ચોમાસાની વિદાય વચ્ચે હવામાન વિભાગની મોટો ધડાકો: આગામી ૧૨ કલાકોમાં ૧૯ રાજ્યોમાં ધોધમાર વરસાદ અને તોફાની પવનની ગંભીર ચેતવણી
દેશભરમાંથી ચોમાસું ધીમે ધીમે પાછું ખેંચાઈ રહ્યું હોવાના અહેવાલો વચ્ચે ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD) દ્વારા એક ખૂબ જ ચિંતાજનક અને તણાવપૂર્ણ આગાહી જારી કરવામાં આવી છે. સામાન્ય રીતે સપ્ટેમ્બરના અંતમાં વરસાદનું જોર ઘટતું હોય છે, પરંતુ આ વર્ષે કુદરતનો મૂડ કંઈક અલગ જ જોવા મળી રહ્યો છે. હવામાન વિભાગના તાજા અપડેટ મુજબ, આજે ૨૪ સપ્ટેમ્બરે દેશભરના લગભગ ૧૯ રાજ્યોમાં હળવાથી લઈને અત્યંત ભારે વરસાદ પડવાની પૂરેપૂરી શક્યતા છે. આ માત્ર સામાન્ય વરસાદ નહીં હોય, પરંતુ તેની સાથે કલાકના ૬૦ થી ૮૦ કિલોમીટરની પ્રચંડ ઝડપે જોરદાર તોફાની પવન ફૂંકાઈ શકે છે.
અચાનક બદલાયેલા આ વાતાવરણને કારણે દેશના અલગ-અલગ ભાગોમાં જનજીવન પ્રભાવિત થવાની ભીતિ સેવાઈ રહી છે. ખાસ કરીને પહાડી વિસ્તારોમાં ભૂસ્ખલન (લેન્ડસ્લાઈડ) અને મેદાની વિસ્તારોમાં વીજળી પડવાની ઘટનાઓ વધી શકે છે. જો તમે પણ આગામી દિવસોમાં પરિવાર સાથે કે કામકાજ અર્થે કોઈ પ્રવાસનું આયોજન કરી રહ્યા હોવ, તો મુસાફરી શરૂ કરતા પહેલા તમારા રૂટનું હવામાન ચકાસી લેવું અત્યંત જરૂરી છે.
બંગાળની ખાડીમાં સર્જાયું ડીપ ડિપ્રેશન: દરિયાકાંઠે તોફાનનો ખતરો
હવામાન નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, વાતાવરણમાં આવેલા આ અચાનક પલટાનું મુખ્ય કારણ બંગાળની ખાડીમાં સક્રિય થયેલી મજબૂત હવામાન સિસ્ટમ છે. બંગાળની ખાડી પર બનેલું ઊંડો દબાણ (ડીપ ડિપ્રેશન) ઝડપથી પશ્ચિમ-ઉત્તરપશ્ચિમ દિશા તરફ આગળ વધી રહ્યું છે. ૨૩ સપ્ટેમ્બરની મોડી રાત્રિ સુધીમાં આ સિસ્ટમ વધુ મજબૂત બનીને ઉત્તર આંધ્રપ્રદેશ અને દક્ષિણ ઓડિશાના દરિયાકાંઠા વચ્ચેથી જમીન પર ત્રાટકવાની ધારણા હતી.
આ સિસ્ટમની સીધી અસર હેઠળ ૨૪ સપ્ટેમ્બરથી વરસાદનું જોર અને વિસ્તાર બંને વધી જશે. ઓડિશા, છત્તીસગઢ અને તેલંગાણા જેવા રાજ્યોમાં કુદરત કોપાયમાન થાય તેવા એંધાણ છે. ઓડિશા અને આંધ્રપ્રદેશના દરિયાકાંઠે ભયાનક પવન ફૂંકાવાની સાથે દરિયામાં ખૂબ મોટા મોજાં ઉછળી શકે છે. દરિયાની પરિસ્થિતિ અત્યંત ખરાબ અને જોખમી રહેવાની હોવાથી, હવામાન વિભાગે માછીમારોને સ્પષ્ટ સૂચના આપી છે કે તેઓ કોઈપણ સંજોગોમાં દરિયામાં સાહસ ન કરે.
દિલ્હીમાં ચોમાસાની વિદાય છતાં ફરી આવશે વરસાદી આફત?
દેશની રાજધાની દિલ્હીની વાત કરીએ તો, ચોમાસાએ દિલ્હીમાંથી અધિકૃત રીતે વિદાય લઈ લીધી છે. આજે ૨૪ સપ્ટેમ્બરના રોજ દિલ્હી અને આસપાસના વિસ્તારોમાં વરસાદની સંભાવના નહિવત છે અને વાતાવરણ મુખ્યત્વે સૂકું રહેશે. પરંતુ દિલ્હીવાસીઓ માટે રાહતના સમાચાર લાંબો સમય ટકવાના નથી. IMD ની આગાહી મુજબ, ચોમાસાની વિદાય પછી પણ એક નવી સિસ્ટમ સક્રિય થઈ રહી છે, જેના કારણે ૨૭ અને ૨૮ સપ્ટેમ્બરે રાજધાનીમાં ફરી એકવાર ભારે વરસાદ ખાબકી શકે છે. આ વરસાદને કારણે વાતાવરણમાં ભેજ અને તાપમાનમાં ફેરફાર જોવા મળશે.
ઉત્તર પ્રદેશ: પૂર્વથી પશ્ચિમ સુધી વરસાદનું મોટું રાઉન્ડ
ઉત્તર પ્રદેશમાં આજે ૨૪ સપ્ટેમ્બરે વરસાદી પ્રવૃત્તિઓ થોડી મર્યાદિત અને છૂટીછવાઈ રહેશે. પરંતુ ૨૫ સપ્ટેમ્બરથી રાજ્યના પૂર્વીય ભાગોમાં વરસાદનું જોર વધવા લાગશે. પૂર્વી ઉત્તર પ્રદેશના કેટલાક જિલ્લાઓમાં છૂટાછવાયા સ્થળોએ ભારે વરસાદ પડી શકે છે. હવામાન વિભાગના જણાવ્યા મુજબ, ૨૬ સપ્ટેમ્બર યુપી માટે મુશ્કેલ બની શકે છે. આ દિવસે પૂર્વી યુપીમાં ‘ભારેથી અતિ ભારે’ વરસાદની આશંકા છે, જ્યારે પશ્ચિમી યુપીના વિસ્તારોમાં પણ મુસળધાર વરસાદ પડી શકે છે.
૨૭ સપ્ટેમ્બરે આખા ઉત્તર પ્રદેશમાં વીજળીના કડાકા-ભડાકા સાથે વરસાદી માહોલ જળવાઈ રહેશે. જોકે, ૨૮ અને ૨૯ સપ્ટેમ્બરથી આ વરસાદી સિસ્ટમ ધીમી પડશે અને માત્ર થોડા વિસ્તારો પૂરતી મર્યાદિત થઈ જશે.
બિહાર અને ઝારખંડમાં આગામી ૫ દિવસ અતિભારે વરસાદની ચેતવણી
બિહારમાં હવામાન વિભાગે ૨૪ અને ૨૫ સપ્ટેમ્બર માટે સ્પેશિયલ એલર્ટ જારી કર્યું છે. બિહારના મોટાભાગના જિલ્લાઓમાં આ બે દિવસ દરમિયાન ભારે વરસાદ અને વાવાઝોડું આવવાની પૂરેપૂરી શક્યતા છે. રાજ્યમાં આ પ્રકારનો ચોમાસાનો મિજાજ ૨૯ સપ્ટેમ્બર સુધી સતત ચાલુ રહેશે. વરસાદની સાથે આકાશી વીજળી પડવાનો મોટો ભય હોવાથી લોકોને ખુલ્લા ખેતરોમાં કે ઝાડ નીચે ન ઊભા રહેવાની સલાહ આપવામાં આવી છે.
બીજી તરફ, પડોશી રાજ્ય ઝારખંડમાં પણ સ્થિતિ ચિંતાજનક છે. હવામાન કાર્યાલયે ૨૪ સપ્ટેમ્બરે ઝારખંડના કેટલાક વિસ્તારોમાં અતિભારે વરસાદનું રેડ/ઓરેન્જ એલર્ટ આપ્યું છે. ૨૫ અને ૨૬ સપ્ટેમ્બરે પણ ભારે વરસાદ ચાલુ રહેશે. ૨૭ થી ૨૯ સપ્ટેમ્બર દરમિયાન ઝારખંડમાં થંડરસ્ટોર્મ એટલે કે વાવાઝોડા અને વીજળીના કડાકા સાથે હળવોથી મધ્યમ વરસાદ ચાલુ રહેશે.
મધ્યપ્રદેશમાં પૂર્વથી પશ્ચિમ સુધી મેઘમહેર કે મેઘતાંડવ?
મધ્યપ્રદેશમાં ચોમાસાની પાછળની ઇનિંગ્સ ખૂબ આક્રમક સાબિત થઈ રહી છે. આજે ૨૪ સપ્ટેમ્બરે પૂર્વી મધ્યપ્રદેશના વિસ્તારોમાં મુસળધાર વરસાદ પડી શકે છે. ૨૫ સપ્ટેમ્બરે વરસાદનો વ્યાપ વધશે; પૂર્વીય ભાગોમાં અતિ ભારે વરસાદ જ્યારે પશ્ચિમ મધ્યપ્રદેશમાં ભારે વરસાદની આગાહી છે. ૨૬ અને ૨૭ સપ્ટેમ્બરે પણ એમપીના અલગ-અલગ જિલ્લાઓમાં ભારેથી અતિ ભારે વરસાદનો દોર ચાલુ રહેશે. ૨૮ સપ્ટેમ્બર પછીથી જ રાજ્યના લોકોને વરસાદમાંથી થોડી રાહત મળવાની આશા છે.
ઉત્તરાખંડના પહાડોમાં ભૂસ્ખલનનું જોખમ વધી શકે છે
દેવભૂમિ ઉત્તરાખંડમાં આજે ૨૪ સપ્ટેમ્બરના રોજ માત્ર હળવા ટીપાં કે હળવો વરસાદ પડી શકે છે, પરંતુ પહાડી રાજ્યમાં ૨૫ સપ્ટેમ્બરથી વાતાવરણ ભયાનક રૂપ ધારણ કરી શકે છે. IMD એ ૨૬ અને ૨૭ સપ્ટેમ્બરે ઉત્તરાખંડના અનેક જિલ્લાઓમાં ‘અતિ ભારે વરસાદ’ની ચેતવણી આપી છે. પહાડી વિસ્તારોમાં સતત અતિ ભારે વરસાદના કારણે ભૂસ્ખલન (લેન્ડસ્લાઈડ), નદીઓમાં પૂર અને રસ્તાઓ બંધ થવાની મોટી સમસ્યાઓ સર્જાઈ શકે છે. ૨૮ અને ૨૯ સપ્ટેમ્બર સુધી પહાડોમાં મુસાફરી કરવી જોખમી સાબિત થઈ શકે છે.
નાગરિકો અને પ્રવાસીઓ માટે ખાસ સૂચના:
હવામાન વિભાગની આ ગંભીર આગાહીને ધ્યાનમાં રાખીને, અસરગ્રસ્ત ૧૯ રાજ્યોના સ્થાનિક વહીવટીતંત્રે લોકોને સતર્ક રહેવા જણાવ્યું છે. ખાસ કરીને નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં રહેતા લોકો, નદી-નાળા કિનારે વસતા નાગરિકો અને પહાડી વિસ્તારોની યાત્રા કરનારા પ્રવાસીઓએ હવામાનની પલેપલની માહિતી રાખીને જ આગળ વધવું જોઈએ.
