નવેમ્બર માસમાં કૃષિ ક્ષેત્રની મોટી ઉપલબ્ધિ અને મધ ઉત્પાદન પર પ્રધાનમંત્રીનું ધ્યાન
પ્રધાનમંત્રીએ રેડિયો કાર્યક્રમને સંબોધતા દેશના નાગરિકોને નવેમ્બરના મહિનામાં થયેલા અનેક સકારાત્મક પરિવર્તનો યાદ અપાવ્યા. તેમણે સંવિધાન દિવસના પ્રસંગની વાત કરતાં રાષ્ટ્રીય પરંપરા અને લોકશાહી મૂલ્યોને યાદ રાખવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો. આ સાથે તેમણે કૃષિ ક્ષેત્રમાં દેશે હાંસલ કરેલી નવી સફળતાઓનો ઉલ્લેખ કરતા કહ્યું કે અનેક વર્ષોની મહેનત પછી ભારતે અનાજ ઉત્પાદનમાં ઐતિહાસિક ઉછાળો નોંધાવ્યો છે. ખેડૂતોના પરિશ્રમ અને નવી પદ્ધતિઓના પ્રયોગો કારણે આ સિદ્ધિ વધુ ગૌરવપૂર્ણ બની છે.
કૃષિ ક્ષેત્રમાં ૩૫૭ મિલિયન ટન અનાજનું ઉત્પાદન, દાયકામાં નોંધપાત્ર વધારો
કૃષિ ઉત્પાદન વિશે ચર્ચા કરતાં પ્રધાનમંત્રીએ જણાવ્યું કે છેલ્લા દસ વર્ષમાં ખાદ્ય ઉત્પાદનમાં મોટો વધારો નોંધાયો છે. અગાઉની સરખામણીમાં દેશે લગભગ સો મિલિયન ટન વધારે અનાજનું ઉત્પાદન કર્યું છે, જે ભવિષ્ય માટે આશાદાયી સંકેત છે. વધતા ઉત્પાદન સાથે ખેડૂતોની આવકમાં સુધારો જોવા મળે છે અને દેશની ખાદ્ય સુરક્ષા વધુ મજબૂત બની છે. સરકાર દ્વારા અપનાવાયેલી નીતિઓ અને તકનીકી સહકારથી કૃષિ ક્ષેત્રને નવી દિશા મળી રહી છે.
જમ્મુ-કાશ્મીરની પહાડી ધરામાં બનતું સુલાઈ મધ, વિશિષ્ટ સ્વાદ અને ઓળખ
પ્રધાનમંત્રીએ ખાસ કરીને કાશ્મીરના વનપ્રદેશોમાં મળતા અનોખા સુલાઈ મધનો ઉલ્લેખ કર્યો. પહાડોમાં ઉગતા સુલાઈના ફૂલો પર આંચળિયાંની મહેનતથી તૈયાર થતું આ સફેદ રંગનું મધ હવે દેશભરમાં જાણીતા બનતું જાય છે. આ મધનો સ્વાદ સામાન્ય મધથી અલગ અને હળવો સુગંધસભર હોય છે, જેનાથી ગ્રાહકોમાં તેની માંગ સતત વધી રહી છે. વનપ્રદેશ અને કુદરતી માહોલ વચ્ચે મધનું આ સર્જન પ્રકૃતિ અને માનવ વચ્ચેની સુમેળભરી કડી દર્શાવે છે.
GI માન્યતા પછી સુલાઈ મધની ખ્યાતિમાં વધારો, ખેડૂતોને નવી તકો
ગત કેટલાક વર્ષોમાં આ મધને ભૂગોળીય ઓળખ પ્રાપ્ત થતાં તેને રાષ્ટ્રીય સ્તરે અલગ સ્થાન પ્રાપ્ત થયું છે. GI નોંધણીને કારણે મધની વિશ્વસનીયતા વધી અને દર વર્ષે વેચાણમાં ઝડપી વૃદ્ધિ જોવા મળી રહી છે. સ્થાનિક યુવાનો અને મહિલાઓ મધના પ્રસંસ્કરણ અને પેકેજિંગ ક્ષેત્રે જોડાતા રોજગારનો વ્યાપ વધ્યો છે. આ પહેલથી અનેક કુટુંબોને આવકના નવા સ્ત્રોત મળ્યા છે, જે ગ્રામ સુધી વિકાસ પહોંચાડવામાં મદદરૂપ થયા છે.
દક્ષિણ કન્નડાના પુત્તુરમાં મધ સંભાળ અને પ્રોસેસિંગનું સફળ મોડેલ
દક્ષિણ પ્રદેશમાં આવેલી એક ખેડૂત સંસ્થા મધ ઉત્પાદનને વ્યવસાયિક રૂપ આપવા માટે સક્રિય રહી છે. અહીં આવેલા પ્રોસેસિંગ કેન્દ્રોમાં ગુણવત્તા તપાસ અને શુદ્ધીકરણની સુવિધાઓ સાથે મધ બજાર સુધી પહોંચાડવામાં આવે છે. આ મૉડલનો લાભ હજારો ખેડૂતોએ મેળવ્યો છે, જેના પરિણામે ગામડાઓમાં સ્વાવલંબન અને ઉદ્યોગશીલતા વિકસવામાં મદદ મળી. સ્થાનિક સ્ત્રોતોને બ્રાન્ડરૂપ અપાવી શહેર સુધી પહોંચાડવાનો આ પ્રયાસ અન્ય વિસ્તારો માટે પ્રેરણારૂપ ગણાય છે.
તુમકુરુમાં સંઘીય પ્રયાસથી મધ ઉત્પાદન અને વેચાણમાં નોંધપાત્ર વધારો
કર્ણાટક રાજ્યના કેટલાક વિસ્તારોમાં સહકાર આપતી સંસ્થાઓ મધમાખી પાલનને નવો વેગ આપી રહી છે. દરેક સભ્યને પ્રારંભમાં મધમાખીના બોક્સ આપીને ઉત્પાદન શરૂ કરવાનું પ્રોત્સાહન આપવામાં આવે છે. ત્યારબાદ સંસ્થા તરફથી એવું તંત્ર ઉભું કરવામાં આવે છે જ્યાંથી મધ એકત્રિત અને પેકેજિંગ કર્યા પછી સ્થાનિક બજારમાં મોકલવામાં આવે છે. આ પ્રણાલીના લાભથી ઘણા સભ્યોને નોંધપાત્ર આવક પ્રાપ્ત થઈ અને ગામોમાં ઉદ્યોગિક ભાવનાનો વિકાસ થયો.
છેલ્લા દાયકામાં મધ ઉત્પાદનમાં બમણાથી વધુ વધારો, નિકાસ પણ વધી
દેશમાં મધનું ઉત્પાદન એક સમયે સાત લાખ મેટ્રિક ટનથી ઓછું હતું, જ્યારે આજના સમયમાં તે આ આંકને દોઢ લાખ મેટ્રિક ટનથી વધુ પાર કરી ચૂક્યું છે. ઉત્પાદન વધતા માર્કેટની માંગ પણ વધી અને વિદેશી દેશોમાં નિકાસ ત્રણ ગણાથી વધુ વધી ગઈ હોવાનું જણાવાયું. નિકાસથી દેશની અર્થવ્યવસ્થાને ફાયદો થાય છે અને ખેડૂતોને ન્યાયિક ભાવ મળે છે. મધમાખી પાલન યોજનાના વિસ્તરણથી દેશમાં અનેક લોકો માટે રોજગારના નવા રસ્તા ખુલ્યા છે.
નેચરલ ખેતી તરફ યુવા પેઢી આકર્ષાય
પ્રધાનમંત્રીએ તાજેતરમાં કોયમ્બતૂર ખાતે યોજાયેલા પ્રાકૃતિક ખેતી સંમેલનમાં ભાગ લીધો હતો. ત્યાં તેમણે જોયું કે યુવાશક્તિ સાથે અનુભવી ખેડૂતો પણ રસાયણ મુક્ત ખેતી તરફ ઝડપથી આગળ વધી રહ્યા છે. પ્રકૃતિ સાથે સુમેળમાં પેદાશ મેળવી શકાય તો જમીન ઉર્વર રહે છે અને પાણી-માટીનું સંરક્ષણ થાય છે. આ પદ્ધતિને વધતી પ્રેરણા મળે તો ગ્રામ્ય અર્થતંત્ર વધુ મજબૂત થશે અને ભવિષ્યની પેઢીઓને શુદ્ધ ખોરાક મળી રહેશે.
