અડધા વીઘામાંથી હજારોની આવક, પ્રાકૃતિક ખેતીની અસરકારકતા
સૌરાષ્ટ્ર અને સમગ્ર ગુજરાતમાં હવે ખેતીનું દૃશ્ય ધીમે ધીમે બદલાઈ રહ્યું છે. ખેડૂતો રાસાયણિક ખાતર અને દવાઓના વધતા ખર્ચથી કંટાળી પ્રાકૃતિક ખેતી તરફ વળી રહ્યા છે. રાજ્યભરમાં યોજાતી ખેડૂતલક્ષી બેઠકો અને તાલીમ શિબિરો દ્વારા પ્રાકૃતિક ખેતીના ફાયદાઓ સમજાવવામાં આવી રહ્યા છે. આવી પ્રવૃત્તિઓથી પ્રેરાઈ અનેક ખેડૂતો નવા પાકો સાથે પ્રયોગ કરી રહ્યા છે. પરિણામે ઓછા ખર્ચે વધુ આવક મેળવવાના ઉદાહરણો સામે આવી રહ્યા છે.
જામવાળી ગામના ભરતભાઈની ખેતીયાત્રા
ભાવનગર જિલ્લાના પાલીતાણા તાલુકાના જામવાળી-1 ગામના ખેડૂત ધંધુકિયા ભરતભાઈ કાળુભાઈ 2016થી ખેતી સાથે જોડાયેલા છે. શરૂઆતમાં તેઓ રાસાયણિક ખેતી કરીને ડુંગળી અને મગફળી જેવા પરંપરાગત પાકો ઉગાડતા હતા. પરંતુ વધતા ખર્ચ અને નફાની અનિશ્ચિતતાને કારણે તેઓ અસંતોષ અનુભવી રહ્યા હતા. આ દરમિયાન પ્રાકૃતિક ખેતી અંગે યોજાયેલી બેઠકોમાં ભાગ લેતા તેમની વિચારસરણી બદલાઈ. ત્યારબાદ તેમણે ખેતીમાં નવો માર્ગ પસંદ કર્યો.
પ્રાકૃતિક ખેતી તરફ લીધેલો નિર્ણય
ભરતભાઈએ 2018થી પ્રાકૃતિક ખેતીની શરૂઆત કરી હોવાનું જણાવ્યું. તેમણે સબાશ પાલેકરની પ્રેરણાદાયક બેઠકો અને તાલીમ શિબિરોમાં હાજરી આપી. આ માર્ગદર્શનથી તેમને સમજાયું કે જમીન અને પાક સાથે સંતુલન જાળવીને પણ સારી આવક મેળવી શકાય છે. ત્યારબાદ તેમણે હળદરની ખેતી પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું. આ પાકમાં ખાતર અને ખર્ચ ઓછો હોવાથી તેમને અનુકૂળ લાગ્યો.
હળદરની ખેતી અને મૂલ્યવર્ધન
ભરતભાઈ છેલ્લા ઘણા વર્ષોથી હળદરનું સતત વાવેતર કરી રહ્યા છે. તેમણે એક વખત લાવેલી હળદરની મૂળ ગાંઠમાંથી દર વર્ષે નવી વાવણી કરે છે. પ્રાકૃતિક પદ્ધતિથી ખેતી કરતા તેઓ જીવામૃત અને આંકડાના બોળાનો ઉપયોગ કરે છે. પાક તૈયાર થયા પછી હળદરને કાચા માલ રૂપે વેચવાને બદલે તેઓ પોતે પાવડર બનાવી મૂલ્યવર્ધન કરે છે. આ રીતે તેમને વધુ નફો મળી રહ્યો છે.
સોશિયલ મીડિયા દ્વારા સીધું વેચાણ
ભરતભાઈ પોતાની હળદર પોતાના બ્રાન્ડ નામે પેકિંગ કરીને વેચે છે. વિવિધ વજનના પેકેટ તૈયાર કરીને સોશિયલ મીડિયાના માધ્યમથી ગ્રાહકો સુધી પહોંચે છે. સુરત, અમદાવાદ અને વડોદરા જેવા શહેરોમાં તેમની હળદરની સારી માંગ છે. એક કિલો હળદર પાવડરનો ભાવ આશરે 300 રૂપિયા રાખવામાં આવ્યો છે. ફક્ત અડધા વીઘા જમીનમાંથી તેઓ પચાસ હજાર રૂપિયાથી વધુની આવક મેળવી રહ્યા છે.
પ્રાકૃતિક ખેતીથી વધતી આવક અને આત્મવિશ્વાસ
ભરતભાઈનું માનવું છે કે પ્રાકૃતિક ખેતી માત્ર ખર્ચ ઘટાડે છે એટલું જ નહીં, પરંતુ ખેતીને વ્યવસાયિક દૃષ્ટિ આપે છે. પોતાના ઉત્પાદનનું મૂલ્યવર્ધન કરીને ખેડૂત સીધો ગ્રાહક સુધી પહોંચે તો આવકમાં નોંધપાત્ર વધારો થઈ શકે છે. તેમની સફળતા આજુબાજુના ખેડૂતો માટે પ્રેરણારૂપ બની છે. પ્રાકૃતિક ખેતી હવે માત્ર વિચાર નહીં પરંતુ સફળ વ્યવસાય તરીકે ઉભરી રહી છે.
