કર્મચારીઓ સાવધાન! LTC ક્લેમ માટે હવે આપવા પડશે વધુ ડોક્યુમેન્ટ્સ, જાણો ઇન્કમ ટેક્સના નવા ડ્રાફ્ટ નિયમો

LTC દાવા હવે સરળ રહેશે નહીં: 1 એપ્રિલથી નિયમો બદલાશે, પુરાવા વિના કર મુક્તિ મેળવવી મુશ્કેલ બનશે.

જો તમે સરકારી કે ખાનગી ક્ષેત્રમાં નોકરી કરો છો અને દર વર્ષે કે દર બે વર્ષે મળતા LTC (Leave Travel Concession) એટલે કે પ્રવાસ ભથ્થાના લાભથી વેકેશન માણો છો, તો સાવધાન થઈ જવાની જરૂર છે. આગામી 1 એપ્રિલ, 2026 થી આવકવેરાના નવા ડ્રાફ્ટ નિયમો હેઠળ LTC ક્લેમ કરવાની પ્રક્રિયા હવે પહેલા જેવી સરળ નહીં રહે.

સરકાર હવે LTC ક્લેમમાં પારદર્શિતા લાવવા અને ખોટા ક્લેમ અટકાવવા માટે મજબૂત પુરાવાઓ માંગવાની તૈયારી કરી રહી છે. ચાલો સમજીએ કે નવા નિયમોમાં શું બદલાવ આવવાના છે અને તમારે પ્રવાસ પર જતા પહેલા કઈ બાબતોનું ધ્યાન રાખવું પડશે.

શું છે આ નવો ‘ફોર્મ 12BB’ અને ‘ફોર્મ 124’?

અત્યાર સુધી ઘણા કિસ્સાઓમાં કર્મચારીઓ માત્ર ટિકિટની વિગતો આપીને LTC ક્લેમ કરી લેતા હતા, પરંતુ હવે ‘ડ્રાફ્ટ ઇન્કમ ટેક્સ રૂલ્સ 2026’ મુજબ કર્મચારીઓએ ફોર્મ 124 માં પ્રવાસના વિગતવાર પુરાવા રજૂ કરવા પડશે. આમાં માત્ર ટિકિટ જ નહીં, પણ પ્રવાસ ખરેખર થયો છે તે સાબિત કરતા દસ્તાવેજો પણ આપવા પડી શકે છે.

ટેક્સના બોજથી મળશે મુક્તિ! ભારત સરકારે અર્થતંત્રને મજબૂત કરવા માટે લીધું મોટું પગલું

વેદાંતામાં મોટું પરિવર્તન: બદલાઈ ગયું કંપનીનું નામ, હવે રોકાણકારોને થશે આ ખાસ ફાયદો!

નવી શરતો અને નિયમો: એક નજરે

નવા નિયમો મુજબ LTC ક્લેમ કરતી વખતે નીચેની બાબતોનું પાલન કરવું અનિવાર્ય બનશે:

1. વાસ્તવિક ખર્ચ પર જ મળશે છૂટ: ઘણીવાર કર્મચારીઓ પેકેજ ટૂર લેતા હોય છે જેમાં ખાવા-પીવાનો અને રહેવાનો ખર્ચ પણ સામેલ હોય છે. પરંતુ નવા નિયમો સ્પષ્ટ કરે છે કે આવકવેરામાં છૂટ માત્ર વાસ્તવિક પ્રવાસ ખર્ચ (એટલે કે ટ્રેન કે વિમાનનું ભાડું) પર જ મળશે. લોજિંગ અને બોર્ડિંગના ખર્ચ પર ટેક્સ બેનિફિટ નહીં મળે.

2. હવાઈ અને રેલ ભાડાની મર્યાદા: તમે ગમે તેટલી મોંઘી ટિકિટ ખરીદો, પણ છૂટની એક મર્યાદા નક્કી હશે. એર ઇન્ડિયાના ઇકોનોમી ક્લાસનું ટૂંકા રસ્તાનું ભાડું અથવા રેલ્વેના ફર્સ્ટ ક્લાસ એસી ભાડા સુધીની જ રકમ ટેક્સ ફ્રી ગણાશે. જો તમે તેનાથી વધુ ખર્ચ કરો છો, તો વધારાની રકમ પર ટેક્સ લાગશે.

3. ચાર વર્ષનો બ્લોક પિરિયડ: LTC નો લાભ ચાર વર્ષના નિશ્ચિત બ્લોકમાં માત્ર બે પ્રવાસ માટે જ મળે છે. જો તમે આ બ્લોકમાં બેથી વધુ પ્રવાસ કરો છો, તો બાકીના પ્રવાસનો ખર્ચ તમારા પગારમાં ઉમેરાશે અને તેના પર ટેક્સ લાગશે.

4. બાળકોની સંખ્યાનો નિયમ: આ એક ખૂબ જ મહત્વનો અને કડક નિયમ છે. જો તમારા બેથી વધુ હયાત બાળકો હોય (1 ઓક્ટોબર 1998 પછી જન્મેલા), તો બેથી વધુ બાળકોના પ્રવાસ ખર્ચ પર LTC ક્લેમ કરી શકાશે નહીં. જોકે, જો પ્રથમ પ્રસૂતિમાં એક બાળક અને બીજી પ્રસૂતિમાં જોડકા (Twins) બાળકો હોય, તો આ નિયમમાં થોડી છૂટ મળે છે.

કેમ નિયમો કડક કરવામાં આવ્યા?

ઇન્કમ ટેક્સ વિભાગના નિરીક્ષણમાં જાણવા મળ્યું હતું કે ઘણા કિસ્સાઓમાં બોગસ ટ્રાવેલ એજન્ટો દ્વારા ખોટી ટિકિટો બનાવીને LTC ક્લેમ કરવામાં આવતા હતા. ટેક્સની ચોરી અટકાવવા અને માત્ર વાસ્તવિક પ્રવાસીઓને જ લાભ મળે તે માટે હવે સખત ડોક્યુમેન્ટેશન માંગવામાં આવશે. હવે તમારે તમારા બોર્ડિંગ પાસ, પેમેન્ટની રસીદો અને કદાચ હોટલના બિલ પણ પુરાવા તરીકે સાચવી રાખવા પડશે.

કર્મચારીઓએ હવે શું તૈયારી રાખવી પડશે?

• ડિજિટલ પેમેન્ટ: હંમેશા ટિકિટનું પેમેન્ટ બેંકિંગ ચેનલ (UPI, કાર્ડ કે નેટ બેંકિંગ) થી જ કરો. કેશ પેમેન્ટના ક્લેમ રિજેક્ટ થવાની શક્યતા વધી જશે.

• ટ્રાવેલ એજન્ટની પસંદગી: માન્યતા પ્રાપ્ત ટ્રાવેલ એજન્ટ પાસેથી જ ટિકિટ બુક કરાવો જે જીએસટી (GST) વાળું બિલ આપી શકે.

• બોર્ડિંગ પાસ સાચવો: જો તમે વિમાનમાં મુસાફરી કરો છો, તો તમારા બોર્ડિંગ પાસને સાચવી રાખો. ભવિષ્યમાં આ એક મહત્વનો પુરાવો બની શકે છે.

• કુટુંબની વિગતો: તમારા કુટુંબના સભ્યોના આધાર કાર્ડ અને અન્ય વિગતો ઓફિસમાં પહેલેથી જ અપડેટ રાખો જેથી ક્લેમ વખતે મુશ્કેલી ન પડે.

આ નવા નિયમો કદાચ શરૂઆતમાં થોડા અઘરા લાગી શકે છે, પરંતુ તેનાથી ટેક્સ સિસ્ટમ વધુ મજબૂત બનશે. જો તમે સાચા પુરાવા સાથે ક્લેમ કરશો, તો તમારે ચિંતા કરવાની જરૂર નથી. પરંતુ હવે “શોર્ટકટ” થી LTC ક્લેમ કરવાનું જોખમી સાબિત થઈ શકે છે.