તાલિબાન સામેના યુદ્ધમાં પાકિસ્તાન ફસાયું: જીવ બચાવવા સાઉદીના શરણે, વિદેશ મંત્રીએ રિયાધનો સંપર્ક સાધ્યો
અફઘાનિસ્તાન અને પાકિસ્તાન વચ્ચે ચાલી રહેલી ભીષણ જંગમાં પાકિસ્તાનની હાલત કફોડી બની છે. તાલિબાન દળોએ પાકિસ્તાની સરહદમાં ઘૂસીને અનેક વિસ્તારો પર કબજો જમાવ્યા બાદ, પાકિસ્તાને હવે પોતાના જૂના સાથી સાઉદી અરેબિયા પાસે મદદની ગુહાર લગાવી છે. પાકિસ્તાનના નાયબ વડાપ્રધાન અને વિદેશ મંત્રી ઇશાક ડારે સાઉદી અરેબિયાના વિદેશ મંત્રીને ફોન કરીને આ ક્ષેત્રમાં તણાવ ઘટાડવા અને મધ્યસ્થી કરવા વિનંતી કરી છે.
શા માટે પાકિસ્તાને સાઉદી અરેબિયાને જ યાદ કર્યું?
પાકિસ્તાન દ્વારા સાઉદી અરેબિયાનો સંપર્ક કરવા પાછળ મુખ્ય ત્રણ કારણો માનવામાં આવે છે:
- સંરક્ષણ સમજૂતી: ગયા વર્ષે પાકિસ્તાન અને સાઉદી અરેબિયા વચ્ચે એક મહત્વપૂર્ણ સંરક્ષણ સમજૂતી થઈ હતી. આ સમજૂતી મુજબ, એક દેશ પરનો હુમલો એ બીજા દેશ પરનો હુમલો માનવામાં આવશે. જો આ જંગ આગળ વધે છે, તો પાકિસ્તાન સાઉદી અરેબિયાને સૈન્ય મદદ માટે સત્તાવાર વિનંતી કરી શકે છે.
- સાઉદીની મધ્યસ્થી: સાઉદી અરેબિયા લાંબા સમયથી પાકિસ્તાન અને અફઘાનિસ્તાન વચ્ચે સમાધાન કરાવવાના પ્રયાસો કરી રહ્યું છે. અગાઉ પણ સાઉદીની દખલગીરીથી તાલિબાને પાકિસ્તાની સૈનિકોને મુક્ત કર્યા હતા. પાકિસ્તાનને આશા છે કે સાઉદી ફરી એકવાર યુદ્ધવિરામ કરાવી શકે છે.
- તાલિબાન સાથે આર્થિક સંબંધો: સાઉદી અરેબિયા અને તાલિબાન શાસિત અફઘાનિસ્તાન વચ્ચે અંદાજે 40 મિલિયન ડોલરનો વેપાર ચાલે છે. ઉપરાંત, સાઉદીએ અફઘાનિસ્તાનને મોટી માનવીય સહાય પણ આપી છે. આ પ્રભાવનો ઉપયોગ કરીને સાઉદી અરેબિયા તાલિબાનને યુદ્ધ રોકવા માટે મનાવી શકે છે.
તાલિબાનનો મોટો દાવો: 19 ચોકીઓ કબજે, 55 સૈનિકો ઠાર
અફઘાનિસ્તાન સરકારના પ્રવક્તા ઝબીહુલ્લાહ મુજાહિદે દાવો કર્યો છે કે તેમના સૈન્ય ઓપરેશન દરમિયાન પાકિસ્તાની સેનાની 19 લશ્કરી ચોકીઓ પર કબજો જમાવી લેવામાં આવ્યો છે. તાલિબાન મુજબ, આ અથડામણમાં પાકિસ્તાનના 55 સૈનિકો માર્યા ગયા છે અને કેટલાક સૈનિકોને જીવતા પકડી લેવામાં આવ્યા છે. આ દાવાઓએ પાકિસ્તાની સેનાના મનોબળ પર મોટો ફટકો માર્યો છે.
પાકિસ્તાનનો વળતો પ્રહાર અને ‘ઓપન વોર’ની જાહેરાત
બીજી તરફ, પાકિસ્તાને સ્વીકાર્યું છે કે સ્થિતિ હવે નિયંત્રણ બહાર છે. પાકિસ્તાન એરફોર્સે કાબુલ અને કંધારમાં એરસ્ટ્રાઈક કરીને 133 લોકોને માર્યા હોવાનો દાવો કર્યો છે. પાકિસ્તાનના રક્ષા મંત્રીએ આ સંઘર્ષને ‘ખુલ્લું યુદ્ધ’ જાહેર કર્યું છે. ગુરુવારે અફઘાનિસ્તાને પાકિસ્તાનના અનેક વિસ્તારો પર કબજો કર્યા બાદ પાકિસ્તાની સેનાએ અત્યંત આક્રમક વલણ અપનાવ્યું છે, પરંતુ જમીની હકીકત તાલિબાનના પક્ષમાં જતી દેખાઈ રહી છે.
સ્થિતિ ગંભીર અને અનિશ્ચિત
હાલમાં પાકિસ્તાન-અફઘાનિસ્તાન સરહદ પર યુદ્ધની જ્વાળાઓ પ્રજ્વલિત છે. જો સાઉદી અરેબિયા મધ્યસ્થી કરવામાં નિષ્ફળ રહે છે, તો આ યુદ્ધ સમગ્ર દક્ષિણ એશિયાની શાંતિ માટે જોખમ ઊભું કરી શકે છે. પાકિસ્તાન માટે આ જંગ માત્ર સૈન્ય રીતે જ નહીં, પણ આર્થિક રીતે પણ પાયમાલ કરનારી સાબિત થઈ શકે છે.
