ઝેરમુક્ત ખેતી તરફ આગળ વધતા ખેડૂતોને ગાય આધારિત પ્રાકૃતિક કૃષિ માટે માર્ગદર્શન
તાપી જિલ્લામાં પ્રાકૃતિક ખેતીને પ્રોત્સાહન આપવા અને ખેડૂતોને આર્થિક રીતે સધ્ધર બનાવવાના ઉમદા આશય સાથે વ્યાપક સ્તરે તાલીમ શિબિરો યોજાઈ રહી છે. આ કડીમાં કુકરમુંડા તાલુકામાં પણ ‘પ્રાકૃતિક ખેતી’ વિષય પર એક વિશેષ કાર્યક્રમનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. આ શિબિરમાં તાલુકાના વિવિધ ગામોમાંથી મોટી સંખ્યામાં ખેડૂતો ઉત્સાહભેર ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. કાર્યક્રમનો મુખ્ય હેતુ ખેડૂતોને રાસાયણિક ખેતીના જોખમોથી માહિતગાર કરી, ગાય આધારિત ખેતી તરફ વાળવાનો છે, જેથી જમીન અને માનવ સ્વાસ્થ્ય બંનેનું રક્ષણ કરી શકાય.
રાસાયણિક ખાતરોના જોખમો અને ગાય આધારિત ખેતીનું મહત્વ
તાલીમ દરમિયાન કૃષિ નિષ્ણાતોએ ખેડૂતોને રાસાયણિક ખાતરો અને ઝેરી જંતુનાશકોના સતત વપરાશથી થતા નુકસાન વિશે ઊંડાણપૂર્વક સમજ આપી હતી. નિષ્ણાતોએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે ગાય આધારિત પ્રાકૃતિક ખેતી એ માત્ર પરંપરા નથી, પરંતુ વર્તમાન સમયની અનિવાર્યતા છે. આ પદ્ધતિ અપનાવવાથી ખેતીનો ખર્ચ લગભગ શૂન્ય કરી શકાય છે, કારણ કે ખાતર અને જંતુનાશકો માટે બજાર પર નિર્ભર રહેવું પડતું નથી. આ ઉપરાંત, પ્રાકૃતિક ખેતીથી જમીનની ફળદ્રુપતા લાંબા ગાળા સુધી જળવાઈ રહે છે અને પાકની ગુણવત્તામાં પણ ધરખમ સુધારો જોવા મળે છે.
જીવામૃત અને કુદરતી ખાતરો બનાવવાનું પ્રાયોગિક માર્ગદર્શન
આ શિબિરની વિશેષતા એ હતી કે ખેડૂતોને માત્ર સૈદ્ધાંતિક જ્ઞાન જ નહીં, પરંતુ પ્રત્યક્ષ નિદર્શન દ્વારા માર્ગદર્શન પૂરું પાડવામાં આવ્યું હતું. નિષ્ણાતોએ સ્થળ પર જ દેશી ગાયના છાણ અને ગૌમૂત્રમાંથી ‘જીવામૃત’ તેમજ અન્ય કુદરતી જૈવિક ખાતરો બનાવવાની સાચી રીત સમજાવી હતી. ખેડૂતોને શીખવવામાં આવ્યું કે કેવી રીતે પોતાના ખેતરમાં જ ઉપલબ્ધ સંસાધનોનો ઉપયોગ કરીને જમીનને પોષણ આપી શકાય છે. આ પ્રાયોગિક તાલીમથી ખેડૂતોમાં નવો આત્મવિશ્વાસ જાગ્યો છે અને તેઓ હવે પોતાના ખેતરમાં આ પદ્ધતિનું અમલીકરણ કરવા માટે તત્પર બન્યા છે.
ઝેરમુક્ત ખેતી અપનાવી પર્યાવરણ રક્ષાનો દ્રઢ સંકલ્પ
કાર્યક્રમના અંતે ઉપસ્થિત તમામ ખેડૂતોએ સામૂહિક રીતે ઝેરમુક્ત અને પ્રાકૃતિક ખેતી અપનાવવાનો ઉત્સાહપૂર્વક સંકલ્પ કર્યો હતો. ખેડૂત અગ્રણીઓએ જણાવ્યું કે પ્રાકૃતિક ખેતી દ્વારા પકવેલું અનાજ અને શાકભાજી લોકોના સ્વાસ્થ્ય માટે અમૃત સમાન છે. આ પ્રસંગે કૃષિ વિભાગના કર્મચારીઓએ ખેડૂતોને સરકાર તરફથી મળતી સહાય અને યોજનાઓ વિશે પણ માહિતગાર કર્યા હતા. કુકરમુંડા તાલુકાના ખેડૂતોના આ સકારાત્મક અભિગમથી આગામી સમયમાં તાપી જિલ્લો પ્રાકૃતિક કૃષિ ક્ષેત્રે એક મોડેલ તરીકે ઉભરી આવશે તેવી આશા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.
