NEET PG વિવાદ: ‘સીટો ભરવા માટે શું ગુણવત્તા સાથે સમજૂતી કરશો?’ સુપ્રીમ કોર્ટના કેન્દ્ર સરકારને આકરા સવાલ

મેડિકલ એડમિશનમાં મોટો વિવાદ, NEET PGમાં ‘ઝીરો પર્સન્ટાઇલ’ મામલે સુપ્રીમ કોર્ટે મંગાવ્યો જવાબ

મેડિકલ શિક્ષણના ક્ષેત્રમાં ગુણવત્તા અને ધોરણોને લઈને ફરી એકવાર વિવાદ છેડાયો છે. નેશનલ બોર્ડ ઓફ એક્ઝામિનેશન્સ ઇન મેડિકલ સાયન્સ (NBEMS) દ્વારા ક્વોલિફાઇંગ પર્સન્ટાઇલ ઘટાડીને ‘શૂન્ય’ અને ‘નેગેટિવ’ કરવાના નિર્ણય પર સુપ્રીમ કોર્ટે ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. જસ્ટિસ પીએસ નરસિમ્હા અને જસ્ટિસ અરાધેની બેન્ચે આ મામલે સુનાવણી કરતા કેન્દ્ર સરકાર અને NBEMS ને આકરા સવાલો પૂછ્યા છે.

સુપ્રીમ કોર્ટની ગંભીર ટિપ્પણી: શું માત્ર સીટો ભરવી એ જ લક્ષ્ય છે?

સુપ્રીમ કોર્ટમાં સુનાવણી દરમિયાન જજોએ સ્પષ્ટ કર્યું કે જોકે મેડિકલ સીટો ખાલી રહેવી એ દેશ માટે નુકસાનકારક છે, પરંતુ તેનો ઉકેલ પરીક્ષાના ધોરણો ખતમ કરવાનો ન હોઈ શકે.

અદાલતના મુખ્ય વાંધાઓ:

• નેગેટિવ ક્રાઇટેરિયા પર સવાલ: જજોએ કહ્યું કે ‘માઈનસ 40’ (-40) અથવા શૂન્ય પર્સન્ટાઇલને પાત્રતાનો આધાર બનાવવો એ પોતાનામાં જ વિચિત્ર છે. આ સીધી રીતે તબીબી શિક્ષણની ગુણવત્તા સાથે સમજૂતી કરવા જેવું છે.

• પાત્રતાનું ઘટતું સ્તર: બેન્ચે ટિપ્પણી કરી કે “માત્ર ઉમેદવારોની અછતને કારણે કટ-ઓફ આટલું ઘટાડવું યોગ્ય નથી. આનાથી એલિજિબિલિટી ક્રાઇટેરિયા સંપૂર્ણપણે નબળો પડી જશે.”

• સંતુલનની જરૂરિયાત: કોર્ટે કેન્દ્રને પૂછ્યું કે “છેલ્લું સંતુલન બનાવવા માટે ધોરણોને કેટલી હદ સુધી નીચે પાડી શકાય?”

શા માટે પર્સન્ટાઇલ ઘટાડવામાં આવ્યું? NBEMS નો તર્ક

NBEMS અને કેન્દ્ર સરકારે આ પગલા પાછળ 18,000 થી વધુ ખાલી સીટો હોવાનું કારણ આપ્યું છે. સરકારનું કહેવું છે કે રાઉન્ડ 2 ના કાઉન્સેલિંગ પછી પણ સરકારી અને ખાનગી મેડિકલ કોલેજોમાં મોટી સંખ્યામાં PG સીટો ખાલી રહી ગઈ હતી. આ સીટોનો બગાડ અટકાવવા માટે પર્સન્ટાઇલમાં મોટો ઘટાડો કરવામાં આવ્યો હતો.

કેન્સર ‘નોટિફાયેબલ’ રોગ નથી: સુપ્રીમ કોર્ટમાં કેન્દ્ર સરકારનો સ્પષ્ટ જવાબ

કલમ ૧૯ અને જંતર-મંતરના કડક નિયમો: શું દેશમાં શાંતિપૂર્ણ વિરોધનો અધિકાર માત્ર કાગળ પર જ રહ્યો

પર્સન્ટાઇલમાં થયેલા મોટા ફેરફારો:

1. EWS વર્ગ: 50 પર્સન્ટાઇલથી ઘટાડીને માત્ર 7 પર્સન્ટાઇલ.

2. જનરલ PwBD: 45 પર્સન્ટાઇલથી ઘટાડીને માત્ર 5 પર્સન્ટાઇલ.

3. SC, ST અને OBC વર્ગ: 40 પર્સન્ટાઇલથી ઘટાડીને સીધું શૂન્ય (0) પર્સન્ટાઇલ.

યોગ્યતા વિરુદ્ધ ડિગ્રી: વિવાદનું મુખ્ય કેન્દ્ર

સુનાવણી દરમિયાન કેન્દ્ર સરકારે દલીલ કરી હતી કે જે ઉમેદવારોને આ છૂટછાટ હેઠળ પ્રવેશ આપવામાં આવી રહ્યો છે, તેઓ પહેલેથી જ લાયક ડોકટરો છે કારણ કે તેમની પાસે MBBSની ડિગ્રી છે.

જોકે, અરજદારો તરફથી એડવોકેટ સત્યમ સિંહ રાજપૂતે આ દલીલનો વિરોધ કર્યો હતો. તેમણે દલીલ કરી હતી કે:

“માત્ર MBBS હોવું એ સ્પેશિયલાઈઝેશન (Specialization) માટે પૂરતું નથી. જો કોઈ ઉમેદવાર પ્રવેશ પરીક્ષા (NEET PG) ના લઘુત્તમ ધોરણો પણ પૂર્ણ કરી શકતો નથી, તો તેને નિષ્ણાત ડોક્ટર બનવાની મંજૂરી આપવી એ દર્દીઓના જીવન સાથે ચેડાં કરવા સમાન છે.”

ભારતમાં NEET PG સીટોનું ગણિત

ભારતમાં દર વર્ષે મેડિકલ PG માટેની સ્પર્ધા વધી રહી છે, પરંતુ સીટો અને ઉમેદવારો વચ્ચેનું અંતર એક મોટો પડકાર છે:

• ઉમેદવારોની સંખ્યા: દર વર્ષે અંદાજે 2.4 લાખ વિદ્યાર્થીઓ NEET PG પરીક્ષા આપે છે.

• પાસ થનારા વિદ્યાર્થીઓ: જેમાંથી આશરે 1 લાખ વિદ્યાર્થીઓ પરીક્ષા પાસ કરે છે.

• કુલ ઉપલબ્ધ સીટો: હાલમાં દેશમાં અંદાજે 80,000 PG સીટો છે.

સરકારે 2021 થી 2025 વચ્ચે સીટોની સંખ્યામાં સતત વધારો કર્યો છે, પરંતુ ખાનગી કોલેજોની ઊંચી ફી અને અઘરા વિષયોની માંગને કારણે ઘણી સીટો હજુ પણ ખાલી રહે છે.

શું તમિલનાડુ ભાજપમાં જૂથબંધી છે? અન્નામલાઈના રાજીનામા બાદ નવા ચીફનો કાર્યકરોને સ્પષ્ટ સંદેશ

જંતર-મંતર પર ‘કોકરોચ જનતા પાર્ટી’નો હુંકાર: ‘સોનમ વાંગચુકને બનાવો શિક્ષણ મંત્રી’, નારાથી ગુંજી ઉઠી દિલ્હી

નિષ્કર્ષ: ગુણવત્તા કે સંખ્યા?

સુપ્રીમ કોર્ટની આ ચિંતાએ એક મોટો પાયાનો પ્રશ્ન ઉભો કર્યો છે — શું આપણને માત્ર ‘ડોક્ટરોની સંખ્યા’ જોઈએ છે કે ‘લાયક નિષ્ણાતો’? ખાલી સીટો ભરવી ચોક્કસપણે જરૂરી છે જેથી મેડિકલ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનો પૂરો ઉપયોગ થઈ શકે, પરંતુ કટ-ઓફને શૂન્ય સુધી લઈ જવો એ ભવિષ્યના આરોગ્ય તંત્ર માટે ખતરનાક સાબિત થઈ શકે છે.

હવે સૌની નજર કેન્દ્ર સરકારના આગામી જવાબ પર છે કે તેઓ ગુણવત્તા અને સીટો વચ્ચે કેવી રીતે તાલમેલ બેસાડે છે.