પાકિસ્તાનમાં મોંઘવારીનો વિસ્ફોટ: પેટ્રોલમાં ધરખમ વધારો, જનતા પર પડતા પર પાટું
પાકિસ્તાન હાલમાં તેના ઇતિહાસના સૌથી ખરાબ આર્થિક તબક્કામાંથી પસાર થઈ રહ્યું છે. વૈશ્વિક સ્તરે ચાલી રહેલા ઈરાન-અમેરિકા સંઘર્ષ અને ક્રૂડ ઓઈલના વધતા ભાવને કારણે પાકિસ્તાન સરકારે ઈંધણના ભાવમાં કમરતોડ વધારો ઝીંક્યો છે. નવા ભાવ મુજબ, ડિઝલના ભાવમાં સીધો 54.9% નો વધારો કરીને તેને પ્રતિ લિટર 520.35 PKR પર પહોંચાડી દેવામાં આવ્યું છે, જ્યારે પેટ્રોલના ભાવમાં 42.7% નો વધારો થતા તે પ્રતિ લિટર 458.40 PKR એ પહોંચી ગયું છે. સામાન્ય જનતા માટે હવે ગાડી ચલાવવી તો દૂર, પાયાની જરૂરિયાતો પૂરી કરવી પણ મુશ્કેલ બની ગઈ છે.
વૈશ્વિક યુદ્ધ અને પાકિસ્તાનની મજબૂરી
પાકિસ્તાનના પેટ્રોલિયમ મંત્રી અલી પરવેઝ મલિકે આ ભાવવધારા પાછળ ઈરાન-અમેરિકા યુદ્ધને જવાબદાર ઠેરવ્યું છે. પાકિસ્તાન પોતાની ઉર્જા જરૂરિયાતો માટે સાઉદી અરેબિયા અને યુએઈ પર નિર્ભર છે અને તેલની આયાત માટે ‘સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ’ (Strait of Hormuz) જળમાર્ગનો ઉપયોગ કરે છે. યુદ્ધને કારણે આ માર્ગ પ્રભાવિત થતા તેલના સપ્લાયમાં અવરોધ આવ્યો છે અને આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં કિંમતો બેકાબૂ બની છે. સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તેમની પાસે હવે આટલી મોટી સબસિડી આપવા માટે ભંડોળ બચ્યું નથી.
સબસિડીનો અંત અને આર્થિક બોજ
પાકિસ્તાની સરકારે છેલ્લા ત્રણ અઠવાડિયામાં અંદાજે 129 અબજ રૂપિયાની સબસિડી આપી હતી, પરંતુ હવે મર્યાદિત સંસાધનોને કારણે આ બોજ ઉઠાવવો અશક્ય બની ગયો છે. સરકારે પેટ્રોલ પરનો ટેક્સ (લેવી) વધારીને 160 રૂપિયા કર્યો છે, જ્યારે ડિઝલ પર રાહત આપવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. તેમ છતાં, એક જ મહિનામાં આ બીજો મોટો ભાવવધારો છે, જે દર્શાવે છે કે પાકિસ્તાનની અર્થવ્યવસ્થા અત્યારે અત્યંત નાજુક મોડ પર છે.
ભારત અને પાકિસ્તાનની સ્થિતિમાં તફાવત
એક તરફ પાકિસ્તાનમાં ઈંધણના ભાવ આસમાને છે, ત્યારે બીજી તરફ ભારતે પરિસ્થિતિને નિયંત્રિત રાખવા માટે એક્સાઈઝ ડ્યુટીમાં ઘટાડો કર્યો છે. ભારતમાં પેટ્રોલ અને ડિઝલના ભાવમાં હજુ સુધી કોઈ મોટો ઉછાળો જોવા મળ્યો નથી, જોકે એલપીજીના ભાવમાં થોડો વધારો થયો છે. પાકિસ્તાને આ વિવાદમાં મધ્યસ્થી કરવાની પણ ઓફર કરી હતી, પરંતુ અત્યારે તેની પોતાની આંતરિક સ્થિતિ જ એટલી ખરાબ છે કે સામાન્ય લોકો માટે જીવવું દુષ્કર બની ગયું છે. આ ભાવવધારાની અસર આગામી દિવસોમાં જીવનજરૂરી તમામ ચીજવસ્તુઓ પર જોવા મળશે, જે મોંઘવારીમાં વધુ વધારો કરશે.
