલિન્ડરના ભાવમાં પ્રતિ સિલિન્ડર આશરે ₹૧૯૪ થી ₹૨૦૦ નો નોંધપાત્ર ઘટાડો કર્યો હતો. આ ઘટાડા બાદ દિલ્હીમાં વાણિજ્યિક સિલિન્ડરનો ભાવ ₹૨,૭૩૮, મુંબઈમાં ₹૨,૬૯૧.૫૦, કોલકાતામાં ₹૨,૮૭૨.૫૦, ચેન્નાઈમાં ₹૨,૯૦૬, ભોપાલ તથા ઇન્દોરમાં ₹૨,૭૪૩, રાંચીમાં ₹૨,૯૨૨ અને પટનામાં ₹૩,૦૧૮ પહોંચ્યો છે. આ ફેરફારથી હોટેલ, રેસ્ટોરન્ટ અને નાની વેપારી સંસ્થાઓને મોટો આર્થિક લાભ થયો છે.

ભારતમાં રસોઈ ગેસના દરો સ્થિર રહેવાની સાથે સાથે પૃષ્ઠભૂમિમાં એક મોટો ઊર્જા ફેરફાર આકાર લઈ રહ્યો છે. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૬ થી શરૂ થયેલો યુદ્ધનો માહોલ હવે આંતરરાષ્ટ્રીય શિપિંગ રૂટ માટે મોટો ખતરો બની ગયો છે. ખાસ કરીને મધ્ય પૂર્વનો સૌથી મહત્વનો દરિયાઈ માર્ગ ‘હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ’ (Strait of Hormuz) અવરોધિત થવાની આશંકા ઊભી થઈ છે.

અગાઉ ભારત પોતાની LPG અને રસોઈ ગેસની કુલ જરૂરિયાતોના આશરે ૯૦ ટકા જેટલો હિસ્સો મધ્ય પૂર્વના દેશો પાસેથી ખરીદતો હતો. પરંતુ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ રૂટ પર જોખમ વધતાં ભારતે તાત્કાલિક પોતાની આયાત પેટર્ન બદલીને યુએસ સ્પોટ માર્કેટમાંથી લિક્વિફાઇડ પેટ્રોલિયમ ગેસ (LPG) અને લિક્વિફાઇડ નેચરલ ગેસ (LNG) ની ખરીદીમાં મોટો વધારો કર્યો છે.

મેરીટાઇમ ઇન્ટેલિજન્સ ફર્મ ‘કેપ્લર’ (Kpler) ના તાજેતરના આંકડા દર્શાવે છે કે જુલાઈ મહિનામાં ભારતે અમેરિકા પાસેથી ૦.૮૯ મિલિયન ટન LPG આયાત કર્યું હતું, જ્યારે ઓગસ્ટ મહિનામાં આ ખરીદી ૦.૬૨ મિલિયન ટન રહી છે. ઓગસ્ટ ૨૦૨૬ ના આંકડા અનુસાર, ભારતની કુલ LPG આયાતમાં એકલા અમેરિકાનો હિસ્સો વધીને ૭૩ ટકા પર પહોંચી ગયો છે.

આની સરખામણીએ, અત્યાર સુધી ભારતના પરંપરાગત અને સૌથી મોટા ગેસ સપ્લાયર રહેલા ગલ્ફ (અખાતી) દેશોમાંથી આયાતમાં અભૂતપૂર્વ ઘટાડો નોંધાયો છે. સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE) માંથી ઓગસ્ટમાં ભારતની LPG આયાત ઘટીને માત્ર ૧,૪૦,૦૦૦ ટન અને કતારથી માત્ર ૬૦,૦૦૦ ટન રહી ગઈ છે. સૌથી ચોંકાવનારી બાબત એ છે કે જુલાઈ અને ઓગસ્ટ બંને મહિના દરમિયાન સાઉદી અરેબિયાથી ભારતની LPG આયાત તળિયે પહોંચીને શૂન્ય રહી છે. વૈશ્વિક સંકટ વચ્ચે પણ દેશમાં રસોઈ ગેસની અછત સર્જાય નહીં તે માટે ભારત સરકાર અને તેલ કંપનીઓ સક્રિય રીતે કામ કરી રહી છે.