અમેરિકા નહીં, આ મુસ્લિમ દેશે ૨૦૨૫માં સૌથી વધુ ભારતીયોને કર્યા ડિપોર્ટ; આંકડો જાણીને ચોંકી જશો
વર્ષ ૨૦૨૫માં ભારતીયોના દેશનિકાલ (Deportation) અંગે એક ચોંકાવનારો ખુલાસો થયો છે. સામાન્ય રીતે એવી માન્યતા હોય છે કે અમેરિકા ગેરકાયદેસર વસવાટ બદલ સૌથી વધુ લોકોને પરત મોકલે છે, પરંતુ ભારત સરકારના વિદેશ મંત્રાલય (MEA) દ્વારા રાજ્યસભામાં રજૂ કરવામાં આવેલા તાજેતરના આંકડા કંઈક અલગ જ વાસ્તવિકતા દર્શાવે છે. આ અહેવાલ મુજબ, વર્ષ ૨૦૨૫માં અમેરિકા કરતાં પણ વધુ ભારતીયોને સાઉદી અરેબિયાએ પોતાના દેશમાંથી બહાર કાઢ્યા છે.
સાઉદી અરેબિયા ટોચ પર, ૧૧ હજારથી વધુની ઘરવાપસી
વિદેશ મંત્રાલયના ડેટા અનુસાર, વર્ષ ૨૦૨૫માં કુલ ૮૧ દેશોમાંથી ૨૪,૬૦૦થી વધુ ભારતીયોને ડિપોર્ટ કરવામાં આવ્યા હતા. આ યાદીમાં સાઉદી અરેબિયા પ્રથમ ક્રમે છે. સાઉદી સત્તાવાળાઓએ એક વર્ષના ગાળામાં ૧૧,૦૦૦થી વધુ ભારતીય નાગરિકોને પરત ભારત મોકલી દીધા છે. આ આંકડો અન્ય કોઈપણ દેશની સરખામણીએ ઘણો વધારે છે.
બીજી તરફ, જો અમેરિકાની વાત કરીએ તો ત્યાંથી અંદાજે ૩,૮૦૦ ભારતીયોને ડિપોર્ટ કરવામાં આવ્યા છે. જોકે આ આંકડો અમેરિકા માટે છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં સૌથી વધુ છે, પરંતુ સાઉદી અરેબિયાની સરખામણીમાં તે ઘણો ઓછો છે. અમેરિકામાં વોશિંગ્ટન ડીસી અને હ્યુસ્ટન જેવા શહેરોમાંથી સૌથી વધુ ભારતીયોને પરત મોકલવામાં આવ્યા છે.
કેમ સાઉદી અરેબિયામાંથી આટલા મોટા પાયે દેશનિકાલ થયો?
સાઉદી અરેબિયામાં આશરે ૨૦ થી ૨૭ લાખ ભારતીયો વસવાટ કરે છે, જેઓ બાંધકામ, હોસ્પિટાલિટી અને એન્જિનિયરિંગ જેવા ક્ષેત્રોમાં કાર્યરત છે. વિદેશ મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, ડિપોર્ટ થવા પાછળના મુખ્ય કારણો નીચે મુજબ છે:
- વિઝા અવધિ પૂર્ણ થવી (Overstay): વિઝાની મુદત પૂરી થઈ ગયા પછી પણ ત્યાં રોકાઈ રહેવું.
- લેબર કાયદાનું ઉલ્લંઘન: માન્ય વર્ક પરમિટ વિના કામ કરવું અથવા જે માલિક (કફીલ) પાસે વિઝા હોય તેના સિવાય અન્ય જગ્યાએ કામ કરવું.
- દસ્તાવેજોમાં ખામી: નકલી વિઝા અથવા એજન્ટો દ્વારા કરવામાં આવેલી છેતરપિંડીને કારણે ઘણા કામદારો મુશ્કેલીમાં મુકાય છે.
- નાના ગુનાઓ: સ્થાનિક કાયદાનું અજ્ઞાન અને સિવિલ કે ક્રિમિનલ કેસોમાં સંડોવણી.
અન્ય દેશોની સ્થિતિ
સાઉદી અરેબિયા અને અમેરિકા સિવાય અન્ય ખાડી દેશો અને દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયાના દેશોમાં પણ ભારતીયો સામે કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે.
- મ્યાનમાર: ૧,૫૯૧ ભારતીયો
- યુનાઈટેડ આરબ અમીરાત (UAE): ૧,૪૬૯ ભારતીયો
- મલેશિયા: ૧,૪૮૫ ભારતીયો
- બહેરીન: ૭૬૪ ભારતીયો
- થાઈલેન્ડ: ૪૮૧ ભારતીયો
નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, મ્યાનમાર અને કંબોડિયા જેવા દેશોમાં ‘સાયબર સ્લેવરી’ (Cyber Slavery) એટલે કે ગેરકાયદેસર ઓનલાઈન કામોમાં ફસાયેલા ભારતીયોને બચાવીને પરત લાવવાની પ્રક્રિયાને કારણે પણ આ આંકડો વધ્યો છે.
વિદેશ જતા ભારતીયો માટે સાવચેતી
તેલંગાણા સરકારની NRI એડવાઇઝરી કમિટીના વાઈસ ચેરમેન ભીમા રેડ્ડીએ જણાવ્યું હતું કે, ગલ્ફ દેશોમાં જતા મોટાભાગના કામદારો ઓછા ભણેલા હોય છે અને તેઓ એજન્ટોની જાળમાં ફસાઈ જાય છે. ભારત સરકારે અપીલ કરી છે કે વિદેશ જતી વખતે હંમેશા ઇ-માઇગ્રેટ (e-Migrate) પોર્ટલનો ઉપયોગ કરવો અને સ્થાનિક કાયદાઓનું ચુસ્તપણે પાલન કરવું.
આ આંકડાઓ સ્પષ્ટ કરે છે કે વિદેશમાં વસતા ભારતીયો માટે હવે નિયમો વધુ કડક બની રહ્યા છે અને દસ્તાવેજોની ચકાસણી પણ સઘન કરવામાં આવી રહી છે.

