“ડેટા અને ડિજિટલ ભારતની શક્તિ” – મુકેશ અંબાણીએ AI ક્ષેત્રે કરી અત્યાર સુધીની સૌથી મોટી જાહેરાત.
નવી દિલ્હીમાં યોજાયેલી ‘AI ઈન્ડિયા ઇમ્પેક્ટ સમિટ 2026’માં રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝના ચેરમેન મુકેશ અંબાણીએ એક એવી જાહેરાત કરી છે જેણે વૈશ્વિક ટેકનોલોજી જગતમાં ખળભળાટ મચાવી દીધો છે. અંબાણીએ આગામી 7 વર્ષમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ક્ષેત્રે ₹10 લાખ કરોડના જંગી રોકાણની જાહેરાત કરી છે. આ રોકાણ જિયો અને રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝના સંયુક્ત પ્રયાસો દ્વારા કરવામાં આવશે, જેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ભારતને 21મી સદીની ‘AI મહાસત્તા’ બનાવવાનો છે.
ભારતનું ‘AI રિવોલ્યુશન’: ₹10 લાખ કરોડનો રોડમેપ
મુકેશ અંબાણીનું આ વિઝન માત્ર ટેકનોલોજી પૂરતું મર્યાદિત નથી, પરંતુ તે ભારતના અર્થતંત્રના દરેક પાસાને સ્પર્શે છે. ₹10 લાખ કરોડના આ રોકાણ દ્વારા રિલાયન્સ અને જિયો નીચે મુજબના ક્ષેત્રોમાં ક્રાંતિ લાવવા માંગે છે:
-
વૈશ્વિક સ્તરના ડેટા સેન્ટર્સ: AI મોડલ્સને ટ્રેન કરવા માટે અત્યંત શક્તિશાળી સુપર કોમ્પ્યુટર્સ અને ગ્રીન ડેટા સેન્ટર્સની જરૂર પડે છે. રિલાયન્સ ભારતભરમાં આવા અનેક હાઈ-ટેક સેન્ટર્સ સ્થાપશે જે માત્ર ભારત જ નહીં પરંતુ સમગ્ર વિશ્વની જરૂરિયાતો પૂરી કરી શકશે.
-
જિયો બ્રેઈન (Jio Brain): જિયોનું લક્ષ્ય દરેક ભારતીયના હાથમાં AI પહોંચાડવાનું છે. જેમ જિયોએ ડેટા સસ્તો કરીને ઇન્ટરનેટ ક્રાંતિ લાવી હતી, તેમ હવે ‘AI ફોર ઓલ’ના મંત્ર સાથે સામાન્ય નાગરિકો, ખેડૂતો અને નાના વેપારીઓ માટે સરળ AI ટુલ્સ વિકસાવવામાં આવશે.
-
સ્ટાર્ટઅપ ઇકોસિસ્ટમ: આ રોકાણનો મોટો હિસ્સો ભારતીય AI સ્ટાર્ટઅપ્સને પ્રોત્સાહન આપવા અને નવી પ્રતિભાઓને પ્લેટફોર્મ પૂરું પાડવા માટે વાપરવામાં આવશે.
ભારતની શક્તિ: ડેમોગ્રાફી, ડેટા અને ડિજિટલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર
સમિટ દરમિયાન મુકેશ અંબાણીએ ભારતની એ પાંચ શક્તિઓ વિશે વાત કરી જે વિશ્વના કોઈ પણ દેશ પાસે આ સંયોજનમાં નથી. તેમણે આ પાંચ સ્તંભોને ભારતની AI સફળતાનો પાયો ગણાવ્યા:
-
ડેટા જનરેશન: ભારત વિશ્વમાં સૌથી વધુ ડેટા જનરેટ કરતો દેશ છે. AI માટે ડેટા એ ‘નવું તેલ’ (New Oil) છે, અને ભારત આ બાબતમાં સૌથી ધનિક છે.
-
ડેમોગ્રાફી: ભારત પાસે વિશ્વની સૌથી યુવા વસ્તી છે જે ટેકનોલોજીને ઝડપથી અપનાવે છે. આ યુવા પ્રતિભા ભારતને AI હાર્વેસ્ટિંગમાં આગળ રાખશે.
-
ડિજિટલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર: જિયોના 5G નેટવર્ક અને ફાઈબર કનેક્ટિવિટીએ દેશના ખૂણે ખૂણે ડિજિટલ હાઈવે બનાવી દીધા છે, જેના પર AI ની ગાડી દોડશે.
-
ડેમોક્રસી અને ડેવલપમેન્ટ: લોકશાહી મૂલ્યો અને સતત થઈ રહેલા વિકાસને કારણે ભારત AI ના નૈતિક ઉપયોગમાં વિશ્વનું નેતૃત્વ કરી શકે છે.
અંબાણીએ વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો કે આવનારા દાયકાઓમાં દુનિયાનો કોઈ પણ દેશ ભારતની આ સંયુક્ત તાકાતનો મુકાબલો કરી શકશે નહીં.
AI થી બદલાશે સામાન્ય ભારતીયનું જીવન
રિલાયન્સના ચેરમેને સ્પષ્ટ કર્યું કે તેમનું લક્ષ્ય AI ને માત્ર લેબ કે મોટા ઓફિસો પૂરતું મર્યાદિત રાખવાનું નથી. તેઓ AI ને જનતાના કલ્યાણનું માધ્યમ બનાવવા માંગે છે.
-
કૃષિ: AI દ્વારા ખેડૂતોને હવામાન, પાકની બીમારી અને જમીનની ફળદ્રુપતા વિશે ચોક્કસ માહિતી મળશે, જે ઉત્પાદકતામાં મોટો ઉછાળો લાવશે.
-
આરોગ્ય: અંતરિયાળ ગામડાઓમાં રહેતા લોકોને AI ડોક્ટર્સ અને ડાયગ્નોસ્ટિક ટૂલ્સ દ્વારા સસ્તી અને સચોટ સારવાર મળી શકશે.
-
શિક્ષણ: દરેક બાળકને તેની શીખવાની ક્ષમતા મુજબનું પર્સનલાઇઝ્ડ એજ્યુકેશન AI દ્વારા ઉપલબ્ધ કરાવાશે.
મુકેશ અંબાણીએ અંતમાં કહ્યું હતું કે, “અમે ભારતને માત્ર AI નો યુઝર નથી બનાવવા માંગતા, પરંતુ અમે ભારતને AI નો મેન્યુફેક્ચરર અને એક્સપોર્ટર બનાવવા માંગીએ છીએ.” આ ₹10 લાખ કરોડનું રોકાણ ભારતને આત્મનિર્ભર બનાવવાની દિશામાં સૌથી મોટું કદમ સાબિત થશે.
