‘અહંકારી અને જૂઠા’: મતદાર યાદી વિવાદ પર ચૂંટણી પંચ પર વરસી પડ્યા મમતા બેનર્જી, 58 લાખ નામ કપાયા હોવાનો આરોપ
પશ્ચિમ બંગાળમાં મતદાર યાદી સુધારણા (SIR) ને લઈને રાજકીય વિવાદ વકર્યો છે. મુખ્યમંત્રી મમતા બેનર્જીએ દિલ્હીમાં મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર (CEC) જ્ઞાનેશ કુમાર સાથે મુલાકાત કર્યા બાદ ચૂંટણી પંચ પર ગંભીર આક્ષેપો કર્યા હતા. તેમણે CEC ને “અહંકારી અને જૂઠા” ગણાવતા દાવો કર્યો હતો કે બંગાળની મતદાર યાદીમાંથી 58 લાખ મતદારોના નામ ગેરકાયદેસર રીતે હટાવી દેવામાં આવ્યા છે.
દિલ્હી સ્થિત નિર્વાચન સદનમાં મળેલી આ બેઠક બાદ મમતા બેનર્જીએ મીડિયા સાથેની વાતચીતમાં ચૂંટણી પંચની કાર્યપદ્ધતિ પર તીખા પ્રહારો કર્યા હતા, જેનાથી આ વિવાદ વધુ ઘેરો બન્યો છે.
દિલ્હી બેઠક બાદ હાઈ-વોલ્ટેજ નિવેદનબાજી
મુખ્યમંત્રી મમતા બેનર્જીએ આરોપ લગાવ્યો હતો કે બેઠક દરમિયાન CEC નું વર્તન અપમાનજનક હતું. તેમણે દાવો કર્યો કે પંચ નિષ્પક્ષ સંસ્થાના બદલે “ભાજપના એજન્ટ” ની જેમ કામ કરી રહ્યું છે. નારાજગી વ્યક્ત કરતા મમતા બેનર્જીએ બેઠકનો અધવચ્ચેથી બહિષ્કાર કર્યો હતો.
તેમણે એવો પણ સવાલ ઉઠાવ્યો હતો કે વિશેષ સઘન સુધારણા (Special Intensive Revision – SIR) માત્ર પશ્ચિમ બંગાળ, કેરળ અને તમિલનાડુ જેવા વિપક્ષ શાસિત રાજ્યોમાં જ કેમ કરવામાં આવી રહી છે. આ ઉપરાંત, દિલ્હીમાં બંગ ભવનની બહાર ભારે પોલીસ બંદોબસ્તની તૈનાતી અંગે પણ તેમણે નારાજગી વ્યક્ત કરી હતી અને તેને બંગાળના લોકોનું ઉત્પીડન ગણાવ્યું હતું.
શું છે SIR વિવાદ અને ‘બેકડોર NRC’ નો આરોપ?
ચૂંટણી પંચ દ્વારા ચલાવવામાં આવી રહેલા SIR અભિયાનને મમતા બેનર્જીએ “બેકડોર NRC” ગણાવ્યું છે. તેમનું કહેવું છે કે આ પ્રક્રિયા મતદારોને ડરાવવા અને ચૂંટણી પ્રક્રિયામાંથી બહાર કરવાનો પ્રયાસ છે. મુખ્યમંત્રીના મુખ્ય આરોપો નીચે મુજબ છે:
- 58 લાખ નામ હટાવવાનો દાવો: પૂરતી ચકાસણી વિના ડ્રાફ્ટ મતદાર યાદીમાંથી લાખો નામ હટાવવામાં આવ્યા.
- ટેકનિકલ ખામીઓ: જૂના કાગળના રેકોર્ડના AI આધારિત ડિજિટલાઇઝેશનને કારણે મોટી ભૂલો સામે આવી છે, જેમાં અનેક જીવિત લોકોને મૃત જાહેર કરવામાં આવ્યા.
- માઇક્રો-ઓબ્ઝર્વર પર સવાલ: મમતા બેનર્જીએ આરોપ લગાવ્યો કે પંચે ગેરકાયદેસર રીતે 8,100 માઇક્રો-ઓબ્ઝર્વર નિયુક્ત કર્યા છે, જેઓ ભાજપ સાથે સંકળાયેલા છે અને મતદાર યાદીમાં હેરાફેરી કરી રહ્યા છે.
- માનવીય સંકટનો આરોપ: મુખ્યમંત્રીએ દાવો કર્યો કે આ પ્રક્રિયાને કારણે સર્જાયેલા તણાવ અને ઉત્પીડનને લીધે અત્યાર સુધીમાં લગભગ 140 લોકોના મોત થયા છે.
સુપ્રીમ કોર્ટમાં પહોંચ્યો મામલો
મતદાર યાદી સુધારણા સામે મમતા બેનર્જીએ વ્યક્તિગત રીતે સુપ્રીમ કોર્ટમાં રિટ પિટિશન દાખલ કરી છે. અરજીમાં SIR પ્રક્રિયાને “ગેરકાયદેસર, મનસ્વી અને સરમુખત્યારશાહી” ગણાવી છે. TMC નું કહેવું છે કે સુપ્રીમ કોર્ટે અગાઉ નિર્દેશ આપ્યો હતો કે મતદાર યાદીમાં રહેલી ‘લોજિકલ વિસંગતતાઓ’ જાહેર કરવામાં આવે, પરંતુ ચૂંટણી પંચ આ નિર્દેશોનું પાલન કરી રહ્યું નથી.
ચૂંટણી પંચનો પલટવાર
ચૂંટણી પંચે મમતા બેનર્જીના તમામ આરોપોને પાયાવિહોણા ગણાવીને ફગાવી દીધા છે. પંચના જણાવ્યા અનુસાર:
- CEC એ મુખ્યમંત્રીની વાતો ધીરજપૂર્વક સાંભળી હતી, પરંતુ લગાડવામાં આવેલા આરોપો તથ્યહીન છે.
- પંચે સ્પષ્ટ કર્યું કે કાયદાનું શાસન સર્વોપરી રહેશે અને કામમાં અવરોધ ઉભો કરનારાઓ સામે કડક પગલાં લેવામાં આવશે.
- પંચે એવો પણ આક્ષેપ કર્યો હતો કે TMC સાથે જોડાયેલા કેટલાક નેતાઓ દ્વારા અધિકારીઓને ડરાવવા-ધમકાવવા અને ચૂંટણી કચેરીઓમાં તોડફોડની ઘટનાઓ સામે આવી છે.
2026 વિધાનસભા ચૂંટણીની પૃષ્ઠભૂમિ
આ સમગ્ર વિવાદ એવા સમયે સામે આવ્યો છે જ્યારે પશ્ચિમ બંગાળ વિધાનસભા ચૂંટણી 2026 નજીક છે. રાજ્ય વિધાનસભાની મુદત 7 મે 2026 ના રોજ પૂર્ણ થઈ રહી છે અને ચૂંટણી માર્ચ-એપ્રિલ 2026 માં યોજાય તેવી શક્યતા છે. 294 બેઠકો ધરાવતી વિધાનસભામાં સત્તા ટકાવી રાખવા માટે તૃણમૂલ કોંગ્રેસ અને ભાજપ વચ્ચે સીધો મુકાબલો માનવામાં આવે છે.
