નેપાળના વડાપ્રધાન બાલેન શાહના કેબિનેટ પર ભારતનો પ્રભાવ? ત્રીજા ભાગના મંત્રીઓ ભારતમાં ભણ્યા, PM પોતે બેંગલુરુથી એન્જિનિયરિંગ કર્યું
નેપાળના રાજકારણમાં આ મહિને એક નવો અધ્યાય શરૂ થયો છે. પૂર્વ રેપર અને હાલના લોકપ્રિય નેતા બાલેન શાહના નેતૃત્વમાં નેપાળમાં નવી સરકારની રચના થઈ છે. માત્ર 35 વર્ષની વયે બાલેન શાહ નેપાળના સૌથી યુવા વડાપ્રધાન બન્યા છે અને આ પદ સંભાળનારા તેઓ પ્રથમ મધેશી નેતા પણ છે. જોકે, તેમની જીત જેટલી જ ચર્ચા અત્યારે તેમના મંત્રીમંડળની થઈ રહી છે, કારણ કે આ કેબિનેટના ત્રીજા ભાગના સભ્યો ભારતની પ્રતિષ્ઠિત શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ સાથે જોડાયેલા છે.
બાલેન શાહ: એન્જિનિયરિંગથી વડાપ્રધાન પદ સુધીની સફર
રાજકારણમાં પ્રવેશતા પહેલા બાલેન શાહ એક સફળ સ્ટ્રક્ચરલ એન્જિનિયર તરીકે ઓળખાતા હતા. તેમણે વર્ષ 2016 થી 2018 દરમિયાન બેંગલુરુની ‘નિટ્ટે મીનાક્ષી ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ટેકનોલોજી’ (NMIT) માંથી સ્ટ્રક્ચરલ એન્જિનિયરિંગમાં માસ્ટર ઓફ ટેકનોલોજી (M.Tech) ની પદવી મેળવી હતી. ભારત સાથેનો તેમનો આ શૈક્ષણિક સંબંધ અત્યારે બંને દેશો વચ્ચેના મજબૂત સાંસ્કૃતિક અને શૈક્ષણિક સેતુ તરીકે જોવામાં આવી રહ્યો છે.
ભારતમાં ભણેલા મંત્રીઓનો દબદબો
બાલેન શાહના 15 સભ્યોના મંત્રીમંડળમાં ચાર મુખ્ય મંત્રીઓ એવા છે જેમણે ભારતની વિવિધ કોલેજો અને યુનિવર્સિટીઓમાં અભ્યાસ કર્યો છે:
- સુનીલ લમસાલ (પરિવહન અને શહેરી વિકાસ): 35 વર્ષીય સુનીલ લમસાલ પણ વડાપ્રધાનની જેમ બેંગલુરુની નિટ્ટે મીનાક્ષી ઇન્સ્ટિટ્યૂટના ભૂતપૂર્વ વિદ્યાર્થી છે અને એન્જિનિયરિંગમાં માસ્ટર ડિગ્રી ધરાવે છે. તેઓ સરકારમાં ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને બાંધકામની જવાબદારી સંભાળી રહ્યા છે.
- નિશા મહેતા (આરોગ્ય મંત્રી): આરોગ્ય મંત્રી નિશા મહેતાએ 2006 થી 2010 દરમિયાન નવી દિલ્હીની પ્રતિષ્ઠિત એઈમ્સ (AIIMS) નર્સિંગ કોલેજમાં અભ્યાસ કર્યો છે. આ ઉપરાંત તેઓ ગ્વાલિયર યુનિવર્સિટી સાથે પણ જોડાયેલા રહ્યા છે.
- પ્રતિભા રાવલ (સામાન્ય વહીવટ): ફેડરલ અફેર્સ અને ગરીબી નિવારણ મંત્રાલય સંભાળતા પ્રતિભા રાવલ પત્રકારત્વની પૃષ્ઠભૂમિ ધરાવે છે. તેમણે વર્ષ 2014-15 માં ‘એશિયન કોલેજ ઓફ જર્નાલિઝમ’ (ACJ) માં અભ્યાસ કર્યો હતો.
નેપાળી નેતાઓ માટે ભારત હંમેશા ફેવરિટ
નેપાળના વિદ્યાર્થીઓ અને નેતાઓ માટે ઉચ્ચ અભ્યાસ માટે ભારત હંમેશા પ્રથમ પસંદગી રહ્યું છે. ભૂતકાળમાં પણ નેપાળના અનેક દિગ્ગજ નેતાઓએ ભારતમાં શિક્ષણ મેળવ્યું છે. પૂર્વ વડાપ્રધાન બાબુરામ ભટ્ટરાઈએ 1970 ના દાયકામાં ચંદીગઢ અને જેએનયુ (JNU) માં અભ્યાસ કર્યો હતો. તેમજ નેપાળના પ્રથમ મહિલા મુખ્ય ન્યાયાધીશ અને વચગાળાના પીએમ રહી ચૂકેલા સુશીલા કાર્કીએ પણ બનારસ હિન્દુ યુનિવર્સિટી (BHU) માંથી રાજનીતિશાસ્ત્રમાં પદવી મેળવી હતી.
બાલેન શાહના આ યુવા મંત્રીમંડળમાં કુલ પાંચ મહિલા મંત્રીઓનો સમાવેશ થાય છે, જે નેપાળના આધુનિક અને સર્વસમાવેશક રાજકારણની ઝલક આપે છે. ભારત અને નેપાળ વચ્ચેના ‘રોટી-બેટી’ ના સંબંધોમાં હવે આ ‘શિક્ષણના સંબંધો’ એક નવો પ્રાણ ફૂંકી રહ્યા છે, જે ભવિષ્યમાં બંને દેશોના રાજદ્વારી સંબંધોને વધુ ગાઢ બનાવશે તેવી આશા રાખવામાં આવે છે.
