વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની અધ્યક્ષતામાં મળેલી કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળની બેઠકમાં આજે દેશના અર્થતંત્રને ગતિ આપતા પાંચ મુખ્ય સ્તંભો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું હતું. સરકારના આ નિર્ણયોમાં કૃષિ ક્રાંતિ, માળખાગત સુવિધાઓમાં સુધારો, લઘુ ઉદ્યોગોને ટેકો અને ભવિષ્યની ટેકનોલોજી જેવી બાબતોનો સમાવેશ થાય છે.
૧. ‘કોટન કાંતિ મિશન’: કપાસના ખેડૂતોનું નવું ભવિષ્ય
ભારત વિશ્વનો બીજો સૌથી મોટો કપાસ ઉત્પાદક દેશ હોવા છતાં, વધતી જતી સ્થાનિક માંગને પહોંચી વળવા માટે નવી ટેકનોલોજી અનિવાર્ય હતી. સરકારે ₹૫,૬૫૯ કરોડના ખર્ચે ‘કોટન કાંતિ મિશન’ ને મંજૂરી આપી છે. આ મિશન આગામી પાંચ વર્ષ (૨૦૨૬ થી ૨૦૩૧) સુધી અમલમાં રહેશે. આ યોજના હેઠળ ૩૨ લાખથી વધુ ખેડૂતોને કપાસના બિયારણ પરના સંશોધન, જંતુનાશકોના યોગ્ય ઉપયોગ અને આધુનિક રેસાના ઉત્પાદન માટે તાલીમ અને આર્થિક સહાય મળશે. ૨૦૩૦-૩૧ સુધીમાં ભારત ૪૫ મિલિયન ગાંસડીનું ઉત્પાદન કરવાનું લક્ષ્ય ધરાવે છે.
૨. શેરડીના ખેડૂતો અને MSME ને મોટી રાહત
શેરડીના ખેડૂતો માટે ૨૦૨૬-૨૭ ની સીઝન માટે FRP (Fair and Remunerative Price) નક્કી કરવામાં આવી છે, જેની નાણાકીય અસર અંદાજે ₹૧ લાખ કરોડ થશે. આનાથી ખેડૂતોને તેમના પાકનો વ્યાજબી ભાવ સીધો મળશે. બીજી તરફ, નાના અને મધ્યમ ઉદ્યોગો (MSMEs) માટે ઇમરજન્સી ક્રેડિટ લાઇન ગેરંટી સ્કીમ (ECLGS) ૫ ને લંબાવવામાં આવી છે. ₹૧૮,૧૦૦ કરોડના આ રોકાણથી લઘુ ઉદ્યોગોને સસ્તું ધિરાણ મળશે, જે રોજગારી ટકાવી રાખવા માટે અત્યંત જરૂરી છે.
૩. રેલ્વે અને મેરીટાઇમ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરમાં ક્રાંતિ
સરકારે રેલ્વે નેટવર્કને મજબૂત કરવા માટે ₹૨૩,૦૦૦ કરોડથી વધુના ત્રણ મોટા પ્રોજેક્ટ્સને મંજૂરી આપી છે. નાગદ-મથુરા, ગુંટકાલ-વાડી અને બુરવાલ-સીતાપુર લાઈનો પર ત્રીજો અને ચોથો ટ્રેક નાખવામાં આવશે. આનાથી ટ્રેનોની ગતિ વધશે અને માલસામાનની હેરફેર ઝડપી બનશે. ગુજરાત માટે પણ એક સારા સમાચાર છે; વાડીનારમાં ₹૧,૫૭૦ કરોડના ખર્ચે નવું જહાજ સમારકામ કેન્દ્ર (Ship Repair Centre) સ્થાપવામાં આવશે, જે બ્લુ ઇકોનોમીમાં ભારતનું વર્ચસ્વ વધારશે.
૪. સેમિકન્ડક્ટર: ડિજિટલ સ્વનિર્ભરતા તરફ કદમ
વિશ્વ જ્યારે ચીપની અછતનો સામનો કરી રહ્યું છે, ત્યારે ભારતે બે નવા સેમિકન્ડક્ટર યુનિટ્સને મંજૂરી આપીને ટેક-દુનિયામાં હલચલ મચાવી દીધી છે. ક્રિસ્ટલ મેટ્રિક્સ લિમિટેડ (₹૩,૦૬૮ કરોડ) અને સુચી સેમિકોન પ્રા. લિ. (₹૮૬૮ કરોડ) ના રોકાણથી દેશમાં ચિપનું ઉત્પાદન વધશે. આનાથી સ્માર્ટફોન, લેપટોપ અને ઇલેક્ટ્રિક વાહનોના ઉત્પાદન ખર્ચમાં ઘટાડો થશે અને આયાત પરની નિર્ભરતા ઘટશે.
૫. ન્યાયિક અને નીતિગત સુધારા
વહીવટી અને ટેકનિકલ નિર્ણયોની સાથે કેબિનેટે સુપ્રીમ કોર્ટની કાર્યક્ષમતા વધારવા માટે પણ મહત્વના નીતિગત ફેરફારોને મંજૂરી આપી છે. આનાથી કેસોના ઝડપી નિકાલમાં મદદ મળશે અને સામાન્ય નાગરિકને ઝડપી ન્યાય મળશે.
કેબિનેટના આ નિર્ણયો દર્શાવે છે કે સરકાર માત્ર વર્તમાન સમસ્યાઓનો જ ઉકેલ નથી શોધી રહી, પરંતુ ૨૦૪૭ સુધીમાં ‘વિકસિત ભારત’ બનાવવા માટેનો રોડમેપ પણ તૈયાર કરી રહી છે. કપાસના ખેતરોથી લઈને હાઈ-ટેક લેબ્સ સુધી, આ પરિવર્તન દરેક ભારતીયના જીવનને સ્પર્શશે.
