પાક સેનાના વડા આસિમ મુનીર સાથે નવાઝ શરીફ મોટો ખેલ કરવા જઈ રહ્યા છે? પાકિસ્તાનમાં ૫ દિવસ પછી પણ રક્ષા પ્રમુખનું એલાન ન થયું
પાકિસ્તાનના પૂર્વ વડા પ્રધાન નવાઝ શરીફ આસિમ મુનીર સાથે કોઈ મોટી રાજકીય રમતની તૈયારીમાં છે? ઇસ્લામાબાદથી લઈને રાવલપિંડી સુધીના રાજકીય ગલિયારાઓમાં આ સવાલ ચર્ચામાં છે. આના પાછળનું મુખ્ય કારણ રક્ષા પ્રમુખ (Defence Chief) ના પદ માટે જનરલ આસિમ મુનીરના નામની સત્તાવાર જાહેરાત ન થવી છે.
પાકિસ્તાનના સેના પ્રમુખ (Army Chief) જનરલ આસિમ મુનીરનો કાર્યકાળ ૨૯ નવેમ્બર, ૨૦૨૫ના રોજ સમાપ્ત થઈ ગયો છે. અહેવાલ મુજબ, એવી અપેક્ષા હતી કે તે જ દિવસે આસિમ મુનીરના નામની જાહેરાત રક્ષા પ્રમુખ તરીકે કરી દેવામાં આવશે, પરંતુ ૫ દિવસ વીતી જવા છતાં સરકાર અને સેના તરફથી આ અંગે કોઈ હિલચાલ નથી.
મહત્વનું છે કે, વડા પ્રધાન શહબાઝ શરીફ પોતાના મોટા ભાઈ નવાઝ શરીફ સાથે આ અંગે સલાહ લેવા માટે લંડન ગયા હતા, અને ત્યારથી આ મામલો અટકી (Hold) ગયો છે. આ સ્થિતિમાં, ઇસ્લામાબાદથી રાવલપિંડી સુધી ચર્ચા તેજ છે કે શું આસિમ મુનીર સાથે કોઈ રાજકીય દાવપેચ (ખેલ) થવાનો છે?
નવાઝ શરીફની ભૂમિકાની ચર્ચા શા માટે?
૨૯ નવેમ્બરના રોજ જનરલ આસિમ મુનીરનો સેના પ્રમુખ તરીકેનો કાર્યકાળ સમાપ્ત થયો. આ પછી, મુનીરની નિમણૂક રક્ષા પ્રમુખના પદ પર થવાની હતી. પાકિસ્તાનની સરકારે નવેમ્બર ૨૦૨૫ની શરૂઆતમાં સંસદમાંથી આ અંગેનો પ્રસ્તાવ પણ પસાર કરાવી લીધો હતો, પરંતુ જ્યારે સત્તાવાર નોટિફિકેશન બહાર પાડવાની વાત આવી, ત્યારે વડા પ્રધાન શહબાઝ શરીફ અચાનક ગાયબ થઈ ગયા.
સ્થાનિક મીડિયામાં એવા સમાચાર આવ્યા કે નવાઝ શરીફ પાસેથી સલાહ લેવા માટે શહબાઝ લંડન ગયા છે. રસપ્રદ વાત એ છે કે શહબાઝ ત્યારથી પાકિસ્તાન પાછા ફર્યા નથી. એવી ચર્ચા ચાલી રહી છે કે લંડનમાં કોઈ નવી રાજકીય સ્ક્રિપ્ટ લખાઈ રહી છે. બીજી તરફ, રાવલપિંડી (પાકિસ્તાની સેનાનું હેડક્વાર્ટર) માં આ વાતની હલચલ તેજ છે કે નવાઝ શરીફ કયો દાવપેચ અપનાવવાના છે.
આ ચર્ચા એટલા માટે પણ તેજ છે, કારણ કે સરકારના મોટા મંત્રીઓ આ અંગે કંઈપણ સ્પષ્ટ બોલતા નથી. રક્ષા મંત્રી ખ્વાજા આસિફે ૩૦ નવેમ્બરના રોજ “પ્રક્રિયા” નો હવાલો આપીને આ મામલાથી હાથ ખંખેરી લીધા હતા. ત્યારથી કોઈ પણ નેતા આ પદ વિશે કશું કહી રહ્યા નથી. આ રાજકીય મૌન અને અનિશ્ચિતતા રાવલપિંડી અને ઇસ્લામાબાદ વચ્ચેના તણાવમાં વધારો કરી રહ્યું છે.
જો મુનીરની નિમણૂક થાય તો શું થશે?
જો જનરલ આસિમ મુનીરને રક્ષા પ્રમુખના પદ પર નિયુક્ત કરવામાં આવે છે, તો તેઓ ઘોષિત તાનાશાહ બની જશે. પાકિસ્તાનમાં રક્ષા પ્રમુખને તમામ સૈન્ય શક્તિઓ આપી દેવામાં આવી છે. આ પદના અધિકારો ખૂબ જ વ્યાપક છે:
૧. સર્વોચ્ચ સૈન્ય સત્તા: રક્ષા પ્રમુખ વાયુસેના (Air Force), નૌસેના (Navy) અને થલસેના (Army) ના પણ નિર્ણય લઈ શકશે. ૨. કાયમી રક્ષણ: સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે, જીવનમાં ક્યારેય પણ રક્ષા પ્રમુખની વિરુદ્ધ કોઈ મુકદ્દમો ચલાવી શકાશે નહીં. ૩. જીવનભરનું પદ: તેઓ આજીવન પોતાની સાથે ફિલ્ડ માર્શલની ઉપાધિ રાખી શકે છે.
રસપ્રદ વાત એ છે કે અત્યાર સુધી સેનાના વડાઓ માત્ર તખ્તાપલટ (Coup) દ્વારા આ અધિકારો મેળવતા હતા, પરંતુ પાકિસ્તાનના ઇતિહાસમાં આ પહેલીવાર છે કે બંધારણ દ્વારા આટલા મોટા અધિકારો એક પદને આપવામાં આવ્યા છે.
નવાઝ શરીફ અને અન્ય રાજકીય નેતાઓ માટે મુનીરને આટલી બધી શક્તિઓ આપતા પહેલાં આટલો સમય લેવો એ સૂચવે છે કે તેઓ આ પદની નિમણૂકને લઈને કોઈ મોટો ગણિત માંડી રહ્યા છે, જે કદાચ રાવલપિંડીની હાલની યોજનાઓથી અલગ હોઈ શકે છે. આ વિલંબ પાકિસ્તાનની રાજનીતિમાં સેનાના પ્રભાવ અને રાજકારણીઓના તેના પર નિયંત્રણ રાખવાના પ્રયાસોને સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે.
